Κυκλοδίωκτον

Υπαρξιακά

2012-01-08T17:18:00.004+02:00

"Σκέφτομαι άρα υπάρχω" (cogito ergo sum) είχε δηλώσει ο Ντεκάρτ.

Κι εγώ που σταμάτησα να σκέφτομαι, σταμάτησα και να υπάρχω. Μια νεκρή ύπαρξη.

Τι οξύμωρη έκφραση! Όσο και το: Μια ζωντανή ανυπαρξία.

Ίσως γι αυτό εκπλήσσομαι όταν οι άνθρωποι μού απευθύνουν το βλέμμα τους, μου μιλούν, με ρωτούν πού χάθηκα και συνεχίζουν να με αντιμετωπίζουν σαν το παλιό ζωντανό όν.

Μάλλον γιατί δεν αναγνωρίζουν το φέρετρο που ντύθηκε το βλέμμα μου.

Μήπως τελικά υπάρχουμε ακόμη κι όταν δεν σκεφτόμαστε; Όταν κλείνει την αναπνοή μας ο ασφυκτικός αέρας μιας νοητικής ύπνωσης; Όμως τι είδους ύπαρξη είναι αυτή και ποια να 'ναι η υπόσταση της… (αν)υπαρξίας της;

Είναι η ενσυνείδητη συμμετοχή μας που κάνει τη ζωή πραγματική ή ούτως ή άλλως το παιχνίδι είναι στημένο;

(Απόσπασμα από το "Καθημερινολόγιό" μου, 13/12/11)

Αν και λίγο μεγάλη για υπαρξιακά ακόμα, εν τούτοις...

Illussions

2012-01-01T20:53:00.006+02:00

(Εικόνα: Μ.Κ.Έσχερ)

Μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο κάτοπτρα

η μερική αντανάκλαση της αλήθειας

μπερδεύεται με την αυταπάτη

Ο Μάγος

2011-11-09T15:20:00.004+02:00

Ανήκω σε μια φυλή που δεν είναι γνωστή στον πολιτισμένο κόσμο σας.

Όταν γεννήθηκα, εκείνος, ήδη ζούσε εδώ και πολλά χρόνια. Όλοι τον σεβόμασταν κι όλοι τον υπακούαμε τυφλά σε ό,τι κι αν μας έλεγε. Ήταν ο μάγος της φυλής μας αλλά η εξουσία του ξεπερνούσε την εξουσία κάθε αρχηγού μας και τον λατρεύαμε πιο πολύ κι από τους Θεούς μας.

Κάθε πρωί σηκωνόταν και διέταζε τον ήλιο να βγει και ύστερα του 'δινε οδηγίες πώς να ακολουθήσει την πορεία του ως τη δύση. Κι ο ήλιος τον υπάκουε.

Τα βράδια έριχνε πέτρες στο φεγγάρι για να σηκωθεί πιο ψηλά και να φωτίζει καλύτερα. Και το φεγγάρι τον φοβόταν και σηκωνόταν στη μέση του ουρανού.

Όταν το φεγγάρι έτρεμε από το φόβο του να βγει ή μισοέβγαινε κρυφοκοιτάζοντας να δει αν ο μάγος μας είναι ακόμη εκεί, αυτός γελούσε με τη φοβισμένη του όψη και διέταζε τα αστέρια να μας φωτίζουν όσο μπορούσαν για να μην το τρομάξει περισσότερο. Κι εκείνα τον υπάκουαν ώσπου να ξεθαρρέψει το φεγγάρι και να βγει και πάλι ολόκληρο.

Ο μάγος μας είχε τόση μεγάλη δύναμη σε ουρανό και γη! Πριν σπείρουμε τα χωράφια μας, μιλούσε στους σπόρους και τους έδινε οδηγίες πώς να νικήσουν το σκοτάδι της γης και να φυτρώσουν. Μάθαινε στα δέντρα πώς να βγάζουν καρπούς, στα ζώα πώς να ζευγαρώσουν και να γεννήσουν τα μικρά τους, συζητούσε με τις εποχές για το τι θα φέρει η κάθε μία και πολλά άλλα που ούτε τα χωράει ένας κοινός νους.

Κι όταν κάτι δεν πήγαινε όπως το είχε σχεδιάσει, πάντα μπορούσε να βρει ανάμεσά μας ποιος από μας βεβήλωσε με τη σκέψη του ή τις πράξεις του την ιερή δύναμή του και την αποδυνάμωσε ώστε να μην πετύχει το στόχο της. Και αλίμονο σε εκείνον που θα έκανε κάτι τέτοιο. Τον περίμενε σκληρή τιμωρία.

Πάνε πολλά χρόνια που ο μάγος μας πέθανε ξαφνικά χωρίς να αφήσει κάποιον αντικαταστάτη του.

Κι εγώ, γέρος πια, βλέποντας τα πάντα να υπακούουν ακόμη στις οδηγίες του, σκέφτομαι με δέος και σεβασμό πόσο μεγάλη ήταν η δύναμή του!

17/8/11

Photo: The Magician by Matteo Bertelli

Λαβύρινθος

2011-07-06T01:09:00.008+03:00

Τιμωρία, ξανά στο Λαβύρινθο
μέχρι να μάθεις να μην κοιτάς τριγύρω
αλλά επάνω...

(κι αυτή τη φορά χωρίς μίτο-μήτο)

Κάποιοι Λαβύρινθοι είναι τόσο παράξενοι...
Η έξοδός τους είναι στην οροφή
αλλά τη βρίσκεις μόνο
ψάχνοντας προς τα κάτω...

(όχι, χωρίς το κόλπο του καθρέφτη)

Το μόνο που με προβληματίζει
είναι ότι όταν μείνεις εκεί μέσα
για πολύ καιρό, συνηθίζεις
και νομίζεις το Λαγύρινθο
ως τη μόνη πραγματικότητα

(μόνο η μνήμη φωτός αντέχει, ευτυχώς)

.

Μάρμαρο

2011-06-30T02:17:00.008+03:00

...
η ζωη μια δρασκελια,
η χαρα μας μια σταλια,
νιατα παραπονεμενα,
κι ονειρα,
στην αντηλια...

.

Φυσούσε

2011-06-27T19:04:00.005+03:00

Φυσούσε χθες τόσο πολύ
που γέμισε τρικυμία.
Αναταράχτηκαν κομμάτια νου και καρδιάς
και παρασύρθηκαν από τον άνεμο
να πετούν και να στροβιλίζονται στους δρόμους
πάνω από τα κεφάλια των περαστικών
και τις στέγες των σπιτιών.
Πάνω από το πλήθος της διαδήλωσης
και τις φωνές των μεγαφώνων
τα χειροκροτήματα και τα συνθήματα.
Έφευγαν μακριά σαν κυνηγημένα
λες και βρήκαν ξαφνικά
μιαν ανέλπιστη ελευθερία.
Κι όμως, δεμένα με αόρατη κλωστή,
ξαναγυρνούσαν πάλι πίσω
φέρνοντας γεύση από άνεμο και σκόνη.
Ναι, η σκόνη έφταιγε για τα δακρυσμένα μάτια.

.

Ιπτάμενα Ξωκλήσια

2011-06-26T04:32:00.005+03:00

Αναρωτιέμαι, αν καμιά φορά, εκεί στα έρημα ορεινά ξωκλήσια πηγαίνουν ακόμη βουκόλοι να ανάψουν κανένα κεράκι.
Κι αν τύχει να τους πάρει, λένε, ο ύπνος και ονειρευτούν άλογα που πετούν ως το φεγγάρι, τότε το ξωκλήσι, λένε, βγάζει φτερά και πετάνε όλοι μαζί του: βοσκοί, όνειρα άλογα και φεγγάρια, ως τη ζώνη του Ωρίωνα κι ακόμα παραπέρα…

-Μα, κάθεσαι και πιστεύεις ακόμα στα παραμύθια άλλων εποχών; θα μου πείτε…

.

Καταμπέρδεμα

2011-06-18T16:37:00.004+03:00

Τράβηξα μια δυνατή γουλιά από καφέ για να ξυπνήσω.
Το καλαμάκι δέχτηκε να μου τη δώσει. Τι βολικά που είναι συνήθως τα καλαμάκια (αν δεν έχουν καμιά δολιοφθορά τρύπας στην λιγνόψηλη υπόστασή τους).
Μαζί με τη γουλιά τράβηξα και 2-3 ανακατεμένες σκέψεις αλλά πού να συνέρθω…
Άραγε το απλό ως καταφύγιο έχει διαφορετικά αποτελέσματα όταν γίνεται από αδυναμία κατανόησης και διαφορετικά όταν γίνεται από ενσυνείδητη αποποίηση του πολύπλοκου;

Γκέντελ, Χιούμ, Τσόμσκι, το στοίχημα του Πασκάλ, η ψευδαίσθηση του Σανκάρα, Ποσοδείκτες, Επαγωγική Λογική, το πρόβλημα της Αυτοαναφοράς, Ντεντερνισμός, Ρασιοναλισμός, Ωφελιμισμός… ζαλίστηκα σήμερα να περιπλανιέμαι ανάμεσά τους.
Τι ωφελεί όλος αυτός ο προβληματισμός; Ποιο μεγάλο ζήτημα ταυτοποίησης της υπόστασής μας μάς κατατρέχει; Γιατί να μην μας αρκεί να απλώνουμε το χέρι να κόβουμε ένα μήλο και δαγκώνοντάς το να αισθανόμαστε την πληρότητα του ζειν.
Τώρα θα μου πεις και ο Αδάμ και η Εύα άπλωσαν το χέρι κι έκαναν κάτι παρόμοιο και γνώρισαν την ανάποδη πλευρά του ζειν (για όποιον πιστεύει την κυριολεξία όλων αυτών)…

Σκεπτικισμός, Ουσιοκρατία, Οντολογικές Πεποιθήσεις, Δυϊσμός…
Τι στο καλό ψάχνει ο εγκέφαλός μας, αφού στο κάτω-κάτω όλα είναι υποκειμενικά και ο καθένας μας υιοθετεί όποια θεωρία του ταιριάζει καλύτερα και "κουμπώνει" καλύτερα στις πνευματικές του αναζητήσεις; Κι αυτό μπορεί να θεωρηθεί βεβαιότητα και να υπάρξει εφησυχασμός ή συνεχίζεται με μια διαρκή ατέρμονη αναζήτηση;
Μήπως, τελικά, υπάρχουν κι άλλοι αντικειμενικότεροι τρόποι γνώσης (επίγνωσης, αυτοπροσδιορισμού) με τη συμμετοχή και του υπόλοιπου εαυτού μας κι όχι μόνο του εγκεφάλου; (και δεν εννοώ αποκλειστικά τις στιγμές της μέθεξης)

Τον τελευταίο καιρό, άσχετη με όλα αυτά, έχω καταμπερδευτεί…

.

Πανσέληνος

2011-06-15T01:24:00.000+03:00

The Red Moon, by Osaku Draculia

Γέλαγε!

Όλο γέλαγε!
Και το φεγγάρι ολόγιομο.
Μα εκείνος κοιτούσε μόνο εκείνη.
Που γέλαγε!
Και το φεγγάρι ματωμένο.
Μα εκείνη ούτε που το πρόσεξε.
Γιατί γέλαγε!
Είχε για φεγγάρι της εκείνον.
Μέχρι που τον μάτωσε.
Κι ας γέλαγε!

Πάμε Λευκό Πύργο;

2011-06-13T10:01:00.000+03:00

Κουτάκια 2

2011-06-10T12:54:00.010+03:00

Είπε να μου κάνει ένα δώρο.
Του 'πα να διαλέξει όποια ανάρτηση ήθελε.
Διάλεξε την ανάρτησή μου "Κουτάκια"
και πρόσθεσε τη δική του ματιά:

Ευχαριστώ!

.

2011-06-10T12:36:00.005+03:00

.

Πολλές φορές
για να θυμόμαστε τον ουρανό
η μάνα
έλεγε τ' όνομά σου
κι ας ήσουν από χρόνια
κάτω απ' το χώμα

.

2011-06-10T05:52:00.003+03:00

.

Καμιά φορά
έτσι για να σε θυμηθώ
πιάνω ένα αστέρι
και το κλείνω στη χούφτα μου

Μα πάντα
απ' τις σχισμές των δαχτύλων
βρίσκουν πέρασμα οι αχτίδες του
και με τυφλώνουν

.

Απολογία

2011-06-09T14:36:00.004+03:00

.

Συγνώμη κύριε προϊστάμενε,
δεν το υπολογίσαμε
Τα σίδερα πυκνά και αλύγιστα
η κλειδαριά διπλοκλειδωμένη
και μόνιμος φύλακας απ' έξω
Πού να το φανταστούμε
πως θα δραπέτευε
με μια κρυμμένη σπίθα;

.

Ερώτημα

2011-06-06T21:08:00.004+03:00

Θα προτιμούσες ποτέ
έναν δικό σου παράδεισο
αν ήξερες ότι θα χτιστεί
πάνω σε κάποιου την κόλαση;

Αγγελία

2011-06-06T20:17:00.003+03:00

Μεσούσης της νυκτός
Θύλακες φωτός
Σε έκπτωτες πατρίδες
Αναζητούν αχτίδες

Κουτάκια

2011-06-05T06:07:00.004+03:00

Πήραμε τις λέξεις και τις τακτοποιήσαμε ξανά στα κουτάκια τους.
Ακριβώς στα ίδια. Όπως χθες και προχθές. Όπως κάθε μέρα.
Μόνο που διαφωνούσαμε για τη σειρά.
Σε άλλα κουτάκια τις έβαζες εσύ σε άλλα εγώ
Τις ίδιες λέξεις
Και σχημάτιζαν άλλες προτάσεις
Αχ, αυτά τα κουτάκια
Σα να παίζαμε τζένγκα τραβούσαμε ένα από δω κι ένα από κει
Και τώρα βρίσκονται σωριασμένα στο πάτωμα
Ποιος θα νοιαστεί να τα μαζέψει
Άστα, θα τα πατήσει ο χρόνος σου είπα
Πήρες ξανά μόνο τα δικά σου και τα έβαλες στη σειρά
Να, έτσι είναι το σωστό, μου πες
Κι εγώ δε μίλησα
Άφησα τα δικά μου στο πάτωμα
Να μπορείς να τα πατάς κι εσύ μαζί με το χρόνο

.

Βροχή

2011-06-04T18:21:00.006+03:00

Τα απογεύματα
δίναμε ραντεβού με τη βροχή
κι ας το ξέχναγε εκείνη καμιά φορά.
Εγώ πάντα πιστή,
την περίμενα.
Κι όταν ερχόταν
μούσκευε τα λουλούδια στο μπαλκόνι
και έκανε τα φύλλα τους να γυαλίζουν,
έκλαιγε ασταμάτητα στα τζάμια μου
κι ανατρίχιαζε με την ψύχρα της το σώμα μου.
Καμιά φορά
για να την καλωσορίσω,
την άφηνα να μπει μέσα.
Άνοιγα διάπλατα την πόρτα
και η κουρτίνα πήγαινε πέρα δώθε χορεύοντας.
Τότε η βροχή,
στην αρχή δειλά με μερικές ψιχάλες
και μετά ολοένα πιο ορμητική,
με τρελές ριπές
μούσκευε την κουρτίνα,
το ράφι με τα βιβλία μου δίπλα στην πόρτα,
μαστίγωνε το πρόσωπό μου και τα ρούχα μου
κι όταν χόρταινε, έφευγε απότομα
κι έδινε τη θέση της στο βράδυ.
Σκοτεινό με μυρωδιά υγρασίας.
Μα εγώ πάντα περίμενα
τον ήλιο της επόμενης μέρας
να μας στεγνώσει.
Την κουρτίνα
τα βιβλία
και μένα.

4/6/11

Υπό Επεξεργασία

2011-05-31T08:43:00.029+03:00

Ἀπ᾿ τὴν Ἀδράστεια θρέφεται ὁ Προφήτης,
Μὲ τὴν Ἀνάγκη ζεῖ καὶ τὴν καθάρια
Γεννᾶ Εἱμαρμένη. Κι ὅμως εἶν᾿ ὁ πόνος
Σκληρός, ἂν ἄσκοπα τὴ γῆ ποτίζει
Τὸ αἷμα καὶ τὸ σφάγιο τὸ μεγάλο
Σπαρνά, χωρὶς κανένας νὰ τοῦ πάρει
Τὴν ὕστερη ματιά.

Κι ἀκόμα,
Τὸ Ῥόδο τὸ ἑκατόφυλλο τοὺς δίνω,
Τὸ σύμμετρο ἑκατόφυλλο, ὅπου ὅλα
Τὰ φύλλα του ἕνα, καὶ καθένα εἶν᾿ ὅλα,
Τῆς μύησης τὸ στεφάνωμα. Καὶ κεῖνοι,
Μὲ τὴ ζωὴ μεθοῦν τοὺς λαοὺς κι ὁλοένα
Στρέφουν τὴ γνώση ἐνάντια τους, κι ἀφήνουν
Τῆς ἁγίας συμμετρίας τ᾿ Ὀλύμπιο δῶρο,
Τὸ μυστικὸ ἑκατόφυλλο, νὰ ρέψει
Πότε σ᾿ αὐτὸ καὶ πότε πάνω στ᾿ ἄλλο
Σκαλὶ τῆς Μέθης κι ὁ καθένας στέκει
Σὲ κεῖνο τὸ σκαλὶ καὶ λέει: «εἶν᾿ ὅλος
Ὁ Διόνυσος δικός μου» καὶ θαρρώντας,
Στὴν κορυφὴ πὼς ἔφτασε, μὲ λόγο,
Μὲ πράξη ἢ τρόπο κλείνει καὶ στοὺς ἄλλους
Τοὺς δρόμους τ᾿ ἅγιου ἀνήφορου, ὅπου λάμπει
Ἡ ἁγνὴ ψυχὴ τοῦ ἀπάνω κόσμου ἀκέρια,
Ποὺ ἡ Λευτεριὰ εἶναι Γνώση, ἡ Γνώση Ἀγάπη,
Καὶ πιά, ἀπ᾿ τὴ Γνώση τούτη, δὲν εἶν᾿ ἄλλη.

Απόσπασμα από τα λόγια του Ορφέα, από το έργο του Άγγελου Σικελιανού: "Ο Διθύραμβος του Ρόδου"

-----------------------------------------------------

Ἀπ᾿ τὴν Ἀδράστεια θρέφεται ὁ Προφήτης,
Μὲ τὴν Ἀνάγκη ζεῖ καὶ τὴν καθάρια
Γεννᾶ Εἱμαρμένη.

Ψάχνοντας στην ανάλυση των στίχων στο βιβλίο του Τάκη Δημόπουλου: "Ο Ποιητής κι ο Μύστης", διαβάζω για τους πρώτους στίχους:

"Και γαρ ο δημιουργός ως ο Ορφέυς φησι, τρέφεται μεν υπό της Αδραστείας, σύνεστι δε τη Ανάγκη, γεννά δε την Ειμαρμένη (Abel, Frag. Orph. 110)

Σε παλιότερη ανάρτησή μου για την Ειμαρμένη-Παρέγκλιση, αναφέρω:
"Ο αυθορμητισμός, αρχίζοντας στα άτομα της ύλης, με την παρέγκλιση, φτάνει τον θρίαμβό του στην ανθρώπινη συνείδηση."

Η δυνατότητα του "Προφήτη" να διαγράφει μόνος του την πορεία του, να δημιουργεί αυτός τη δική του Ειμαρμένη κι όχι να υποκύπτει σε αυτήν. Η Αδράστεια, η Νέμεση, η Ανάγκη (δεν είναι και πολύ ξεκάθαρα τα πράγματα στην Ορφική Θεολογία), προϋπάρχει πάντα για όλους, ακομη και για τον Προφήτη - «ανάγκα ουδέ θεοί μάχονται». Όμως αυτός καταφέρνει να την ξεπεράσει και να ξεφύγει από τους περιορισμούς της, δημιουργώντας καθαρή και συγκεκριμένη πορεία ζωής. Η καθαρότητα χρειάζεται τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά. Μια πορεία μπορεί να ενέχει τόση καθαρότητα όταν στοχεύει προς το Ανώτερο, με το οποίο ένας Προφήτης μπορεί να έρθει σε επαφή με διαισθητικό τρόπο. Η δική του πορεία ανοίγει δρόμο και δημιουργεί φωτεινό μονοπάτι για όσους θελήσουν να ακολουθήσουν.

Αν η Πρόνοια χαράζει απάνου απ' όλων τα κεφάλια το νικητήριο δρόμο του φωτεινού μας ανεβάσματος, χρειάζεται όμως με τη δύναμη της ματιάς μας να διατρέχουμε απο πριν όσο πιο πολύ απ' αυτόν μπορούμε, για ν' αντλούμε ολοένα δύναμη και να φωτίζεται η συνείδησή μας.

Κι ύστερα χρειάζεται ν' αγωνιστούμε, ν' αγωνιζόμαστε ολοένα για να δυναμώνουμε τα φτερά μας κι ολοένα ξεφεύγοντας απ' της μοίρας την αντίδραση, ολοένα ισορροπώντας ανάμεσα στις δυο δυνάμεις να εξυφωνόμαστε.

Αληθινά, ο Ορφέας εισδέχτηκε μέσα του από πριν, και με τη βοήθεια του έρωτά του, το θεϊκο φως, έφτασε ως τον ανώτατο βαθμό της Μύησης και α ν α γ κ α ί α, ύστερ' απ΄ αυτό, τα λυρικά κύματα της ψυχής του στρέφονταν προς τα πλήθη.
(Τ. Δημόπουλος)

-----------------------------------

Κι ὅμως εἶν᾿ ὁ πόνος
Σκληρός, ἂν ἄσκοπα τὴ γῆ ποτίζει
Τὸ αἷμα καὶ τὸ σφάγιο τὸ μεγάλο
Σπαρνά, χωρὶς κανένας νὰ τοῦ πάρει
Τὴν ὕστερη ματιά.

Και αναλύει ο Δημόπουλος κάτω από τους στίχους:
Γοργές ψυχολογικές μεταπτώσεις: "Πόσω πονώ! Μα είναι αγάπη! Όμως η υποταγή σε τούτη είναι είναι πολύ σκληρή αν γίνει άσκοπα".

Και στα Επιλεγόμενά του γράφει:
"Ο έρωτας τον έκαμε να νοιώσει τον κρυφό και πραγματικό ψυχικό πόνο πίσω από τον πλάνο σωματικό χωρισμό. Ο έρωτας τον έκαμε να γίνει Υπέρτατος Μύστης και να ενώσει όλα κάτ' απ' την προφητική ματιά του. Κι ο έρωτας τον εβεβαίωσε, πώς ό,τι έχασε μέλλει να το ξαναβρεί, αφού πρώτα διατρέξει όλη τη σκάλα της δημιουργίας, κι έτσι μάλιστα θα το ξαναβρεί στη σταθερή και πραγματική του μορφή που δε θα της φοβάται πια καμιά μεταβολή ή νέο χωρισμό."

Και τα λόγια του Ελύτη έρχονται σαν επιστέγασμα:
"Είναι κανείς από το μέρος της αθωότητας -λευκοφόρος την διάνοιαν, που λέει κι ο Ρωμανός- σε δύο περιπτώσεις: όταν δεν έχει φτάσει στο σημείο να υποψιασθεί καν το μαύρο, κι όταν το έχει διατρέξει ως την έσχατη άκρη του, έτσι που να πατήσει από το άλλο μέρος πάλι στο λευκό. Με πλήρη συνείδηση ότι όσα γνώρισε στο αναμεταξύ τού είναι απολύτως άχρηστα. Μιλώ πέραν από την ανάγκη και πάνω από την ανισότητα των πεπρωμένων."

(Οδ. Ελύτης, "Εν λευκώ")

Ο Μάικλ Πικάρντ αναφερόμενος στην "Ασκοπη Οδύνη"
Σήμερα ο ανθρώπινος παράγοντας εμπλέκεται στη σύνθετη αιτιολογία των "φυσικών" καταστροφών"... που προκαλούν τεράστια οδύνη σε αθώους ανθρωπους. Είναι δύσκολο να διακρίνουμε πώς όλη αυτή η οδύνη είναι αναγκαία. Εν πάση περιτπώσει, η άσκοπη οδύνη είναι τόσο διαδεδομένη που ο κόσμος φαντάζει άδικος ή τουλάχιστον όπως το τοποθετεί ο Γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος Αλμπέρ Καμί, "αγαθώς ασυγκίνητος".
(Μάικλ Πικάρντ)

"Εδώ βρεθήκαμε γυμνοί κρατώντας
τη ζυγαριά που βάραινε κατά το
μέρος της αδικίας..."
(Γ. Σεφέρης)

(Θα επιστρέψω σ' αυτήν την ανάρτηση, δεν τελείωσα μαζί της)

Η μελαγχολία της Χίμαιρας

2011-05-31T01:11:00.008+03:00

Charles Baudelaire: Η μελαγχολία του Παρισιού
Πεζά Ποιήματα, μετάφραση: Δημήτρης Χορόσκελης

Εκ των υστέρων βρήκα κι αυτήν τη μετάφραση:

Κάτω από ένα απέραντο ουρανό γκρίζο, σε μια μεγάλη πεδιάδα γεμάτη σκόνη, χωρίς μονοπάτια, χωρίς χλόη, χωρίς ένα γαϊδουράγκαθο, χωρίς μια τσουκνίδα, συνάντησα πολλούς ανθρώπους, που βάδιζαν κυρτοί.
Καθένας απ' αυτούς έφερε στην πλάτη του μια πελώρια Χίμαιρα, τόσο βαρειά όσο ένας σάκκος αλεύρι ή κάρβουνο, ή όσο ο οπλισμός ενός ρωμαίου πεζού στρατιώτη.
Αλλά το τερατώδες κτήνος δεν ήταν ένα βάρος αδρανές. αντίθετα περιτυλισσόταν και καταπίεζε τον άνθρωπο με τους ελαστικούς και δυνατούς μυς του. Γραπωνόταν με τα πελώρια νύχια του στο στήθος του υποζυγίου του. και το μυθικό του κεφάλι ξεπερνούσε το μέτωπο του ανθρώπου, όπως μια απ' αυτές τις περικεφαλαίες με τις οποίες οι αρχαίοι πολεμιστές ελπίζανε να προσθέσουν τρόμο στον εχθρό.
Ρώτησα έναν απ' αυτούς τους ανθρώπους να μου πει που πήγαιναν έτσι. Μου απάντησε ότι δεν ήξερε τίποτε για τούτο, ούτε αυτός ούτε οι άλλοι. αλλά προφανώς πήγαιναν κάπου, γιατί ήταν σπρωγμένοι από μια ανίκητη ανάγκη να βαδίζουν.
Πράγμα περίεργο, να σημειώσομε: κανένας απ' αυτούς τους ταξιδιώτες δεν είχε ύφος θυμωμένο εναντίον του άγριου κτήνους, που ήταν κρεμασμένο απ' το λαιμό του και προσκολλημένο στην πλάτη του. είπε ότι το θεωρούσε σαν να αποτελούσε μέρος του ίδιου. Ολα αυτά τα πρόσωπα, κουρασμένα και σοβαρά, δεν μαρτυρούσαν καμμία απελπισία. κάτω από τον μελαγχολικό θόλο του ουρανού, τα πόδια βυθισμένα στην σκόνη ενός εδάφους το ίδιο περίλυπου όσο ο ουρανός, πορεύονταν με την καρτερική φυσιογνωμία εκείνων, που είναι καταδικασμένοι να ελπίζουν πάντοτε.
Και η ακολουθία πέρασε δίπλα μου και βυθίστηκε στον ορίζοντα, στο μέρος όπου η στρογγυλή επιφάνεια του πλανήτη διαφεύγει από την περιέργεια του ανθρωπίνου βλέμματος.
Και στην διάρκεια κάποιων στιγμών επέμενα να θέλω να καταλάβω αυτό το μυστήριο. αλλά, σε λίγο η ακαταμάχητη Αδιαφορία κατέπεσε πάνω μου και ένιωθα τόσο βαρειά καταπονημένος, όσο δεν ήταν αυτοί οι ίδιοι από τις καταθλιπτικές τους Χίμαιρες.

Μετάφραση: ΧΡΥΣ. ΤΣΙΚΡΙΤΣΗ - ΚΑΤΣΙΑΝΑΚΗ

Ξυπνήματα

2011-05-27T11:29:00.011+03:00

Ήμουν ακόμη σε μια πολυτάραχη εφηβεία όταν συνέβη το πρώτο "ξύπνημα".

Ξαπλωμένη στο κρεβάτι μου σκεφτόμουν στα σκοτεινά, όταν επικέντρωσα το βλέμμα μου στην αντικρινή γωνία από το ταβάνι.

Ξαφνικά λες και είχα μπει σε μια άλλη πραγματικότητα. Όλα ήταν τόσο διαφορετικά. Δεν ξέρω αν μπορώ να το περιγράψω με λέξεις. Ήταν λες και συνειδητοποιούσα πλήρως την ύπαρξή μου τη δεδομένη χρονική στιγμή. Κάτι σαν απόλυτη επίγνωση αυτού που ονομάζω στιγμή και παρόν. Σα να υπήρχα πραγματικά και απόλυτα στο τώρα με πλήρη επίγνωση του χρόνου του τόπου και του ίδιου μου του είναι.

Ακόμη θυμάμαι το πόσο έντονη και ζωντανή ήταν εκείνη η στιγμή.

Το δεύτερο ξύπνημα ήρθε χρόνια αργότερα. Μια περίεργη παρέα. Για δυο νύχτες δεν με άφησαν να κοιμηθώ. Παίζαμε διάφορα νοητικά παιχνίδια, αναλύαμε, μιλούσαμε...

Την τελευταία μέρα ήταν σα να είχα μπει σε μια υπερσυνειδητότητα. Και πάλι οι λέξεις δεν θα μπορέσουν να το εκφράσουν. Σα να είχε διευρυνθεί η συνειδητότητά μου ή σαν να είχε περάσει σε ένα άλλο επίπεδο. Έβλεπα και καταλάβαινα το βάθος των πραγμάτων, τους γύρω, το πώς σκεφτόταν... λες και όλοι είχαν γίνει διάφανοι και μπορούσα άνετα να δω μέσα τους... με τεράστια αυτοπεποίθηση προέβλεπα τα γεγονότα που όντως συνέβαιναν και δεν ήξερα αν γινόταν επειδή το σκεφτόμουν ή το σκεφτόμουν επειδή ήταν να συμβούν, λες και υπήρχε μια αμφίδρομη διαδραστικότητα...

Θυμάμαι, είχα πάει στη δουλειά και έβλεπα τον τρόπο που ενεργούσαν και τι σκεφτόταν οι εργοδότες μας (είχαμε κάτι σα συνέλευση). Μάζεψα τις άλλες δυο κοπέλες και τις συμβούλεψα μερικά πράγματα για να μη γίνουμε θύματα εκμετάλλευσης.... Με έβαλαν στο μάτι οι εργοδότες γι αυτό που έκανα χωρίς όμως να το εκδηλώσουν ή να αλλάξουν συμπεριφορά, αλλά το έβλεπα σα να ήταν διάφανες οι σκέψεις τους... (αργότερα ήμουν η πρώτη που έδιωξαν.)

Με το που κοιμήθηκα εξαφανίστηκε όλο αυτό και όταν ξύπνησα ήταν σα να ειχα ξαναγυρίσει σε μια κατάσταση ...φυτού.

Μια άλλη περίπτωση εκείνων των ημερών:

Καθισμένοι σε καφέ της παραλίας διαφωνούσαμε για κάτι βασικό με κάποιον από την παρέα. Κι ενώ με τα λόγια είχε πειστεί, είχε υποχωρήσει και είχε σκύψει το κεφάλι, αισθανόμουν να παλεύω υποσυνείδητα πια, με το τεράστιο εγώ του που αντιστεκόταν και μου επιτίθετο ακόμη λες και η "μάχη" είχε μεταφερθεί σε άλλο επίπεδο, μη ορατό. Ενώ φαινομενικά ήταν σκυφτός και "ηττημένος", αισθανόμουν μια υποσυνείδητη πάλη μαζί του που συνεχιζόταν ακόμη δυναμικά...

Τα υπόλοιπα "ξυπνήματα" ήταν πιο συνειδητοποιημένα. Άλλες φορές πιο έντονα και ζωηρά, άλλες φορές κάπως πιο "θολά" στην επιφάνειά τους....

Μόλις προχθές (μετά τη συγκέντρωση στο Λευκό Πύργο) είχαμε μια εκτεταμένη συζήτηση που έφτασε σε βαθειά θέματα. Ρώτησα τον συνομιλητή μου αν αισθάνθηκε ποτέ αυτήν την "αφύπνιση". Ίσως δυο φορές σ' όλη του τη ζωή, μου απάντησε, όταν είχε φτάσει σε οριακά σημεία ανάγκης και επαναπροσδιορισμού - λόγω δουλειάς. Σα να είχε αλλάξει επίπεδο η συνειδητότητά του και μπορούσε να βλέπει ταυτόχρονα και το μέλλον των πραγμάτων…

Μοιάζουν εξωπραγματικά κι αλλοπαρμένα ίσως όλα αυτά.... Ας είναι. Όποιος έχει μάθει να μελετάει πραγματικά τον εαυτό του θα καταλάβει.

Ο Γκουρτζίεφ μιλάει γι αυτήν την μηχανικότητα της ζωής μας και την πορεία μας εν υπνώσει:

"Οι δυνατότητες του ανθρώπου είναι πολύ μεγάλες. Δεν μπορείτε να συλλάβετε ούτε την σκιά του τι μπορεί να πετύχει ο άνθρωπος. Αλλά δεν μπορεί να πετύχει τίποτα μέσα στον ύπνο. Στην κατάσταση του κοιμισμένου οι ψευδαισθήσεις του, τα όνειρά του είναι ανακατεμένα με την πραγματικότητα. Ζει σε έναν υποκειμενικό κόσμο και δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτόν. Κι αυτός είναι ο λόγος που δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει όλες τις δυνάμεις που κατέχει και γιατί ζει πάντα μόνο σ’ ένα μικρό τμήμα του εαυτού του...............

.................... ο άνθρωπος πρέπει να μάθει να παίρνει, θα ‘λεγε κανείς, νοητικές φωτογραφίες του εαυτού του σε διάφορες στιγμές της ζωής του και σε διάφορες συναισθηματικές καταστάσεις.....… συναισθήματα, διαθέσεις, σκέψεις, αισθήσεις, στάσεις, κινήσεις, τόνους φωνής, εκφράσεις προσώπου κλπ. Αν ο άνθρωπος καταφέρει να συλλάβει ενδιαφέροντα στιγμιότυπα, γρήγορα θα γεμίσει ολόκληρο άλμπουμ από φωτογραφίες του εαυτού του που όλες μαζί θα του δείξουν πολύ καθαρά αυτό που είναι. Αλλά δεν είναι τόσο εύκολο να μάθει πώς να τραβάει αυτές τις φωτογραφίες…

Αν οι φωτογραφίες είναι πετυχημένες θα δει ότι η συνηθισμένη ιδέα που έχει για τον εαυτό του, που μ αυτήν έζησε από χρόνο σε χρόνο, απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Αντί να είναι ο άνθρωπος που νόμιζε πως ήταν, θα δει έναν ολότελα διαφορετικό άνθρωπο.....

είναι αυτός όπως τον ξέρουν οι άλλοι, όπως φαντάζεται πως είναι και όπως φανερώνεται στις πράξεις και τα λόγια του....…

Ο άνθρωπος βρίσκεται μόνιμα σε μια κατάσταση ταύτισης, με μόνη διαφορά ότι αλλάζει το αντικείμενο της ταύτισης. Ο άνθρωπος ταυτίζεται με ένα μικρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει και ξεχνά ολότελα τους μεγάλους σκοπούς που μ’ αυτούς άρχισε την εργασία του. Ταυτίζεται με μια σκέψη και ξεχνά τις άλλες. Ταυτίζεται με ένα συναίσθημα, με μια διάθεση και ξεχνά τις ίδιες του ευρύτερες σκέψεις, τα συναισθήματα και τις διαθέσεις….......

Κοιτάξτε τους ανθρώπους στα εστιατόρια στα μαγαζιά στα θέατρα ή δέστε πως ταυτίζονται με τις λέξεις όταν συζητούν για κάτι ή όταν προσπαθούν να αποδείξουν κάτι, ιδιαίτερα κάτι που δεν το γνωρίζουν οι ίδιοι. Γίνονται απληστία, επιθυμία ή λέξεις. Η ταύτιση είναι το κύριο εμπόδιο στην επίγνωση του εγώ......

Εσωτερικά ο άνθρωπος έχει την απαίτηση να βλέπουν όλοι ότι είναι σπουδαίος και να εκφράζουν την εκτίμηση, τον σεβασμό και τον θαυμασμό τους γι αυτόν, για το μυαλό του, την εξυπνάδα του, την ετοιμότητά του, την πρωτοτυπία του και για όλες τις άλλες του ιδιότητες. ..οι απαιτήσεις βασίζονται σε μια φανταστική ιδέα για τον εαυτό τους. Μετά από απαιτήσεις και μετά από ταύτιση είναι έτοιμοι προκαταβολικά να προσβληθούν αν δεν συναντήσουν κατανόηση και εκτίμηση......

Αναζητώντας τον κόσμο του θαυμαστού (Πήτερ Ουσπένσκυ)

Τον τίτλο "Ξυπνήματα" τον διάλεξα από την ταινία της Πένι Μάρσαλ, με τον Ντ. Χόφμαν όπου υποδύεται έναν κατατονικό ασθενή που ξυπνάει για λίγο, αλλά μετά ξαναεπιστρέφει στην προηγούμενη κατάστασή του.
Συμπτωματικά, ένα γεγονός μετά από την ταινία αυτή ήταν αφορμή για ακόμη ένα δικό μου "ξύπνημα"...

.

Ανάγκη

2011-05-24T00:07:00.008+03:00

Στέκομαι απόψε ορφανή
μπροστά στο ράφι
με τα βιβλία των ποιητών

Ποιο να υιοθετήσω
για να μ' αγκαλιάσει;

Ποια σελίδα να ανοίξω
για να με κλείσει μέσα της;

Ποιου το όνομα να διαλέξω
για να αναβαπτιστώ;

23/5/11

Έστω...

2011-05-15T23:15:00.002+03:00

(All Alone Impasto-Descartes)

Στο δρόμο

Έστω και με σφιχτά δεμένα

πόδια και χέρια,

ακούω τα πουλιά παντού

ρουφώ των λουλουδιών τ' αρώματα.

Ακούω κι οσφραίνομαι.

Ποιος θα μπορούσε να μ' απαγορέψει

την ευτυχία αυτή

που κάνει την πορεία λιγότερο πικρή

τον άνθρωπο πιο λίγο μόνο;

(Χο Τσι Μινχ, από το "Καρνέ της Φυλακής")
.

Όπου δεν μπορείς!

2011-05-15T22:25:00.002+03:00

Σήκωσα τα μάτια και σε κοίταξα. Έκαμα να σου πω: "Παππού, αλήθεια δεν υπάρχει σωτηρία;" μα η γλώσσα μου είχε κολλήσει στο λαρύγγι μου∙ έκαμα να σε ζυγώσω, μα τα γόνατά μου λύγισαν.
Άπλωσες τότε το χέρι, σαν να πνίγουμουν κι ήθελες να με σώσεις.
Αρπάχτηκα με λαχτάρα απ' το χέρι σου∙ πασαλειμμένο ήταν με πολύχρωμες μπογιές, θαρρείς ζωγράφιζε ακόμα∙ έκαιγε. Άγγιξα το χέρι σου, πήρα φόρα και δύναμη, μπόρεσα να μιλήσω:
-Παππού αγαπημένε, είπα, δώσ' μου μια προσταγή.
Χαμογέλασε, απίθωσε το χέρι απάνω στο κεφάλι μου∙ δεν ήταν χέρι, ήταν πολύχρωμη φωτιά∙ ως τις ρίζες του μυαλού μου περεχύθηκε η φλόγα.
-Φτάσε όπου μπορείς παιδί μου…
Η φωνή του βαθιά, σκοτεινή, σαν να 'βγαινε από το βαθύ λαρύγγι της γης.
Έφτασε ως τις ρίζες του μυαλού μου η φωνή του, μα η καρδιά μου δεν τινάχτηκε.
-Παππού, φώναξα τώρα πιο δυνατά, δώς μου μια πιο δύσκολη, πιο κρητικιά προσταγή.
Κι ολομεμιάς, ως να το πω, μια φλόγα σούριξε ξεσκίζοντας τον αέρα, αφανίστηκε από τα μάτια μου ο αδάμαστος πρόγονος με τις περιπλεμένες θυμαρόριζες στα μαλλιά του κι απόμεινε στην κορφή του Σινά μια φωνή όρθια, γεμάτη προσταγή, κι ο αέρας έτρεμε:
-Φτάσε όπου δεν μπορείς.

Πετάχτηκα τρομαγμένος από τον ύπνο∙ είχε πια ξημερώσει. Σηκώθηκα, ζύγωσα στο παράθυρο, βγήκα στο μπαλκόνι με την καρπισμένη κληματαριά. Η βροχή είχε τώρα κοπάσει, έλαμπαν οι πέτρες, γελούσαν∙ τα φύλλα των δέντρων ήταν φορτωμένα δάκρυα.
-Φτάσε όπου δε μπορείς!

(Αναφορά στον Γκρέκο-Ν. Καζαντζάκης)

Ο Καθρέφτης

2011-05-15T22:23:00.007+03:00

Μια χάρη δεν του έκανε
ποτέ σαν τον κοιτούσε
πάντα το ίδιο είδωλο
εκείνο που μισούσε

Ποτέ του δεν του έδειξε
μία εικόνα άλλη
όπως την έβλεπε αυτός
και όχι όλοι οι άλλοι
(Κυκλοδίωκτον)

Dimitar Miteff - Mirror World

Αφιερωμένο στον Κ.Κ. μαζί με τα εξής:

Η βαθύτερη εκλογή του ανθρώπου θα είναι πάντα υπέρ μιας κόλασης πάθους κι όχι ενός παραδείσου αδράνειας.
Η διανόηση σκέτη, όταν δεν παράγει κόλαση, το περισσότερο που μπορεί να κάνει είναι να την αναλύσει, δεν μπορεί όμως να υψώσει έναν φράχτη δροσιάς ενάντια στον πόνο.

(G. Ceronetti)

Στης ψυχής μου τον καθρέφτη ίσκιος άρχισε να πέφτει.

Ίδια η μοίρα που με φέρνει ίδια η μοίρα που με παίρνει.
(Ν. Γκάτσος)

.
Το πιο βαθύ σκοτάδι είναι λίγο πριν ξημερώσει.
(Α. Σαμαράκης)

Αρχική Ανάρτηση στις: 22/7/08

Ο Τρόφιμος

2011-05-15T22:21:00.004+03:00

...

Τρίβω σαν γάτος τη ζωή μου στους κορμούς των δέντρων. Η φύση είναι εντός μου και εντός της εγώ. Μαζί της ντύνομαι τις διαβαθμίσεις των χρωμάτων. Η μνήμη των πραγμάτων παραστέκει μάρτυς υπερασπίσεως. Εντάσσω την τρυφερότητα στο μήκος της έκτασης που φτάνει η ματιά μου.
Ιεροσυλώ προσπαθώντας να ταξινομήσω τ' ανένταχτα. Ύστερα όμως εξιλεώνομαι σκορπίζοντας στον αέρα όχι μόνο τα ανένταχτα μα και τα ταξινομημένα.
Διψώ για το όλον.
Διψώ μέγιστη δίψα που υψώνεται σαν ουράνιος θόλος. Η θλίψη, που ανέρχεται από την πτώση του μαραμένου φύλλου, και η ακριβή αγάπη, που δίνεται επιλεγμένα, μοιάζουν με δύο μουσικά εναλλασσόμενα θέματα, που ανοιγοκλείνουν το είναι μου. Η δίψα υποτάσσεται στην αγάπη και γίνονται εξέλιξη. Σπάζοντας το αιθέριο δίχτυ, που μας περιβάλλει, περνούμε σε μιαν άλλη διαπίστωση. Αυτή είναι η δεύτερη ελευθερία.
Μπαινοβγαίνω από το αγουροπράσινο της ζωής στο ασπροκίτρινο του θανάτου μην ανήκοντας σε κανέναν. Πατώ στην αλήθεια της ύλης, φορώ την απληστία της γνώσης και προσπαθώ να δω πέρα απ' το θάνατο. Δε μου φτάνουν τα όπλα μου. Ζητώ την Τρίτη ελευθερία και θα τη βρω. Τότε θα μάθω αν υπάρχει και τέταρτη.

(Φαίδων Θεοφίλου- "Ο Τρόφιμος", Μυθιστόρημα)

Το διαβάζω κομμάτι-κομμάτι μη μου τελειώσει, για να ξέρω πως αργότερα θα υπάρχει κι άλλη δόση απ' αυτό.
Περιμένω πώς και πώς τη στιγμή που θα ξεδιπλώσει τον κόσμο του ο "Τρόφιμος".
Τα υπόλοιπα τα διαβάζω γρήγορα-γρήγορα, για να σταματήσω και να απολαύσω -διαβάζοντας ξανά και ξανά- τα κομμάτια όπου περιγράφει με την υπέροχη δροσερή ματιά του ό,τι τον περιβάλλει.

Κι όπως λέει μέσα στο κείμενο (γι' αυτόν τον άλλο κόσμο του):
"Μήπως η λογική μας δεν είναι αρκετό εφόδιο, για να τον προσεγγίσουμε; Μήπως γι' αυτό χρειάζεται να διευρύνουμε τη λογική μας σε μεταλογική, τη γλώσσα σε μεταγλώσσα, τη φυσική σε μεταφυσική ή να υπερευαισθητοποιήσουμε τις αισθήσεις μας…"

Όταν δεν ταυτίζομαι με την σκέψη του, όπως στο κομμάτι που αντέγραψα, νομίζω ότι ζηλεύω (πολύ) τον ανάλαφρο καινούργιο τρόπο που βλέπει τα πάντα ο τρόφιμος!
Πόσα πολλά κομμάτια της σκέψης του θα 'θελα να σας αντιγράψω!
Δεν γίνεται όμως. Καλύτερα να τα διαβάσετε μόνοι σας.
.

Αρχική Ανάρτηση στις: 13/7/08

Καλλιτεχνική Δημιουργία

2011-05-15T05:34:00.001+03:00

."Ποια είναι η μεγαλύτερη χαρά για έναν που γεννήθηκε καλλιτέχνης –δηλαδή με τέτοια ψυχική δομή που να παραμορφώνη διαρκώς τον κόσμο, να τον συντρίβη μέσα του και να τον ανασκευάζη όπως αυτός και μόνο κρίνει, θέλει;
Που διαρκώς το πνεύμα του, μεταξύ των όντων, των πραγμάτων, συλλαμβάνει σχέσεις αισθητικές –κίνητρο παντοδύναμο της δημιουργικής διαδικασίας.
Που με τους αυθεντικότερους χυμούς του πάθους τού μουσικοπλαστικού επιτελεί συνοπτική μορφή κι ανεπτυγμένη επεξεργασίας.
Η δημιουργία του είναι η μεγαλύτερη πνευματική ηδονή.
Αν –ζητώντας να "ζήση" όπως οι άλλοι– λιποτακτήση απ' τον μορφικόν αγώνα και τον άθλο, θα αισθάνεται πάντα ανικανοποίητος, γεμάτος τύψεις.
Γιατί, σε κάθε βήμα του, η υπόστασή του θα συσσωρεύη ουσίες καινούργιες, που εναγώνια θα ζητούν την έκφρασή τους. Αναπόδραστα τελείως, ύψιστη αγαλλίαση ενός τέτοιου ανθρώπου είναι η τεχνική διεργασία, η εργασία η λαξευτική της Τέχνης.
Τότε μόνον, όταν αφοσιωθή ολοκληρωτικά σ' αυτήν, θα ζήση (ο θεία καταδικασμένος) τις ασύγκριτες στιγμές που άμεσα η ζωή δεν προώρισται ποτέ να του προσφέρη.

Η διηνεκής διαδικασία προς ανάταση είναι που δονεί την ύπαρξη από καλλιτεχνική παραφορά…

Ένα πραγματικό έργο τέχνης είναι ένα σχήμα, είναι μια μορφή που –πλούσια από χυμούς ζωής- αχτινοβολεί ευφορία, "ευθυμία", πρόκληση πνευματική.

Του καλλιτέχνη είναι το πνεύμα ασύγκριτο όργανο, νότα σκληρότατη διατρητικής, οξύτατης διείσδυσης, για την αρμονική –την χαλεπά, ευφορώτατα αρμονική- επεξεργασία και των πιο ακατέργαστων όγκων βιωμάτων…

Ο καλλιτέχνης, χάρη στην εξαντλητικήν ανάπτυξη όλων των δυνατοτήτων οποιασδήποτε περιοχής του Πραγματικού, καθίσταται ικανός να υψωθή προς την πιο ακραιφνή σφαίρα πνευματικής ζωής και ουσίας.
Και αυτό επειδή οποιαδήποτε περιοχή, οποιοδήποτε σημείο του Υπαρκτού, έχει δεχθή ανέκαθεν τους τύπους των ήλων της Θεότητος.
Ο αισθητός κόσμος ολόκληρος διασχίζεται πέρα ως πέρα από τον νοητό, ο χρόνος απ' την αιωνιότητα.

Ένα ασφαλές κριτήριο για την αξία ενός καλλιτεχνικού έργου, είναι η ευεξία της αισιόδοξης ανάτασης, το ρίγος.
Σε διαρρέουν σκέψεις θαυμαστές, στοχασμοί αισθητικοί μεστοί από ρώμη, μια συρροή χροιών κι αισθήσεων – που προκαλεί το σκίρτημα, ο μύχιος κραδασμός της μαγικής Ουσίας…"

(Αποσπάσματα από το βιβλίο: "Στοχαστικά Σχήματα Αισθητικής" του Νικ. Μπουσουλα. Καθηγ. Φιλοσοφ. Σχολής Α.Π.Θ.)

Αναρωτιέμαι γιατί η δημιουργία και κυρίως η καλλιτεχνική δημιουργία, μας γεμίζει με τόση ικανοποίηση (και δεν εννοώ την φτηνή προβολή για το θεαθήναι.)
Μήπως όχι γιατί επικοινωνούμε με τον εαυτό μας ("καταθέτουμε την ψυχή μας" - με λόγια του συρμού).
Ούτε γιατί μπορούμε να εκφράσουμε τον κόσμο μας και να τον κοινωνήσουμε με τους άλλους.

Μήπως επειδή η δημιουργία, κατά βάθος, είναι μια δήλωση της ύπαρξής μας;
Είναι ένα ισχυρό μήνυμα-μνημείο ζωής ενάντια στον θάνατο.
Μήπως, επειδή όταν δημιουργούμε υπάρχουμε;
Επειδή εκδηλώνουμε τη ζωή κόντρα στην απωθημένη γνώση του θανάτου μας.
Επειδή μ' αυτόν τον τρόπο εκ-δηλώνουμε (φωνάζουμε) στον εαυτό μας και στον κόσμο ότι ζούμε.

Ο κόσμος μας ξεκίνησε μέσω της δημιουργίας.
Μήπως κρύβει κάτι περισσότερο η μικρή δική μας απομίμηση της δημιουργίας;
Μήπως για μας δεν είναι μόνο ένα σύμβολο εκδήλωσης της ζωής αλλά και κάποιου είδους κυριαρχία επί της ζωής;
Κάτι από το ομοιωθήναι τω Θεώ;
Μήπως εκείνη τη στιγμή γεμίζουμε ικανοποίηση επειδή είμαστε οι κυρίαρχοι της φύσης, του κόσμου, που μπορούμε να τον πάρουμε στα χέρια μας, να τον αναπλάσουμε και να τον εκφράσουμε όπως θέλουμε;
Επειδή, κατά βάθος, γινόμαστε δημιουργοί παρά τω Δημιουργώ;

Για να προχωρήσω περισσότερο…
Μήπως όμως αποτελεί ένα είδος ύβρεως αυτό;
Ένα είδος προπατορικού αμαρτήματος;
Έναν πύργο της Βαβέλ;

Ή μήπως είναι ένα σημάδι δυνατοτήτων, εξέλιξης και υπέρβασης;
Ένα ορατό σημείο ένωσης του θείου με το ανθρώπινο;
Μήπως η ευεξία προέρχεται όχι από το δημιούργημα αλλά από αυτήν την ένωση;

Ή πριν προχωρήσουμε τόσο θα έπρεπε να διαχωρίσουμε πρώτα το είδος της δημιουργίας μας και τα κίνητρά του;
Μήπως το αν τελικά αποτελεί ύβρη ή όχι, εξαρτάται από τον κάθε καλλιτέχνη;

Νομίζω ότι είμαστε πολύ μικροί -όσο μεγάλο κι αν είναι το είδος της καλλιτεχνικής δημιουργίας μας- για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε μια τέτοιου είδους ύβρη.

Όσο για τα υποκειμενικά αισθήματα έπαρσης, ανωτερότητας, επίγνωσης κ.λ.π. του κάθε "μικροδημιουργού", αυτά ανήκουν σε άλλο πεδίο κριτικής αναφοράς.

.

Ο ζωντανός Μύθος - β' Μέρος

2011-05-12T15:55:00.001+03:00

Επειδή η απάντησή μου στα σχόλια της προηγούμενη ανάρτησης για τον ζωντανό μύθο είναι πολύ εκτεταμένη, προτίμησα να την ανεβάσω σε νέα ανάρτηση.

Ανασκόπηση των σχολίων:
s.frang είπε...
Δια της παιδείας και του πολιτισμού ξεπερνιέται η όποια ανάγκη για μύθους... Παιδεία δεν σημαίνει φυσικά πτυχία, ίσως ούτε καν πτυχίο! Σημαίνει ολοκληρωμένη μόρφωση και κατανόηση των νόμων της φύσης και της κοινωνίας... Δεν είναι εύκολο, το ξέρω! Γι' αυτό και δεν μπορεί να απλωθεί η παιδεία σε όλους τους ανθρώπους!
18 Ιανουάριος, 2008 14:33

Πανόπτης είπε...
Ο σκοπός της ελευθερίας; Μήπως η ελευθερία δεν έχει σκοπό, μήπως είναι η ίδια σκοπός; Δεν ξέρω σίγουρα, θα ήθελα να το συζητήσω.
18 Ιανουάριος, 2008 21:28

Απαντώ λοιπόν:

Στέλιε,
Η ανάγκη για τους μύθους είναι πρωτογενής, έμφυτη και απαραίτητη για το ανθρώπινο είδος και δεν ξεπερνιέται.
Μόνο αναπλάθεται και παίρνει νέα μορφή, πορευόμενη με τις επιταγές των εποχών, ξεπερνώντας τα τοπικά και τα φυλετικά πλαίσια, μετουσιωμένη σε νέα πλανητική, πιο ενοποιημένη φόρμα.
Όμως "δια ποιας παιδείας και ποιού πολιτισμού" μιλάς;
Σκοπός της παιδείας σήμερα είναι να ευνουχίζει την κριτική σκέψη των ατόμων, ευνοώντας όχι την εκ βαθέων μάθηση, αλλά την απλή αποστήθιση, ετοιμάζοντας τα νέα "υποχείρια" του αύριο.

Πολλές φορές ενώ ψάχνουμε την αλήθεια την έχουμε προσπεράσει και πρέπει να γυρίσουμε πίσω για να την βρούμε.
Κάπως έτσι νομίζω πως συμβαίνει με τον δικό μας πολιτισμό.
Στερείται σκοπού και στόχου κι αν είχε κάποτε, τον έχει προσπεράσει προ πολλού.
Ο Πολιτισμός σήμερα δεν σημαίνει εξέλιξη, καλυτέρευση της διαβίωσης και βελτίωση της ζωής.
Έχει γίνει αυτοκαταναλωτικός, έπαψε να είναι ωφελιμιστικά ανθρωποκεντρικός και έχει καταντήσει υβριστικά αλαζονικός.
Αποτέλεσμά του, οι καταστροφικές συνέπειες στο περιβάλλον και τη γη, που αν και είναι προβλέψιμες και ορατές, η ανθρωπότητα μοιάζει να εθελοτυφλεί, νανουρισμένη από το πλούσιο περιβαλλοντολογικό παρελθόν της και κοιμισμένη στο συμφεροντολογικό παρόν της.

Πανόπτρια, αυτή η συζήτηση νομίζω ότι είναι πολύ μακροσκελής.
Όμως, νομίζω πως η ελευθερία μας σήμερα είναι κάπως περισσότερο στα λόγια παρά στην πράξη.
Στην ιδέα παρά στην βίωσή της.
Και φυσικά δεν έχουμε κατάσταση πολέμου ή υποτέλεια σε κάποιο άλλο κράτος όπως γινόταν στο παρελθόν.
Όμως, αν αυτή η υποτέλεια δεν είναι φανερή μέσω εδαφικής κυριαρχίας, έχει γίνει με τον δούρειο ίππο της οικονομίας, της υπερκατανάλωσης και της υπερχρέωσης.
Πόσοι από μας δεν είναι σκλάβοι των πιστωτικών καρτών (ναι, αυτού του μικρού κομματακίου πλαστικού), της καθημερινής αγωνίας για τα στοιχειώδη της επιβίωσης ή της διαφημιζόμενης μανίας του 'κατέχειν';
Πάμε στην πολιτική; Μας προτείνουν 2 μεγάλα κόμματα κι εμείς βγάζουμε το ένα. Οποία ελευθερία κι αυτή!
Πάμε στην θρησκεία; Κάθε θρησκεία πρεσβεύει ότι μόνο μέσου αυτής υπάρχει η σωτηρία. Οι άλλες είναι για το πυρ το εξώτερον. Και μια και η αδυναμία του ανθρώπου ζητάει έξω από αυτόν στηρίγματα, γίνεται οπαδός της κάθε θρησκείας -που θα φέρουν οι συγκυρίες στην πόρτα του- και ακολουθεί τις επιταγές της.
Οι άθεοι; Στο προηγούμενο κείμενο υπάρχει η αναφορά ότι η ιδεολογία είναι το υποκατάστατο της θρησκείας.
Ο Ουμπέρτο Έκο, υποστηρίζει ότι είναι τόσο έμφυτη αυτή η ανάγκη μας να στηριζόμαστε και να πιστεύουμε κάπου, που ακόμα και οι άθεοι, αντικαθιστούν την θρησκεία με μια άλλου είδους ομάδα.
Είτε πολιτική, είτε κοινωνική, είτε ιδεολογική, είτε… ποδοσφαιρική κλπ.

Σήμερα, ποια παιδεία, ποιος πολιτισμός, ποια θρησκεία, μας μαθαίνει να είμαστε αυτάρκεις, να στηριζόμαστε στον εαυτό μας, να τον εξελίσσουμε, να τον ωραιοποιούμε (σημ: "με την καλή έννοια") να τον αναβιβάζουμε εκεί που του πρέπει, εκεί που μπορεί να φτάσει;
Δεν είναι χαζοί να το κάνουν, δεν είναι χαζοί να αφήσουν την εύκολα υποκινούμενη μάζα να μετατραπεί σε εκατομμύρια σκεφτόμενες μονάδες.
Θα διαλυθεί όλο το σύστημα χειραγώγησής μας.
Μας προτιμούν κοιμισμένους με μεγάλες δόσεις από το υπνωτικό που λέγεται ΜΜΕ.

Ας επιστρέψω τώρα στον ΜΥΘΟΥΣ, που νομίζω ότι λόγω άγνοιας δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό η αξία και το βάθος τους και θεωρούνται απλά παραμυθάκια, με αποτέλεσμα να υποβιβάζονται οι ψυχοπνευματικές και κοινωνικές επιδράσεις τους.

"Ο μύθος σαν γενική ιδέα είναι μια πολύτιμη κληρονομιά που μπορεί να οδηγήσει το άτομο, τη φυλή, την ανθρωπότητα ολόκληρη στην αποκάλυψη του πραγματικού της προορισμού. Πίσω της κρύβεται η αρχετυπική βάση κάθε φυλετικής έκφρασης. Κρύβεται η ιστορία της ανθρώπινης φυλής που ξεφεύγει από τη στείρα σχέση της με το περιβάλλον και αναζητά μέσα από αμέτρητους κινδύνους και περιπέτειες το δρόμο για το κατώφλι του ιερού, όπου θα συναντήσει ξανά τη Μητέρα και θα αγκαλιάσει τον κόσμο με τρόπο συνθετικό και ολοκληρωμένο."
Αθήνα 1990, Ιάμβλιχος.

Πάμε στον κατ' εξοχήν μελετητή του παγκόσμιου μύθου, τον Τζόζεφ Κάμπελ:

"Εξετάζοντας απροκάλυπτα τις θρησκευτικές παραδόσεις, αντιλαμβανόμαστε ότι ορισμένα μυθικά αρχέτυπα είναι κοινά για όλες, αν και αναπτύσσονται ή γίνονται κατανοητά με διαφορετικό τρόπο σε διαφορετικές φυλές.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι οι ιδέες για τη μετά θάνατον ζωή, καθώς και τα αγαθοποιά ή κακοποιά πνεύματα.
Η αναγνώριση δύο όψεων, μιας τοπικής και μιας συμπαντικής, στη σύνθεση των απανταχού θρησκειών ξεκαθαρίζει μεμιάς την αλήθεια και το ψέμα, αντιθέσεις που άπτονται των αιώνιων και εφήμερων αληθειών και απασχολούν διαρκώς τους θεολόγους.
…
Δεν υπάρχουν πλέον στενοί εθνικοί ορίζοντες, όλα διαλύονται. Μαζί με αυτό φθίνει το ψυχολογικό στήριγμα των μυθολογικών εικόνων και των σχετικών τυπικών που τους υποστήριζαν.
Οι παλιοί θεοί πέθαναν ή πεθαίνουν και παντού οι άνθρωποι αναζητούν ρωτώντας: Ποια θα είναι η νέα μυθολογία της γης ενοποιημένης σε μια αρμονική ύπαρξη;
Η μυθολογία δεν είναι ιδεολογία, δεν είναι κάτι που προβάλλεται από το νου, αλλά κάτι που βιώνεται από την καρδιά.
……
Η ύπαρξη της μυθολογίας βασίζεται στη ζωτικότητα των συμβόλων της, καθώς οι μυθικές μεταφορές δεν απελευθερώνουν απλά την ιδέα, αλλά μια αίσθηση ενεργούς συμμετοχής σε μια αντίληψη υπερβατικότητας, αιωνιότητας και αφθονίας.
…..
Η πρώτη και πολυτιμότερη λειτουργία της μυθολογίας είναι ακριβώς αυτή, το άνοιγμα του νου και της καρδιάς στο πλήρες θαύμα ολόκληρης της ύπαρξης.
Αν το δούμε από την άποψη της μεθόδου της τέχνης, τα χαρακτηριστικά του κόσμου που μας περιβάλλει γίνονται κατανοητά μόνο μέσα από την υπερβατικότητα, και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι εικόνες στη μυθολογία.
….
Η μυθολογία αποτελεί ένα ελεγχόμενο σύστημα που από τη μία καλουπώνει την κοινότητά της ώστε να συμφωνεί με την απαιτούμενη τάξη της φύσης, ενώ από την άλλη χρησιμοποιεί τις συμβολικές, παιδαγωγικές της τελετές για να καθοδηγήσει τα άτομα μέσα από τις αναπόφευκτες φάσεις της ανθρώπινης ζωής: γέννηση, παιδική και εφηβική ηλικία, γήρας και απελευθέρωση του θανάτου.
Ταυτόχρονα διατηρεί μια άρρηκτη σχέση με τις απαιτήσεις αυτού του κόσμου και τη μαγεία της συμμετοχής σε ένα είδος ύπαρξης πέρα από το χρόνο.
….
Μια μυθολογία είναι σύνθεση συμβολικών μορφών και υποδηλώνει καταστάσεις του νου που δεν ανήκουν ολοκληρωτικά σε κάποιο χωροχρόνο, μολονότι οι μορφές αυτές καθαυτές στην αρχική τους έκφραση υποδεικνύουν κάποια καταγωγή.
[Τα καλύτερα πράγματα δεν είναι δυνατόν να εκφραστούν με λέξεις. Τα αμέσως καλύτερα έχουν παρερμηνευθεί, γιατί οι ποιητικές τους μεταφορές είναι αδύνατον να λεχθούν με λόγια κι έτσι ερμηνεύονται επιφανειακά σα να αναφέρονται σε απτά γεγονότα. Συνεπώς, τα μηνύματά τους κρύβονται πίσω από τα σύμβολα, όπως και οι θεμελιώδεις ιδέες που κρύβονται στις τοπικές "εθνικές" παραλλαγές." (Χάινριχ Τσίμερ)]
….
Η κοινωνική λειτουργία της μυθολογίας, αντίθετα από την απόκρυφη, δεν έχει σα σκοπό να διευρύνει το νου, αλλά να τον περιορίσει και να δεσμεύσει τους κατοίκους ενός τόπου σε μια αμοιβαία υποστήριξη, προσφέροντας εικόνες που ξυπνούν την καρδιά. Επίσης τους ωθεί να αναγνωρίζουν την ομαδικότητα, χωρίς να τους επιτρέπει να ξεφεύγουν από την ομάδα."
(Μύθοι και Παραδόσεις – Τζόζεφ Κάμπελ)

Προχωράμε στον Κ. Αξελό:

"Το σχήμα που από τη μαγεία και τους αρχαϊκούς μύθους, πηγαίνει ως τη σύγχρονη και ήδη πλανητική τέχνη, διαβάζεται συχνότερα με τρόπο εξελικτικό και προοδευτικό. Έτσι το θέλει η σύγχρονη συνείδηση.
Τούτη εδώ, όμως, δεν μπορεί ν' αποφύγει το να είναι και να παραμένει βυθισμένη σε έναν πολύ πλατύτερο ωκεανό: τη σύγχρονη ασυνειδησία, που την κατακλύζει και την διαπερνά από παντού, για να μη μιλήσουμε για το εξαιρετικά ακανθώδες πρόβλημα του ασυνείδητου γενικά.
Στις δύο άκρες της αλυσίδας που τυλίγεται και ξετυλίγεται σαν μια σπείρα, έχουμε τον μύθο και την τεχνική. Θα έπρεπε να διευκρινίσουμε ότι μάλλον είναι οι δύο αυτές δυνάμεις που μας έχουν.
….
Αυτό που άλλοτε και ως πριν λίγο βασίλευε, αυτό που βασιλεύει στο παρόν και που αύριο θα βασιλεύει ακόμα, ήσαν, είναι και θα είναι οι μύθοι."

Περισσότερα γι αυτήν την τοποθέτηση του Αξελού, σε παλιότερό μου ποστ: http://kyklodiwkton.blogspot.com/2006/09/blog-post_17.html

Άλλη αναφορά:

"Πίσω από το μυθολογικό υλικό της ανθρωπότητας μπορούμε να διακρίνουμε ορισμένα σταθερά και επαναλαμβανόμενα στοιχεία. Σ' αυτά τα στοιχεία έχουμε δώσει το όνομα 'μυθικοί κώδικες'.
Σε πολλές περιπτώσεις μοιάζουν τρομακτικά με αποκρυσταλλωμένες συμπυκνωμένες γνώσεις για τη λειτουργία της φύσης και της ανθρώπινης κοινωνίας που σ' αυτές είχαν φτάσει οι άνθρωποι ψηλαφητά, κι αντανακλούν την πραγματικότητα θολά, θαμπά, αλλά την αντανακλούν.
Άλλοτε πάλι μοιάζουν με ένα είδος κανόνων γραμματικής και συντακτικού, που καθορίζουν τη μορφή, την πλοκή και της εξέλιξη του θέματος των μύθων. Αυτό σημαίνει ότι, όπως οι άνθρωποι μπορούν να μιλούν σωστά τη γλώσσα τους, χωρίς να έχουν μάθει ποτέ τη γραμματική και το συντακτικό της, έτσι κι αυτοί που φτιάχνουν, διηγούνται και παίζουν τους μύθους, μπορούν να χρησιμοποιούν σωστά τους κώδικες που βρίσκονται πίσω τους χωρίς να τους ξέρουν.
Κι ακόμα, ότι οι μύθοι, όπως η γλώσσα, μπορούν να ασχολούνται με τα πιο διαφορετικά θέματα, χωρίς να αλλάξει η 'γραμματική' και το 'συντακτικό' τους."
(Τίτλος βιβλίου: Οι Μυθικοί Κώδικες-δεν θυμάμαι συγγραφέα)

Επιστρέφω στον Π. Ο. Μάρτιν στον Γιουγκ και στον άγνωστο μελετητή του πολιτισμού, Τόϊνμπι.

"Στην ακμαία περίοδο ενός πολιτισμού, όταν το αρχικό όραμα που τον δημιούργησε είναι ακόμα ισχυρό, οι δυσκολίες αντιμετωπίζονται εύκολα. Αλλά, όταν αυτό το όραμα ξεθωριάσει, όταν χαθεί η πρώτη βεβαιότητα, έρχεται αργά ή γρήγορα μια 'ταραγμένη εποχή' και τότε η μοίρα του πολιτισμού κρέμεται στον αέρα.
Σε μια τέτοια καμπή, σύμφωνα με τον τρόπο που ο Τόϊνπμυ βλέπει τα παγκόσμια γεγονότα, ορισμένοι άνθρωποι στρέφονται από τον μακρόκοσμο του εξωτερικού κόσμου στον μικρόκοσμο της ανθρώπινης ψυχής. Εκεί, με κάποιον τρόπο, βρίσκουν την απάντηση στην πρόκληση που οδηγεί την κοινωνία τους στον θάνατο. Κι αφού γυρίσουν ξανά στον εξωτερικό κόσμο, σχηματίζουν τον πυρήνα μιας 'δημιουργικής μειονότητας' που, αν τα καταφέρει να μεταδώσει το όραμά της στη μεγάλη μάζα του λαού, οδηγεί τον παραπαίοντα πολιτισμό σε νέες δημιουργικές επιτεύξεις.
Αυτό το αποτράβηγμα και η επιστροφή, είναι φανερό, πως συνδέεται με τη συνθετική ενέργεια του ασυνειδήτου που ανακάλυψε ο Γιουγκ, καθώς και με τη διαπίστωση του Έλιοτ (σημ: ναι, του γνωστού ποιητή) ότι η ιστορία είναι ένα σύνολο από άχρονες στιγμές.
Από την κλινική πείρα του ψυχολόγου, από την "αφόρητη πάλη με τις λέξεις και τα νοήματα' του ποιητή και από τη μαρτυρία της μελέτης των πολιτισμών, αναδύεται η ίδια δυνατότητα:
Ότι στην άλλη πλευρά του συνειδητού, δρουν δημιουργικές δυνάμεις που μπορούν, κατά καιρούς, να διοχετευτούν στον ανθρώπινο κόσμο μας με ζωογόνο επίδραση."

Και για να χουν συνοχή όλα τα παραπάνω, κάνω την σχετική σύνδεση με το προηγούμενο ποστ επαναλαμβάνοντας και συμπληρώνοντας ένα κομμάτι του:

"Ο Γιουγκ είδε πως κατά την διάρκεια της ανάλυσης έβγαιναν στο φως πολύπλοκα σύμβολα που ήταν άγνωστα τόσο στον ίδιο όσο και στον ασθενή. Αργότερα τα ανακάλυψε μέσα σε σκοτεινές πραγματείες που οι ρίζες τους έφταναν στα βάθη του χρόνου.
Με λίγα λόγια, το ασυνείδητο έφερνε στο φως σήμερα μέσα στο ιατρείο του ψυχολόγου, σύμβολα που σε πανάρχαια χρόνια και σε μακρινούς τόπους είχαν γίνει φορείς ενέργειας και ενορατικότητας.
Και οι σύγχρονοι Ευρωπαίοι και Αμερικανοί που μέσα τους είχαν ενεργοποιηθεί αυτά τα σύμβολα, ένιωθαν κι αυτοί μια δυναμική ανανέωση της ζωής. Δεν ήταν προνόμιο μόνο αποκλειστικά των νευρωτικών. Φυσιολογικοί άνθρωποι… γινόταν επίσης φορείς αυτής της ζωογόνου ροής των συμβόλων. Οπότε οι αξίες τους και η στάση τους άλλαζε ριζικά.
Μ’ άλλα λόγια, αυτή η πηγή της νέας ενέργειας δεν ήταν ένα είδος ψυχολογικού αντισώματος που το έφτιαχνε η ψυχή για να καταπολεμήσει την νεύρωση.
Αντίθετα, αποτελούσε συνθετικό μέρος της φυσιολογικής ζωής που για την ώρα (σημ: ή έκδοση που έχω είναι του 1973) αγνοείται ολοκληρωτικά.

Μελέτησε τον μηχανισμό της δημιουργίας του μύθου και του συμβόλου…
Επίσης μελέτησε τους αντίστοιχους μηχανισμούς της δημιουργίας συμβόλων στις μεγάλες θρησκείες…
Πάνω απ' όλα, μελέτησε τους παράγοντες και τις δυνάμεις που δρουν πίσω από το συνειδητό και που συντελούν στην ολοκλήρωση της ατομικής προσωπικότητας, στη δημιουργία του "καθολικού" ανθρώπου.
Σ' αυτό το σημείο, ανακάλυψε ότι βρισκόταν αντιμέτωπος ουσιαστικά με τις ίδιες ψυχικές πραγματικότητες που δρουν μέσα στις μεγάλες θρησκείες του κόσμου."
(Π.Ο. Μάρτιν- Ένα πείραμα σε βάθος)

Αυτά τα λίγα λοιπόν περί υπεράσπισης του μύθου.

(Υ.Γ. πιάστηκε το χέρι μου να γράφω!)

Ο ζωντανός Μύθος - α' Μέρος

2011-05-12T15:53:00.003+03:00

Η λέξη «Μύθος» δεν έχει κατασταλάξει σε ένα παγιωμένο νόημα…

Ο σκέτος μύθος ίσως να είναι κάτι το καθαρά φανταστικό, αλλά ο ζωντανός μύθος είναι μια δύναμη.

Ο αιώνας μας κυριαρχείται από ένα ορισμένο είδος ζωντανού μύθου, τις λεγόμενες ιδεολογίες…

Με τον κατάλληλο μύθο ένας άνθρωπος μπορεί να διαπλάσει ολόκληρους λαούς σύμφωνα με την θέλησή του. Όχι ότι αυτή η δύναμη της φαντασίας είναι κάτι το πρωτοφανέρωτο. Κάθε άνθρωπος γνωρίζει πως στους πρωτόγονους λαούς οι μυθικές πεποιθήσεις είχαν τεράστια δύναμη…

Οι θρησκείες του κόσμου είναι κι αυτές τέτοιο ζωντανοί μύθοι. Αυτό δεν σημαίνει πως είναι «μυθικές» με την συνηθισμένη έννοια. Αλλά οι θρησκείες έχουν αυτή την παράξενη δύναμη που μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την ζωή τόσο των ατόμων όσο και της κοινωνίας.

Παρακινημένοι οι λαοί από τους μύθους τους μπορούν να καταστρέψουν ολόκληρες εκτάσεις. Γυμνωμένοι από τους μύθους τους χάνουν κάθε ενδιαφέρον για τη ζωή και πεθαίνουν.

Τα τελευταία τριακόσια χρόνια εμφανίστηκε μια μεγάλη δύναμη που επηρεάζει βαθιά τον ζωντανό μύθο. Αυτή η δύναμη είναι η επιστήμη.

Η επίδραση που είχε στις θρησκευτικές πεποιθήσεις ήταν καυστική.

Υπονόμευσε και γελοιοποίησε τα δόγματα των περισσότερων θρησκειών.

Γι αυτό η ανθρωπότητα είναι σήμερα στην πλειοψηφία αποκομμένη απ’ αυτή την προσέγγιση στον ζωντανό μύθο. Η επίδρασή της στις ιδεολογίες του ολοκληρωτισμού ήταν τελείως διαφορετική. Για αυτό άνθισαν οι ιδεολογίες.

Το αποτέλεσμα είναι ότι έχουμε σήμερα έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι ελάχιστα αντλούν τον ζωντανό μύθο από την θρησκεία, ενώ τον αντλούν σχεδόν απεριόριστα από τις ιδεολογίες.

Αυτό σημαίνει ότι οι λαοί που η κουλτούρα τους και ο πολιτισμός τους βασίζονταν αρχικά στη θρησκεία, βρίσκονται κατά έναν τρόπο αποκομμένοι από τις ρίζες τους, αμφίβολοι, αναποφάσιστοι, αβέβαιοι για τον ίδιο τους τον εαυτό και τη ζωή…

Ένα όμως είναι το βέβαιο. Οι άνθρωποι χρειάζονται τον μύθο τόσο όσο και το ψωμί.

Το ψωμί συντηρεί την ζωή αλλά ο μύθος δίνει νόημα στην ζωή…

Με κάποιο παράξενο τρόπο η επιστήμη, η ελεύθερη αναζήτηση της αλήθειας, θα ‘λεγε κανείς πως έχει προδώσει τόσο εμάς όσο και τον εαυτό της.

Ως τώρα ακολουθήσαμε την εύκολη πλευρά της επιστήμης, την πλευρά που μπορεί άμεσα να αποδειχτεί, την πλευρά που φέρνει γρήγορα κέρδη και δύναμη, την πλευρά που δίνει εκείνη την άνετη αίσθηση της σιγουριάς.

Την δύσκολη πλευρά, την πλευρά που δεν επιδίδεται σε συμπερασματικές αποδείξεις, την πλευρά που καταστρέφει τις ματαιοδοξίες μας και δεν προάγει άμεσα τα υλικά μας κέρδη, την επιστήμη του ανθρώπου σαν πνευματικού όντος, σ’ αυτήν δεν έχουμε επιδοθεί καθόλου με την ίδια θέρμη. Μόλις τώρα αρχίζει να αναπτύσσεται.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για κάθε έρευνα στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής. Εκεί βρισκόμαστε ακόμη στο στάδιο των αναρχικών πεποιθήσεων. Και γι αυτήν ακριβώς την έλλειψη ισορροπίας και επειδή γνωρίζουμε πολλά για την ατομική ενέργεια, αλλά σχεδόν τίποτε για την ανθρώπινη ολοκλήρωση, πληρώνουμε τον φόρο μιας μονόπλευρης ανάπτυξης που δεν είναι άλλη από το εσωτερικό σχίσμα.

Από τους τρεις πρωτοπόρους στην εξερεύνηση αυτού του νέου κόσμου: Φροϋδ, Αντλερ, Γιουγκ.

Ο Φροϋδ έβλεπε το σεξ σαν πρωταρχικό και στήριξε τις αναλύσεις και τις ερμηνείες του σ’ αυτήν την πεποίθηση.

Ο Αντλερ έδωσε προτεραιότητα στην τάση για επιβολή, στην επιθυμία που νοιώθει ο άνθρωπος να είναι κάποιος, να είναι πετυχημένος και είτε κρυφά είτε φανερά να κυριαρχήσει πάνω στους άλλους.

Ο Γιουγκ ανακάλυψε πως μερικοί ασθενείς ταίριαζαν τέλεια στο Φροϋδικό καλούπι… σε άλλους πάλι η αιτία των προβλημάτων τους βρισκόταν στην τάση για επιβολή, …σε πολλούς ήταν αδύνατον να διαχωριστούν (τα παραπάνω).

Καμιά φορά όμως ορισμένες από αυτές τις θεραπείες δεν οδηγούσαν σε αποτελέσματα καλύτερα από την αρρώστια.

Ο ασθενής γιατρευόταν αλλά του έλειπε η ενέργεια για να ξαναρχίσει την ζωή του…

Ο Γιουγκ διαπίστωσε πως ο ασθενής έχανε ενέργεια κάθε φορά που ο γιατρός ανέλυε αναγωγικά κάποιο εντυπωσιακό σύμβολο που έβλεπε στα όνειρά του.. …χωρίς αυτό το σύμβολο, χωρίς αυτόν τον μύθο για να τον ενισχύει στους αγώνες του τίποτε δεν είχε αξία γι αυτόν.

Ακολούθησαν μερικές αναπάντεχες ανακαλύψεις.

Τα ζωογόνα σύμβολα που έφερνε στην επιφάνεια το ασυνείδητο ήταν πανάρχαια.

Η εξέτασή τους απέδειξε πως έμοιαζαν ή ότι ήταν ταυτόσημα με τα θέματα και τις εικόνες που έπαιζαν βασικό ρόλο στις μυστηριακές θρησκείες της αρχαιότητας, στους κλασικούς μύθους και στους θρύλους, στην εθιμογραφία και στα παραμύθια, στην ινδική και στην κινέζικη γιόγκα, στις τελετουργίες των μυστικών κύκλων του μεσαίωνα, στα οράματα των μυστικιστών και στις μεγάλες θρησκείες του κόσμου.

Ο Γιουγκ είδε πως κατά την διάρκεια της ανάλυσης έβγαιναν στο φως πολύπλοκα σύμβολα που ήταν άγνωστα τόσο στον ίδιο όσο και στον ασθενή. Αργότερα τα ανακάλυψε μέσα σε σκοτεινές πραγματείες που οι ρίζες τους έφταναν στα βάθη του χρόνου.

Με λίγα λόγια, το ασυνείδητο έφερνε στο φως σήμερα μέσα στο ιατρείο του ψυχολόγου, σύμβολα που σε πανάρχαια χρόνια και σε μακρινούς τόπους είχαν γίνει φορείς ενέργειας και ενορατικότητας…

Δεν ήταν προνόμιο μόνο αποκλειστικά των νευρωτικών. Φυσιολογικοί άνθρωποι… γινόταν επίσης φορείς αυτής της ζωογόνου ροής των συμβόλων. Μ’ άλλα λόγια, αυτή η πηγή της νέας ενέργειας δεν ήταν ένα είδος ψυχολογικού αντισώματος που το έφτιαχνε η ψυχή για να καταπολεμήσει την νεύρωση…

Μελέτησε τον μηχανισμό της δημιουργίας του μύθου και του συμβόλου… ανακάλυψε πως βρισκόταν αντιμέτωπος ουσιαστικά με τις ίδιες ψυχικές πραγματικότητες που δρουν μέσα στις μεγάλες θρησκείες του κόσμου….

Η γλώσσα επινοήθηκε για να εκφράζει την μαρτυρία των αισθήσεων, για να βοηθήσει τον άνθρωπο να τα βγάλει πέρα με την από δω πλευρά του συνειδητού.

Πώς μπορεί λοιπόν να χρησιμοποιηθεί για να μεταδώσει την εμπειρία της άλλης πλευράς του;

Τον ίδιο καιρό, ο Α. Τόϋνμπη ανακάλυψε κι αυτός την μυθολογική μέθοδο καθώς διερευνούσε τους παράγοντες που συντελούν στην άνοδο, στην ανάπτυξη, την παρακμή και τον θάνατο των πολιτισμών…

Αλλά καθώς το δράμα της παγκόσμιας ιστορίας ξετυλίγεται κάτω από το χέρι του Τόϋνμπη, ο παράγων που συγκεντρώνει το κύριο ενδιαφέρον… είναι ο ζωντανός μύθος που βοηθάει τους ανθρώπους να… θριαμβεύσουν.

Αυτό ισχύει… όταν ένας πολιτισμός είναι ανεπτυγμένος. ..όταν το αρχικό όραμα που τον δημιούργησε είναι ισχυρό οι δυσκολίες αντιμετωπίζονται εύκολα. Αλλά όταν ξεθωριάσει, έρχεται μια ταραγμένη εποχή…

Σε μια τέτοια εποχή ορισμένοι άνθρωποι εδώ κι εκεί στρέφονται από τον μακρόκοσμο του εξωτερικού κόσμου στον μικρόκοσμο της ανθρώπινης ψυχής….

Ένα τμήμα του κόσμου έχει ακόμα την ελευθερία για πολικό του αστέρα και ατενίζει με δυσπιστία τον δογματικό. Αλλά δεν μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα «ελευθερία για ποιόν σκοπό;» Όταν απειλείται τρέχουμε να την υπερασπιστούμε αλλά όταν την έχουμε δεν ξέρουμε τι να την κάνουμε.

Γι αυτό κερδίζουμε τους πολέμους αλλά χάνουμε την ειρήνη.

Αν θέλουμε να κερδίσουμε την ειρήνη πρέπει να μάθουμε ποιος είναι ο σκοπός της ελευθερίας…

(Από το βιβλίο «ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΣΕ ΒΑΘΟΣ» του Π. Ο. Μάρτιν)

Βροχερή Συνομωσία

2011-05-12T00:50:00.004+03:00

Η μέρα έκλαιγε
Μέσα απ’ τις στάλες της βροχής
Κι ένα σκοτάδι θλίψης
Ξεχύθηκε στους δρόμους

Κι οι άνθρωποι
Που διάλεξαν να είναι γελαστοί
Ομπρέλες άνοιξαν πολύχρωμες
Ενάντια στους σκυθρωπούς της νόμους

Και τότε κάτι άλλαξε
Η έντονη αυτή διαμαρτυρία
Κι ένα ανάποδο χαμόγελο στον ουρανό
Τέλος εφτάχρωμο έβαλε
Στη βροχερή συνωμοσία

Ο ταλαντούχος κύριος Ρίπλεϊ

2011-05-10T13:48:00.001+03:00

Δυο μικρά κεράκια αναμμένα για την όραση και άριες για την ακοή, προσπαθώντας να κρατήσω, να δημιουργήσω "ατμόσφαιρα" ανύψωσης.

Με έριξε ο κ. Ρίπλεϊ. Κάτι άλλο περίμενα όταν μου τον σύστησαν. Άλλη υπόθεση. Αναφορά σε κάποιο ταλέντο σχετικά με την τέχνη. Κι όχι κλείσιμο στα σκοτεινά άδυτα του εαυτού μας. Στο υπόγειο. Σκότωσε την αγάπη την στιγμή που του ανοιγόταν. Και το κυριότερο, το απελπιστικότερο, ούτε καν την δοκίμασε να δει αν αντέξει, ούτε καν προσπάθησε - παρ' όλες τις θετικές ενδείξεις, παραδομένος στην ροή του χαμού του. Δεν ήταν πια αυτός ο κυρίαρχος των καταστάσεων, αλλά το άλλο, το σκοτεινό που είχε αναδυθεί από μέσα του. Και δεν ανεχόταν πιθανά εμπόδια στην κατάληψη του κ. Ρίπλεϊ.

Ριπλέϊ=Επανάληψη! Ξαναπαίξιμο! Επανάληψη του φόνου, του δρόμου που βρήκε για να έχει ό,τι του 'λειπε! Άραγε μόνο τόσο επιφανειακά να ονομάστηκε έτσι; Ή πρέπει να ανατρέξουμε στην επανάληψη της αρχέγονης φύσης του ανθρώπου, πίσω στον Κάιν;

Και η πρωινή χαρά μου πήγε περίπατο. Τόσο επικίνδυνο είναι τελικά να αφήνεσαι στην υποκειμενική αντικειμενικότητά σου! Τόσο επικίνδυνο να προβάλεις στον κόσμο την εσωτερική σου αντίληψη των πραγμάτων.

Ίσως ό,τι για σένα φαίνεται δίκιο και σωστό να είναι για τους άλλους η γενική κατακραυγή, το πιο ανόσιο.

Ίσως αυτό που δικαιολογεί μέσα σου το ανόσιο και το άδικο, να είναι τόσο ισχυρό ώστε να σε τυφλώνει με ψευδαισθήσεις εντιμότητας. Αρχέγονο ένστικτο. Ξέρει πολλά τερτίπια να ξεγελά.

Υπάρχουν νόμοι σταθερής αντικειμενικότητας πέρα από τον χρόνο και τις εποχές, πέρα από τις συνήθειες και τα τοπικά ήθη;

Επιτρέπεται να κόβουμε το χέρι ενός ανθρώπου όταν κλέβει στο Ισλάμ, επιτρέπεται να τον στέλνουμε στην ηλεκτρική καρέκλα όταν σκοτώνει στην Αμερική, επιτρέπεται να τον σκοτώνουμε όταν απειλεί την γαλήνη της ευτυχίας μας, όταν απειλεί την υπόστασή μας στον πολιτισμένο σημερινό μας κόσμο; Σε ψυχική άμυνα δεν βρισκόμαστε από νομικής άποψης; Υποκειμενική ψυχική άμυνα.

Και όλοι αυτοί οι προβληματισμοί που γεννιούνται υποσυνείδητα -όπως ίσως έλπιζε ο σκηνοθέτης για να μεταδώσει το δικό του μήνυμα στον κόσμο- μεταφέρονται αυτόματα σε προσωπικό επίπεδο.

12/11/02

Cycles

2011-05-09T04:41:00.007+03:00

Δεν θυμάμαι πώς είχε βρεθεί στα χέρια μου εκείνη η κασέτα. Έγραφε από έξω μόνο Cycles και την είχα λιώσει στο παίξιμο (πριν αρχίσουν να κυκλοφορούν τα CD). Μάλιστα, μου είχε μαγκώσει και μια δυο φορές και την ξετσαλάκωνα με ιερή επιμέλεια.
Ακούγοντάς την, μεταφερόμουν σε άλλες διαστάσεις. Ακόμη και τώρα, μετά από ατέλειωτες επαναλήψεις ακουσμάτων, συνεχίζει να με δονεί με ιδιαίτερο τρόπο αυτή η μουσική.
Νόμιζα ότι είναι ινδική ή κάτι παρόμοιο...
Σήμερα, είχα τη φαεινή ιδέα να βάλω αναζήτηση στο γιουτιουμπ και είμαι πολύ χαρούμενη που μπόρεσα να βρω πληροφορίες! Cycles είναι ο τίτλος από το CD και είναι δουλειά του τσελίστα David Darling (που παίζει με τέτοιο τρόπο τσέλο ώστε να ακούγεται σαν πιο μπάσο σιτάρ) μαζί με τον επίσης αγαπημένο Γιαν Γκαρμπάρεκ!
Σας παραθέτω ένα από τα καλύτερα κομμάτια που περιέχονται:

Το Θείο Τραγί - Τέταρτο Μέρος

2011-05-08T16:48:00.002+03:00

(Σημείωση: Για να μην προκληθεί σύγχυση κειμένων, έβαλα διαφορετικά χρώματα. Με καφέ γραμματοσειρά τα κείμενα του Σκαρίμπα, με γκρίζα οι παραθέσεις από τον Λιαντίνη και με μαύρη οι δικοί μου σχολιασμοί.)

------------------------------------------------------------------------------------------------

Κάποτε ο άνθρωπος ζούσε χωρίς όνομα.

Κάποτε έπαθε

όνομα και έπαψε να είναι άνθρωπος.

(Μιχάλης Κατσαρός)

"Ο Αδάμ ζούσε ευτυχισμένος στον παράδεισο .Όταν δάγκωσε το μήλο, έπαθε γνώση. Ανακάλυψε τον εαυτό του (αντιλήφθηκε ότι είναι γυμνός, κι έτρεξε να κρυφτεί). Η γνώση του έδωσε την ταυτότητά του, αλλά τον απέπεμψε από τον Παράδεισο.

Παρόμοια κι ο Οιδίποδας. Όταν απέκτησε γνώση της ταυτότητάς του, κατέπεσε στη δυστυχία.

Έτσι και σήμερα. Όσο περισσότερο προχωράει η επιστημονική γνώση, τόσο περισσότερο ανακαλύπτουμε την ταυτότητα μας (π.χ. ότι δεν είμαστε άνθρωποι αλλά εξελιγμένοι πίθηκοι) και χάνουμε την ανθρωπιά μας."

(μια πολύ μικρή και σύντομη ανάλυση του ποιήματος από τον καλό μου φίλο Τ.Μ.)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

"Δεν θα σβήσει ο ήλιος

δεν θα πέσει ένα αστέρι

που εγώ θα πεθάνω…"

Λέει ο Σκαρίμπας σε κάποιο "ποιηματάκι" του.

Και εξηγεί:

Γιατί τάχα; Είναι ολοφάνερο. Διότι η μεγάλη μας μάνα η φύση ξέρει ότι δεν χάθηκε το παιδί της. Απλώς έπεσε στην αγκαλιά της!...

Ο λεγόμενος "τρανσφορμισμός" (= η θεωρία της εξελίξεως των όντων) δεν παναπεί, άλλο παρά τη ζωντάνια του Σύμπαντος. Πάντα εν σοφία εποίησε. Πλήρης ο Ουρανός και η Γη της δόξης του.- (αν δεν το προσέξατε, βάζει τελεία και παύλα)

Για τον Σκαρίμπα, η πτώση του ανθρώπου από τον παράδεισο, είναι η έξωσή του από την μητέρα Φύση από την στιγμή που έφαγε από το δέντρο της γνώσης, σύμφωνα με την Δαρβινική θεωρία της εξέλιξης.

"Από τον καιρό της βιβλικής έξωσης των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο, ο άνθρωπος εξέλιπε της συγγενίας αυτού με τα ζώα.

Ο λόγος; Διότι έφαγε από το δέντρο της ΓΝΩΣΗΣ- δηλαδή άρχισε να ΞΕΡΕΙ.

Έτσι ασθένησε βαρύτατα από την κλαπάτσα των αφηρημένων εννοιών και (συν τη δημιουργία του Πολιτισμού όντος κι αυτού απότοκου της αφαιρέσεως) κατέταξε τα φαινόμενα σε ηθικές αξίες –αυτό είναι το τίμιον, τούτο είναι άτιμο, το άλλο είναι ηθικό, το παράλλο είναι ανήθικο κ.ο.ο. εξής. Ήταν ένα μοιραίο του αμάρτημα –σωστός θρίαμβος του λάθους. Στην απόγνωσή του και τις κακές προαισθήσεις του ότι έπεσε σε αφαιρεση και άπατο κενό, άρχισε να ψελλίζει το άπελπι και φρούδο του εκείνο: "ΠΙΣΩ ΣΤΗ ΦΥΣΗ"

Αλλά φρούδη και ανέφικτη. Γιατί οι πόρτες του Παράδεισου (γράφε της Φύσης) είναι πεπρωμένες και κατάκλειστες… Πίσω τους πιλαλάν όλα τα ζώα της γραφής… Όλα αυτά τα ζώα του Παραδείσου, μη φαγόντα από το Δέντρο της Γνώσεως, μείναν εκεί αδιανόητα και μακάρια τρώγοντας κάθε τόσο κι από έναν "αδερφό τους… Τρώει το 'να τάλλο να χορτάσουνε ώστε να μη πεθάνουνε της πείνας. Ύστερα πάνε να χωνέψουν και ξαναπάνε την άλλη μέρα στο κυνήγι.

Εμείς σκοτώνουμε κατά χιλιάδες τους ομοίους μας και δεν, τουλάχιστον (τι ειρωνεία προς τον νοήμονα "άνθρωπο"!-'τουλάχιστον'-να, επιτέλους, κι ένα ελάχιστο που δεν κάνουμε), τους τρώμε, αλλά τους αφήνουμε εκτάδην τους στα "πεδία της τιμής!" και τους τρων τα φαλακρά όρνια των ερήμων.

Πόσο μακρυά από την αλήθεια που βρισκόμαστε!

Πόση μας χρειάστηκε "αφαίρεση" και άγνοια για να γίνουμε ειδικοί στο πώς… να μην ξέρουμε ότι τίποτα δεν ξέρουμε!"

Η παραδείσια πτώση για τον Σκαρίμπα, έγινε τη στιγμή που ο άνθρωπος έφαγε από το δέντρο της γνώσης, απέκτησε σκέψη και ξέφυγε από την άλογη πορεία των ζώων της φύσης.

Έφυγε από τον παράδεισο της φυσικής άγνοιας και κατέληξε σε ένα άλλο είδος άγνοιας, αυτή τη φορά, έλλογης.

Μιας άγνοιας που πρέπει να ανακαλύψει σωκρατικά, για να καταλήξει στο 'εν οίδα ότι ουδέν οίδα'.

Πάμε πάλι στον Λιαντίνη;

"Το τρίτο κεφάλαιο της Γένεσης ιστορεί πώς ο προάνθρωπος έγινε άνθρωπος. Πώς ο άλογος εγκέφαλος έγινε νους. Και ακόμη ιστορεί πώς ο άνθρωπος εξορίστηκε από τον ευδαίμονα κήπο της άγνοιας του φυτού και του ζώου και πέρασε στην επίπονη χώρα της γνώσης. Στη γη της ιστορίας του….

Το τρίτο κεφάλαιο της Γένεσης είναι η άλλη όψη της τραγωδίας του Σοφοκλή Οιδίπους Τύραννος...
Ο Αδάμ και η Εύα εζούσαν στη μακάρια άγνοια του ζώου και περνάνε στην επίπονη γνώση του ανθρώπου.

Ο Οιδίπους και η Ιοκάστη εζούσαν στην μακάρια άγνοια της αιμομιξίας του ζώου και περνούν στην επίπονη γνώση του δεσμού μάνας και γιου….

…….Ο συγγραφέας της Γένεσης λέει πως τότε (μετά την δολοφονία του Άβελ) εχτύπησε κεραυνός τον Κάιν στο μέτωπο. Και τον σημάδεψε με το σημάδι του φονιά.

Δεν ήταν κεραυνός. Αλλά εκείνο το ποτέ πια!... Είναι η γνώση του θανάτου. Ανάμεσα σε όλα τα όντα, ζώα πτηνά φυτά ερπετά άστρα, τη γνώση του θανάτου την έχει μόνον ο άνθρωπος. Είναι το ακριβό λύτρο με το οποίο εξαγοράστηκε το δώρο της γνωστικής του συνείδησης. Της νόησης.

Εκατομμύρια άνθρωποι είχαν πεθάνει πριν τον Άβελ. Αλλά δεν ήξευραν ότι πεθαίνουν. Όπως δεν το ξεύρουν τα ψάρια, τα πουλιά, τα φυτά, τα ερπετά, τα άστρα (αδιανόητα και μακάρια)… Ο θάνατος ήρθε στον κόσμο μαζί με τον Κάιν. Και η γνώση του θανάτου είναι η πιο ακριβή κατανόηση.

Κοιτώντας το μηδέν στα μάτια-δύνασαι να μην αποκαρτερήσεις;

(Λιαντίνης)

Μπορείς να αντέξεις στην σκέψη ότι κάποτε θα επιστρέψεις πίσω στο χώμα, όπου ήσουν ένα με την φύση;

Εκεί από όπου έπεσες κάποτε λόγω της κατα-νόησης.

Πα να πει στην άλογη κατάσταση, στην άγνοια.

Πα να πει (σύμφωνα με τον Σκαρίμπα και τον Λιαντίνη) στον ...Παράδεισο!

Το Θείο Τραγί - Τρίτο Μέρος

2011-05-08T16:47:00.002+03:00

.(Σημείωση: Για να μην προκληθεί σύγχυση κειμένων, έβαλα διαφορετικά χρώματα.

Με καφέ γραμματοσειρά τα κείμενα του Σκαρίμπα, με γκρίζα οι παραθέσεις από τον Λιαντίνη και με μαύρη οι δικοί μου σχολιασμοί.)

------------------------------------------------------------------------------------------------------

"Το πρώτο ερώτημα και επιχείρημα του κάθε ανθρώπου είναι η Θεολογία του: Ποιος έφτιαξε τον κόσμο (τον Ήλιο, τη Γη, και τους αστέρες;) Ο θεός! Ε! καλά και το Θεό ποιος τον έφτιαξε; Απορία ψάλτου – βηξ. Κανείς δεν μπόρεσε να απαντήσει. Ο φαύλος κύκλος, χαίνει –στο ερώτημα- μπροστά τους. Η παραπέρα συζήτηση επί του θέματος είναι στην πραγματικότητα μια "αθεολογία". Έτσι ο άνθρωπος (=η ανθρωπότητα) εν τη αγωνία του να συλλάβει επαυτοφώρω την αλήθεια, ενέπεσε σε πλάνες πολύ δεινότερες από την άγνοια και την αδυναμία του να εξηγήσει τα ανεξήγητα. Μόνο η Βίβλος υπαινίχθη –πως- την σχετική αλήθεια (γιατί ολόκληρη είναι για τους ανθρώπους ανέφικτος) λέγουσα –που- ότι ο Θεός είναι "πανταχού παρών και τα πάντα πληρών" αλλά διάβηκε από πλάι της χωρίς να το εξηγήσει και χωρίς να αντιληφθεί πόσο εγγύς της σχετικότητας" αυτής επέρασε –απαράσκευη.

Τι άλλο μπορεί να είναι αυτό που ο Θεός είναι πάνω του πανταχού παρών και τα πάντα πληρών, παρά η φύση; Τον Θεό ποιος τον είδε;….

'Θεός είναι το άπειρον – δεν έχει ούτε αρχήν ούτε τέλος' έλεγαν και λένε σχεδόν σύξυλοι οι θεολόγοι και οι άξιοι του ονόματος φιλόσοφοι και σκεπτόμενοι άνθρωποι. Η θρησκεία μας τον λέει Άναρχον(=χωρίς αρχήν) και προαιώνιον (=πριν χρόνου).

Ο μέγας όμως Αϊνστάιν, είπε το Σύμπαν 'πεπερασμένον' (άρα λέω εγώ –θνητόν, και άρα και το Θεό!).

(σημ: Αφού το σύμπαν-φύση είναι 'πεπερασμένον', επομένως έχει αρχή και τέλος, άρα το τέλος σημαίνει θνητότητα και το ίδιο και ο Θεός σαν πανταχού παρών και τα πάντα πληρών)

Ο δικός μας όμως Ηράκλειτος (ο πρόδρομος αυτών αυτός τον "Εξελικτών" και του Δαρβίνου) είπε ότι 'τα πάντα ρεί'! δηλαδή ότι μεταβάλλονται, εξελίσσονται ή διαφοροποιούνται. Δεν είπε διόλου ότι ξεπερνώνται και ώστε 'πεθαίνουν'! Κοτζάμ σοφός (ο Αϊνστάιν δηλαδή) δεν εκατάλαβε ή και δεν… διάβασε τον μεγαλύτερον του κόσμου αυτόν Έλληνα σοφό;

Ο Θεός (είτε ως υπερούσιος, είτε "διάχυτος") ας με συγχωρέσει ότι σκανδαλίστηκα με την "κοσμογονία" του μεγάλου Αϊνστάιν εγώ ένας ταπεινός γραφιάς και πληβείος του λόγου."(Γ. Σκαρίμπας)

Ειλικρινά με τρελαίνει αυτό το ειρωνικό ύφος (το τάχα αμαθές), του "ταπεινού γραφιά και πληβείου του λόγου"!

Ο Θεός (είτε ως υπερούσιος, είτε διάχυτος), ας τον συγχωρέσει!

Τι κρύβεται σε αυτήν την απλή παρένθεση, την τάχατες έτσι πρόχειρα βαλμένη συμπληρωματικά, στην πρόταση;

Μήπως η βάση όλης της θεολογικής διαμάχης ανά τους αιώνες; (Της 'θεουσιάνικης αθεολογίας' όπως την χαρακτηρίζει παρακάτω).

Υπερούσιος (υπέρ, εκτός ουσίας), είναι ένας εξωκοσμικός Θεός, που προϋπήρχε της Φύσης (του κόσμου γενικά), δεν υπόκειται στους 'θνητούς' νόμους της, μένει αιωνίως έξω από αυτήν (υπέρ αυτής), την βλέπει όπως π.χ. ο αστροναύτης βλέπει τη γη από το φεγγάρι, αλλά όντας παντοδύναμος, μπορεί να προκαλεί εκτροπές στους φυσικούς νόμους μέσω των θαυμάτων.

Διάχυτος (πανταχού παρών και τα πάντα πληρών), είναι ο Θεός που γεννήθηκε από τη Φύση, ζει μέσα στη Φύση και συνεπώς υπόκειται στους νόμους της, ταυτίζεται με αυτήν, είναι η ίδια η Φύση (αεί μεταβαλλόμενη).

Και συνεχίζει:

"(Ειρήσθω εν παρόδω ότι ο ίδιος είπε ότι: 'Το σύμπαν είναι καμπύλον!' Και θα τον ρώταγα εγώ ο αφελής διαγνοητής του σώζοντος λόγου: 'Και όξω από την καμπύλην τι υπάρχει; Τίποτα; Μα και το τίποτα είναι και αυτό φύση, η δε φύση "εχθαίρει το κενόν" – κλείνει η παρένθεση.)

Η αντιφατική αυτή θεώρηση του υλικού – Σύμπαντος από τους δύο αυτούς μεγαλύτερους φυσιολογοφιλόσοφους της ανθρωπότητας, σκορπίζει περισσότερη ταραχή και σύγχυση στο θέμα. Μια απέραντη και πολλαπλή διελκυστίνδα, ένα αδυσώπητο αλληλοτραμπάλισμα άρχισε να ταρακουνάει την ανθρωπότητα, η οποία μη μπορούσα να χωρέσει 'ολόκληρο το Θεό' στο βρωτό μυαλουδάκι της, τον κατατεμάχισε σε διάφορα ονόματα, σε μορφές και σε πρόσωπα και τον έκαμε χιλιάδες θρησκείες, αιρέσεις και τοτέμ διαφέρουσες μεταξύ τους, αλληλομισούμενες και συχνά αλληλοσφαζόμενες υπέρ πίστεως και σωτηρίας των πιστών τους!

Οι πυρές, τα βασανιστήρια, οι σταυρώσεις και οι κάθε είδους κακούργες μισαλλοδοξίες, οι πόλεμοι, οι Ιερές εξετάσεις, ερήμωναν συνοικίες, χωρία, πόλεις και ολόκληρα έθνη.

Σαν δηλητηριώδη μανιτάρια απεμύζησαν τις ρίζες του ανθρώπινου πλατάνου. Ανεφάνησαν οι Σοφοί, οι μάγοι και οι Προφήτες των διαφόρων θεοτήτων. Η Ασία γιόμισε από αναστάσεις εκ νεκρών και η Ευρώπη από Αγίους και Άγιες, από σημεία και θαύματα από Ιερεμίες των καιρών και από ..έκπτωτους Αγγέλους!

…Η τύφλα, η αμάθεια, η δεισιδαιμονία και ο κοπαδιασμός μαστίζουν ανελέητα την θρησκευτική ανθρωπότητα.

Η Θεουσιάνικη "α-θεολογία" για τα συμφέροντα, μώραναν το Θείον άλας των μυαλών, την κρίση και τη λογική του ανθρώπου.

Ο λέγων ότι υπάρχει Θεός, λέγει μια ανοησία.

Και ο λέγων ότι δεν υπάρχει Θεός λέγει μια άλλη.

Η καταζήτησή Του, είναι μια πάλη κατά του πασιφανούς. Είναι άπελπις η προσπάθεια της επί τα ίχνη του ανέφικτου θέσεως των βημάτων του ανθρώπου.

Τούτο, είναι μια ανόητη και φρούδη εθελοκαθαίρεση των πεπρωμένων του, να είναι μακάριος, εφήμερος και ευτυχής εν τω μέσω της γήινης χαράς και των ανατολών του Ηλίου, των πετεινών του ουρανού και των 'Φωνηέντων' ζώων του Αισώπου. Η επί του Πλανήτου δυστυχία του, είναι έργο δικό του. "

Ας συνεχίσω και πάλι την εξήγηση-συμπλήρωση του Σκαρίμπα με Λιαντίνη:

"Ο λέγων ότι υπάρχει Θεός, λέγει μια ανοησία.

Και ο λέγων ότι δεν υπάρχει Θεός λέγει μια άλλη."

"Ποιος τολμάει να ειπεί πιστεύω στο Θεό;

Ποιος τολμάει να ειπεί δεν πιστεύω στο Θεό;

Έτσι αποκρίθηκε ο Φάουστ στην ερώτηση της Μαργαρίτας. ('Πιστεύεις στο Θεό;')

"...από την άγνοια και την αδυναμία του να εξηγήσει τα ανεξήγητα... "

"...γιατί ολόκληρη -η αλήθεια- είναι για τους ανθρώπους ανέφικτος..."

"...μη μπορούσα να χωρέσει 'ολόκληρο το Θεό' στο βρωτό μυαλουδάκι της..."

"Εάν είμαι άνθρωπος, κατά την έννοια ότι έχω συνείδηση των ορίων μου και επίγνωση του πόσο βαθύ είναι το πρόβλημα του όντος, δεν είναι δυνατό να δώσω άλλη απάντηση στην ερώτηση της Μαργαρίτας.

Όταν στην ερώτηση αποκριθώ, ναι! …γίνομαι αυτοστιγμεί μωρός. Γιατί δέχομαι στενόκαρδα και στενόμυαλα, κάτι που δεν το ξέρω, σαν αληθινό. Καταντώ δογματικός. Και η επιστήμη θα με πετάξει αυτόματα έξω από τα όριά της με την παρατήρηση: διότι λες ανοησίες.

Όταν στην ερώτηση αποκριθώ, όχι! …γίνομαι αυτοστιγμεί μωρός. Γιατί δέχομαι στενόκαρδα και στενόμυαλα, κάτι που δεν το ξέρω, σαν αληθινό. Καταντώ δογματικός. Και η επιστήμη θα με πετάξει αυτόματα έξω από τα όριά της με την παρατήρηση: διότι λες ανοησίες.

Τι απομένει να αποκριθώ; Αυτό ακριβώς είναι το λεπτό σημείο, που γεννά την ανεξάντλητη γονιμότητα του προβλήματος." (Γκέμμα-Λιαντίνης)

Αυτό το λεπτό σημείο που γεννάει "μια απέραντη και πολλαπλή διελκυστίνδα, ένα αδυσώπητο αλληλοτραμπάλισμα που ταρακουνάει την ανθρωπότητα".

"Ανάμεσα Τρίτη και Τετάρτη παράπεσε η αληθινή σου μέρα" (Ελύτης)

"...μια ανόητη και φρούδη εθελοκαθαίρεση των πεπρωμένων του..."

(εθελοκαθαίρεση: η εκουσίως ακούσια οικειοθελής παράδοσή μας άνευ όρων στην αδράνεια της μοιρολατρίας)

"Ό,τι σου μένει κι ό,τι σου δίνεται είναι εκείνο το σημείο, το άπειρα ελάχιστο ανάμεσα στο όχι και το ναι, να το ευρύνεις, να το πλατύνεις, να το βαθύνεις, να το εντείνεις. Να το μεταχειριστείς μ' ένα τέτοιο τρόπο απόπειρας, και δοκιμασίας, και βασανισμού, και αγωνίας, ώστε από το απειροελάχιστο σημείο να δημιουργήσεις διάσταση, και έκταση, και διάρκεια, χώρο και χρόνο.

Να πλάσεις, δηλαδή, από το ανάμεσα στο ναι και στο όχι ζωή, αλήθεια και ύπαρξη.

Είναι χρεία το σημείο το ελάχιστο της αδυνατότητας και της ουτοπίας ανάμεσα στο ναι και στο όχι να το κοιτάξουμε έτσι, ώστε να απορροφήσει σε όλη τη ζωή τη ζωή μας. Τη βιοτική μας μέριμνα, δηλαδή, την πνευματική ορμή, την υπαρκτική ετοιμότητα, την ηθική πράξη."

Όποιος πιστεύει στο Θεό, έχει μέσα του ένα νεκρό Θεό.

Όποιος δεν πιστεύει στο Θεό, έχει μέσα του ένα νεκρό άνθρωπο.

Όποιος πιστεύυει αλλά και δεν πιστεύει στο Θεό, έχει μέσα του ζωντανό το νόμο της φύσης.

Απλά καταληπτά, και στα μέτρα του ανθρώπου ζει το θαύμα του κόσμου." (Γκέμμα-Λιαντίνης)

"Η καταζήτησή Του (Θεού), είναι μια πάλη κατά του πασιφανούς. Είναι άπελπις η προσπάθεια της επί τα ίχνη του ανέφικτου θέσεως των βημάτων του ανθρώπου."

"Εάν η υπαρκτική μας εφόπλιση, η λογική δηλαδή το βίωμα η φαντασία η διαίσθηση το συναίσθημα και τα πάθη μας, δεν υπερβαίνει τη χωρητικότητα των φυσικών μας ορίων – εάν γνωρίζει και καταφέρνει να μας συγκρατεί στα μέτρα της φυσικής μας κατασκευής – εάν δε διαχέεται από το χάος της υπερβολής, σ' εκείνη την τύφλα που οι έλληνες τραγικοί την είπανε Ύβρι, τότε δεν υπάρχει άλλος δρόμος, παρά να παραδεχτεί την απόκριση που έδωκε ο Φάουστ στην Μαργαρίτα.

Ζήτα το άγνωστο. Χτύπα να σου ανοίξει να περάσεις ο τοίχος που δεν έχει πόρτα. Κάμε να μεταλλάξεις την απορία σου σε δημιουργία, και το ανθρώπινό σου σε λύτρωση." (Γκέμμα-Λιαντίνης)

(Συνεχίζεται…)

Το Θείο Τραγί - Δεύτερο Μέρος

2011-05-08T16:45:00.004+03:00

(Σημείωση: Για να μην προκληθεί σύγχυση κειμένων, έβαλα διαφορετικά χρώματα. Με καφέ γραμματοσειρά τα κείμενα του Σκαρίμπα, με γκρίζα οι παραθέσεις από τον Λιαντίνη και με μαύρη οι δικοί μου σχολιασμοί.)

-------------------------------------------------------------------------------------------

Παίρνοντας αυτόκλητα τη σκυτάλη από τον καλό φίλο Μιλτιάδη Θαλασσινό, συνεχίζω -μέσα από το αφιέρωμά μου στον Σκαρίμπα- περί ηθικής :

"Ο τίμιος, είναι τίμιος όχι γιατί πράγματι είναι τέτοιος, αλλά γιατί, καπάτσο κι επιτήδειο δεν τον έχει μαγκώσει του ποινικού νόμου η τσιμπίδα. Μάλιστα, όχι σπάνια, τόσην η τιμιότητά του έχει αυθεντία, που μπορεί να ποιεί εκ του ασφαλούς κάθε ατιμία χωρίς το φόβο των χειροπέδων και του Νόμου.

Ποιος θα τόλμαε να τον έλεγε άτιμον αυτόν, χωρίς ο ίδιος να πάει σηκωτός στις φυλακές; Ο υβρισθείς είναι "ανώτερος υπονοιών!" Παίζει την τιμή, την αρετή και τα αποδέλοιπα στα χέρια του όπως κάθε παιδούλα μας – τις κούκλες. Τις ντύνει, τις χτενίζει, τις γιορτάζει, και καθιστές στο καροτσάκι τους τις σουλατσαίρνει στην πλατεία. Να τις δουν, να τις χαρούν, να τις θαμάξουνε οι μη έχοντες… τόσες τιμές και αρετές και "υπεράνω υπονοιών" τους!

Και έχουμε πολλές και τουρλου-τουρλού τιμές.

Πρώτον και χειρότερη την τιμή της συζύγου μας. Ακολουθεί η τιμή της παλλακίδας μας και έπεται η τιμή της αδερφής μας.

Τα ζώα δεν έχουν ιδέαν περί ταύτα. Κατά τούτο υπερέχομεν εμείς οι ξεπατωτές των μαύρων της Αφρικής και των γυναικόπεδων της Χιροσίμας και του Ναγκασάκι…

Τα θηρία είναι αφίλια αναμεταξύ τους, ωστόσο είναι φιλικά στο περιβάλλον τους και γενικά στην όλη φύση. Τρων καμμιά φορά και κάναν άνθρωπο αλλά (το ξαναλέμε) με τα δόντια, κι όχι με την μαχαιροβγάλτα ηθική και την αρετολογία των ανθρώπων.

Αυτό (=το πάσα τρώειν τους) τους το επιβάλλει "ο νόμος της ζούγκλας" – ο λεγόμενος η ανάγκη της επιούσιας ύπαρξής τους. Ευθύς μόλις χορτάσουν μνέσκουν εφήσυχα, μακάρια και πράα. Μέχρις ότου ξαναπεινάσουν, ποτέ δεν επιτίθενται, εκτός αν κινδυνεύσουν. Μάλιστα απομακρύνονται ανόρεχτα σε τυχόν εμφάνιση ανθρώπου. Γιατί πιστεύουν… στα φαντάσματα. Γιατί, πικρότατη της α ζ ο υ γ κ λ ί α ς του, αυτά έχουν την πείρα.

Δεν συμβαίνουν όπως στα θηρία, τα ίδια ταύτα με τον άνθρωπο. Ο φουκαράς αυτός, δεν νοιώθει τίποτα. Αγνοεί τα πάντα και σαν τα ψάρια, βλέπει ε π ί π ε δ ο τον κόσμο (στη μια μόνο διάσταση) να πούμε σαν μια φωτογραφία. Το να σκεφτεί, είναι σ' αυτόν ό,τι σε μια μαϊμού να παίξει (και δη με νότες) … βιολεντζέλο!

Λέει: "ο νόμος της ζούγκλας" κι εννοεί –ο απελέκητος- κάτι το άδικο, το ατιμωτικό και αποτρόπαιο! Ντιπ δεν γροικάει ότι όχι τα θεριά, αλλά ακριβώς αυτός παραλογίζεται εφεύραντας τη λογική και τα καπέλλα…

Το ότι η γουστέρα παραμονεύει το πουλί (αχ το πουλάκι!) όχι ως "μη υγιώς σκεπτόμενον", αλλά να το φάει κι επιβιώσει, το θεωρεί αυτός δολοφονία. Παρά να παίξει κείνη η μαϊμού καμιά ρομάνς στο βιολεντζέλο, κάλιο να, με… τις βιολεντζελιές της να τον άρχιζε αυτόν τον κύριο με τον Πίλο! … Οφρύξας τα μαλλιά και χύσας στις ποδιές, ά σ π ρ α τα μάτια των παιδιών της Χιροσίμα, έλεγε τη γουστέρα δολοφόνισσα, που έφαγε το επιούσιό της σπουργιτάκι! Πού είναι στα αλήθεια αυτή η ζούγκλα και ο νόμος της; Στ' άγρια δάση κι τις έρημους; Στα "άλογα" ζώα και τα θεριά;

Έτσι κατάντησε παν το λογικό νάναι ανήθικο (μια και, κ α ι την "αφηρημενολογία" εφευρήκαμε) και παν το αληθινό, νάναι απάτη –πράγματα και τα δυο ολότελα άγνωστα στους (ειπείν με) αγριόγατους, στις λεοπάρδαλες, ή στους ψύλλους.

Και, (απίστευτο ειπείν) τα τόσο απλά και κραυγαλέα αυτά πράγματα, δεν τα εννοεί, και δεν τα ξέρει ο άνθρωπός μας. Ούτε οι ακαδημαϊκοί, ούτε οι προφέσσορες τα σκέφτηκαν – αυτοί που καμαρώνουν πως είναι της γης το άλας!" (Γ. Σκαρίμπας)

Κι αν δεν καταλάβατε τι θέλει να πει ο Μπάρμπα-Γιάννης, συμπληρώνω με ένα ακόμη απόσπασμα:

"Ένα λευκό τσακάλι κυνηγά ένα λευκό λαγουδάκι. Στις απέραντες χιονισμένες στέπες του Καναδά. Το σαρκοβόρο είναι πεινασμένο και άγριο ως την άκρη των νυχιών κι ως την άκρη της τρίχας του. Το λαγουδάκι το αλαλιάζει τρελός ο φόβος του θανάτου. Τρέχει σα σφαίρα…

Πόλεμος φρικαλέος χωρίς όρια και χωρίς όρους ξετυλίγεται στο πεδίο της φύσης.

Παρακολουθούμε τη σκηνή στην οθόνη. Ένα μόλις πήδημα χωρίζει το χορτοφάγο από το σαρκοβόρο…

-Μη! φωνάζουμε έντρομοι. Όχι! Να σωθεί το αθώο άκακο ζώο… (αχ το πουλάκι!)

Ορμόψυχα και αυθόρμητα, σα να μας κυνηγά τους ίδιους η τρομάρα (τι να σου κάνει μια οθόνη για προστασία μπροστά σε κοτζάμ θάνατο), ψηφίζουμε σωτηρία για το λαγό και αστοχιά για το τσακάλι. Φωνάζουμε, βόηθα θεέ! Πάψε το κακό και το άδικο που συντελιέται τώρα στη φύση! Πάψε την οργή σου! Ξαφνικά και ενώ το αγρίμι αγγίζει με τη μουσούδα του την ουρά του λαγού, γίνεται το απρόσμενο…

….Μπράβο! φωνάζουμε, και φτεροκοπάμε τα χέρια και τα πόδια μας. Λύνεται ο κακός μας βραχνάς. Η ανάσα μας ξαναγυρίζει. Ένα αίσθημα λύτρωσης χτυπά σαν το γέλιο τη διάθεσή μας. Δόξα στον κόσμο και το Θεό. Το λαγουδάκι εγλύτωσε.

Λάθος, τίμιε αναγνώστη. Το λαγουδάκι εγλύτωσε, αλλά το τσακάλι θα πεθάνει από την πείνα.

Αυτό δεν το 'χαμε σκεφθεί.

Η ιστορία μας χαρίζει δύο συμπεράσματα. Το ένα είναι συμπέρασμα περί της μεθόδου. Ότι η σκέψη μας είναι μονόδρομος ("μία μόνο διάσταση" είπε ο Μπάρμπα-Γιάννης; δεν θυμάμαι καλά)…

Εμάθαμε να σκεφτόμαστε με οδηγό το ακρατές μας συναίσθημα. Ανάλατα και πλαδαρά. Ευνουχισμένα, γελοία, και μονόφθαλμά. Και παροπλίσαμε τη λογική και τη γνώση.

(κοίτα να δεις που ξεχνώ –"Έτσι κατάντησε παν το λογικό νάναι ανήθικο", είχε πει ο θειοτρ_άγιος εκείνος άνθρωπος;)

Το άλλο είναι συμπέρασμα περί της ουσίας. Μπροστά στα μάτια μας ξετυλίχτηκε ένα επεισόδιο της φύσης με δύο όρους ισοσθενείς και αντίρροπους. Και ως προς την αγριότητα ακραίους.

Εδώ είναι για να ζήσει το ένα από τα δύο. Ή το τσακάλι ή ο λαγός. Ή ο λαγός ή το τσακάλι. Ούτε και τα δύο γίνεται να ζήσουν, ούτε και τα δύο γίνεται να πεθάνουν.

Ωστόσο, αν φύγουμε από τη λογική του είτε… είτε, και πάμε στη λογική του τόσο.. όσο, ο συλλογισμός μας θα ξετυλιχθεί εντελώς διαφορετικά. Από αντιθετικός γίνεται συμπληρωματικός.

… Με άλλα λόγια, η ζωή στο προκείμενο είναι συνάρτηση του θανάτου, και ο θάνατος είναι συνάρτηση της ζωής…

Αυτή η κυριαρχική τάξη μέσα στη φύση καταργεί τον έναν από τους τέσσερις νόμους της κλασικής λογικής. Καταργεί το νόμου του τρίτου ή μέσου αποκλείσεως........

Ο νέος νόμος της μη αποκλείσεως του μέσου ή του τρίτου, μετά το 1927 που ο Χάιζενμπεργκ διατύπωσε την αρχή της Απροσδιοριστίας γίνεται ο υπερνόμος και της λογικής του ανθρώπου και της φύσης του κόσμου.........

Με την αρχή της Απροσδιοριστίας αναποδογυρίστηκε ολόκληρο το σύμπαν της λογικής του ανθρώπου.........

-Είναι δυνατόν η φύση να ναι τρελή;................."

(Αν το βρήκατε ενδιαφέρον και θέλετε περισσότερα, διαβάστε την Γκέμμα του Λιαντίνη, σελίδες 129-131 και εκείθεν)

(Τι είχε πει ο Σκαρίμπας; "Και, (απίστευτο ειπείν) τα τόσο απλά και κραυγαλέα αυτά πράγματα, δεν τα εννοεί, και δεν τα ξέρει ο άνθρωπός μας. Ούτε οι ακαδημαϊκοί, ούτε οι προφέσσορες τα σκέφτηκαν – αυτοί που καμαρώνουν πως είναι της γης το άλας! - Ντιπ δεν γροικάει ότι όχι τα θεριά, αλλά ακριβώς αυτός παραλογίζεται εφεύραντας τη λογική και τα καπέλλα…")

Αυτά λοιπόν.

Για να επανέλθω στη σκυτάλη:

Την σήμερον ημέραν (και ιδίως νύχταν και σκοτεινώς), ηθικός και τίμιος είναι αυτός που ξέρει να κρύβει καλύτερα τις ατιμίες του, σε μια χώρα που η γλοιωδία και δη των δημοσίων και επιφανών προσώπων, των "υπεράνω υπονοιών", έχει πάρει σταθερά την ανιούσα (ή κατάφορη και ανυπόφορη κατρακύλα λέγεται;) ως το επικρατέστερο και επικερδέστερο εξαγώγιμο εθνικό προϊόν.

Και, ονομάζουμε "ζούγκλα" (οι απελέκητοι) τηλεοπτικές εκπομπές, που κάνουν κατά καιρούς επιλεκτικές αποκαλύψεις, με θέματα που χορεύουν ανάλογα με τον σκοπό του βιολεντζέλου της μαϊμούς και τις επιταγές της τρέχουσας δημοσιογραφικής (στρατευμένης επι χρήμασι ή όχι; -μα, κάτι απορίες που έχετε ώρες-ώρες...) μοδός.

(Αχ, όλες οι πτώσεις τελικά, από το "ο νοών νοήτω" επέρχονται)

Αυτά περί του τι δ ε ν είναι ηθική.

Όσον αφορά στο τι είναι...

Ποικίλει ανάλογα με τους λαούς, τους καιρούς, τα εκάστοτε προωθημένα πιστεύω, τα ταμπού…

Όμως κατά βάθος, όλοι ξέρουμε.

Είναι αυτό που μας αφήνει αγνούς από κάθε ίχνος μομφής όταν κοιτάμε ξάστερα τον εαυτό μας έχοντας ξεφορτωθεί ενσυνείδητα και ευσυνείδητα ταις προφάσεις εν αμαρτίαις.

Περισσότερα για πραγματικά ζώα, φύση και συσχέτιση Σκαρίμπα-Λιαντίνη, σε επόμενη ανάρτηση.

Το Θείο Τραγί - Πρώτο Μέρος

2011-05-08T16:44:00.000+03:00

.
Σε κανέναν καθώς πρέπει που δεν τα 'χει βρει με τον εαυτό του κι έχει βολευτεί σ' αυτήν την ζωή, χωρίς να ξέρει για πού τραβάει, δεν θα συνιστούσα να διαβάσει Σκαρίμπα.
Δεν είναι για όλους ο Σκαρίμπας.
Πολύ εύκολα, όσοι τον διαβάζουν στ' αρπαχτά, μπορούν να τον κατηγορήσουν για ακοινώνητο, υβρεολόγο, βλάσφημο, μη έχοντας όσιο και ιερό.

Διαβάζοντας τον Σκαρίμπα, στην αρχή, τσιτώνεσαι και αντιδράς.
Ποιος είναι τούτος που νομίζει ότι τα ξέρει όλα, που κάνει ότι τα ξέρει όλα, που τα βάζει με όλους, που μιλάει με ύφος ειδήμονα για πράγματα πέραν της αρμοδιότητάς του;
Σκέφτεσαι ότι δεν μπορεί κάποιος να είναι τόσο αδιάλλακτα κλειστόμυαλος και παρωπιδιστής.
Θες να του ανοίξεις τα μάτια και τότε πέφτεις στην παγίδα που έπεσαν πολλοί ειδήμονες "ειδικοί".
Έστειλαν επιστολές σ' αυτόν τον ανίδεο "απότακτο ιατρογνώμονα", για να τους απαντήσει με τον Ο. Ουάιλντ: "Ειδικότητα, ίσον συμπεπυκνωμένη άγνοια επί του ορισμένου θέματος",
μέχρι να τους αποδείξει, σαν τον Σωκράτη, ότι, αν και ειδικοί, τίποτα δεν ξέρουν.

Γιατί, στέκονται στην επιφάνεια των πραγμάτων και χάνουν την ουσία.
Γιατί, αδυνατούν, κλεισμένοι σε μια υπερφίαλη αντίρρηση θέσης, να σωπάσουν για λίγο και να ακούσουν πίσω από τις λέξεις του Μπάρμπα-Γιάννη.
Να δουν πίσω από την ειρωνεία του, την βαθειά αντίφαση και την πίκρα για τον σκάρτο κόσμο που σφυροκοπάει με τα γραφτά του, με αυτόν που πραγματικά ποθούσε η ψυχή του.
Γιατί, είναι ο ίδιος ένα Θείο Τραγί που νηστεύει το ψέμα για να κοινωνήσει την αλήθεια.
Και συμφωνεί με τους ειδικούς, αλλά στην ουσία, κι όχι στα λόγια και στο δείχνεσθαι.
Κι εκεί είναι που χάνουν το παιχνίδι οι μεγαλορρήμονες σπουδαγμένοι.
Εκεί διαφωνεί κι εκεί παρεξηγείται.

Γι' αυτό τον ξέρασε και δεν τον δέχτηκε η εποχή του.
Γι' αυτό δεν δέχτηκε να ενταχθεί σε κανένα λογοτεχνικό ρεύμα και αντιμετωπιζόταν ως ο παρείας των γραμμάτων.

Οι άνθρωποι δεν έχουν συνηθίσει απ' ευθείας στην αλήθεια.
Έχουν μάθει στις τζιριτζάντζουλες, στα κοπλιμεντάκια, στα καλά λογάκια, στα χαϊδέματα των αυτιών, στις κορδέλες και στα μεταξωτά.
Ε..., λέμε και καμιά αλήθεια πού και πού για να περάσει η ώρα.
Όμως, όταν σου τα λένε απ' ευθείας και κατάμουτρα, το εγώ σου αστράφτει και βροντά:
Βρε, ποιος είσαι εσύ που θα μου πεις εμένα, έτσι στην ψύχρα, τ' αφανέρωτα;
Που θα μου δείξεις την σαθρότητα. Τι είσαι του λόγου σου;

Τι είναι; Τίποτα! Και τα πάντα… Όπως όλοι μας.
Μόνο που πέρασε πιο πολλές ώρες μόνος του ("καθισμένος κάτω από μια μουριά που ασήμιζαν τα φύλλα της στο φεγγαρόφωτο"), θαυμάζοντας και απορώντας με τ' αστέρια.

Πρέπει να ξύσεις πολλές φλούδες από αυτά που έχεις μάθει να βλέπεις ως αλήθεια για να καταλάβεις τον Σκαρίμπα.
Να μην τσιτώνεσαι από προκατάληψη, στενόμυαλο εγωισμό και αντίλογο.
Να έχεις την υπομονή της σιωπής να τον ακούσεις μέχρι το τέρμα.
Τότε μόνο ίσως καταλάβεις και ψηλαφήσεις το μεγαλείο του.
Αποσπασματικά και με επιπόλαιες αναγνώσεις, είναι παρεξηγήσιμος.
Ξέρει να κρύβει καλά την σοφία των λόγων του.

Γι' αυτό δεν σας συστήνω να διαβάσετε Σκαρίμπα.
Μην τυχόν και πέσουν τα άγιά του τοις κυσί και μολύνουν την καθαρότητα και το ανάστημα του ανθρώπου, με βέβηλες μικροκαμωμένες σκέψεις και μεγαλόστομες ύβρεις.
Γιατί του κόστισε ακριβά αυτός ο κόσμος.
Ας μην του τον βαρύνουμε κι άλλο.

(Θα συνεχίσω με Σκαρίμπα σε επόμενη ανάρτηση...)
.

Κλίμακες και διαβαθμίσεις

2011-05-08T06:12:00.000+03:00

.
Το πρωί σημείωνα στο σημειωματάριό μου:

Νοητικές δοκιμές στα αφόρετα.
Νοητικές πρόβες του "άλλου".
Όχι σαν θύμα, όχι σαν υποχείριο (ποτέ δεν ξέρεις με σιγουριά όμως), αλλά σαν κυρίαρχος, σαν δοκιμαστής ντυμάτων, σαν επεκτατητής ορίων.
Όχι με την κτηνώδικη επέκταση του καταπατητή-κατακτητή, αλλά με την δόκιμη περιέργεια του εξερευνητή.
Να ντύνεται η σκέψη λογιών-λογιών φορεσιές.
Με το πλώριο φτερό να σημαδεύει άφοβα ίσα κατάμουτρα τον ουρανό.
Γιατί όταν μάθεις για τον "μέγα κόσμο και τρανό", πώς να αρκεστείς στον μικρόκοσμο;
Πώς να μην θελήσεις να πιάσεις τα δικά σου νήματα για να τα κινήσεις στο δικό σου αυτοσχέδιο θέατρο;
Με ή χωρίς θεατές. Με ή χωρίς συμπαίχτες.
Έτσι κι αλλιώς λίγοι θα θελήσουν να ακολουθήσουν.
Οι πολλοί προτιμούν τα Όρια.
Δηλώνουν ασφάλεια. Έχουν ταυτότητα. Είναι αναγνωρίσιμα.
"Το αδοκίμαστο και το απ' αλλού φερμένο" το φοβούνται οι άνθρωποι. Ο φόβος του αγνώστου. Ο φόβος-φύλακας-φυλακή.

Παράλληλα, σκεφτόμουνα με κάποια ζήλεια τους ηθοποιούς που έχουν μάθει εμπειρικά ότι μπορεί να γίνουν ο οποιοσδήποτε σ' αυτή τη ζωή, μπορούν να ντυθούν όποιον ρόλο θελήσει να τους επιτρέψει η καλλιτεχνική προσωπικότητά τους, κι έτσι μαθαίνουν από πρώτο χέρι για τα προσωπεία που φοράει η ανθρώπινη ύπαρξη για να εκδηλωθεί.

Και μετά διάβασα στο οπισθόφυλλο ενός βιβλίου:

"Κλίμακες και διαβαθμίσεις.
Ορίζουν την ποιότητα και ουσία του Είναι μας. Και αναπαράγονται αυτούσια στο θέατρο, στο βαθμό που η σκηνή αναδημιουργεί την πραγματικότητα.
Πρωταγωνιστές και κομπάρσοι, ρητορικές τιράντες και ρόλοι βουβοί, βεντέτες και παραγνωρισμένοι, προσωπικές ερμηνείες, αποχρώσεις υποκριτικές, διαφοροποιήσεις και διαβαθμίσεις κάθε βράδυ, μπροστά από το πάντα διαφορετικό κοινό.
Ο ηθοποιός βιώνει τις άπειρες διαθλάσεις της ύπαρξης εμπειρικά σε κάθε έργο, κάθε ρόλο, κάθε παράσταση, με σώμα, ψυχή και νου, ο σκηνοθέτης, αντίθετα, προσπαθεί να σμιλέψει έναν "κανόνα", ώστε να συναρμολογήσει και οργανώσει τις αναρίθμητες αποχρώσεις της πραγματικότητας σε ένα αισθητικό καλλιτέχνημα με συνοχή και συνέπεια, το οποίο να εκπέμπει την ομορφιά ή τη φρίκη που οραματιζόταν ο ίδιος.
Τα πράγματα υπάρχουν μόνο σε παραλλαγές. Και ο καλλιτέχνης, ψαράς και συλλέκτης στην απέραντη δεξαμενή των παραλλαγών, επιλέγει και δοκιμάζει, πειραματίζεται και συναρμολογεί, για να γίνει από τις ψηφίδες του όλου το μωσαϊκό που είναι το μέρος του. Μικρό μέρος του. Η Τέχνη παραπέμπει πάντα στο Όλο."

(Κλίμακες και Διαβαθμίσεις, Βάλτερ Πούχνερ, Εκδόσεις Ιωλκός)
.

Αναρτήθηκε: Κυριακή, 8 Ιουνίου 2008

Τετρακτύς

2011-05-05T20:24:00.005+03:00

ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ

Τι κι αν ξηλωνοέπλεκε νυχθημερόν
αποτραβηγμένη από μνηστήριες επιθυμίες.
Τι κι αν στα όνειρά της ξεμάλλιαζε την Κίρκη…
Δέκα χρόνια έστηνε Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες,
Δέκα χρόνια έστρωνε τραπέζι λήθης με λωτούς
κι ελευθέρωνε από το ασκί αίολους και τρικυμίες.
Δέκα χρόνια άδειαζε τα εμπόδια από μέσα της
για να μπορέσει να δεχτεί την επιστροφή του.
Μέσα της.

Τι κι αν τον πλάνευαν σειρήνες και μάγισσες
που 'χαν δύναμη
να στείλουν οποιονδήποτε άνου
στο νοητικό θάνατο και στο ζωώδες επίπεδο
Τι κι αν τον εγκλώβιζαν
μονόφθαλμες γιγάντιες πρωτογενείς επιθυμίες.
Αυτός σαν κανένας πάντα τους ξέφευγε.
Κανένας: Η νίκη στο Εγώ.

Δέκα χρόνια πάλευε και νικούσε
Εμπόδια και γλυκούς πειρασμούς
για να μπορέσει να επιστρέψει.
Νικητής.

Και τότε ο Άργος
πέθανε,
μαζί με την πίστη.
Δεν χρειαζόταν πια.
Είχε φτάσει στο σκοπό του.

Η παρουσία του
υπερίσχυσε.
Πήρε να σκοτώνει
ένα προς ένα
όλα τα υποκατάστατα
που γύρευαν τη θέση του.

Ευτυχώς,
Συνετά
η Πηνελόπη, είχε κρατήσει
αμόλυντο
το κρεβάτι του σμιξίματος.
Τίποτε δεν είχε αφήσει να φτάσει
στο άδυτο του κοιτώνα της.
Ήξερε
πως η καθαρότητά του
θα της χρησίμευε
Για εφαλτήριο.

Εκείνος
επέστρεψε
Εκείνη
τον δέχτηκε
Όπως το περίμενε
Όπως τον περίμενε

Δέκα χρόνια πάλης
Για να ενωθούν ξανά
Στην αρχέγονη κοίτη τους

posted on Δευτέρα, 3 Απριλίου 2006 3:40 πμ

Αριάδνη

2011-05-04T23:37:00.008+03:00

Είδα ένα περίεργο όνειρο χθες βράδυ.
Είχα μπλεχτεί μέσα στον Λαβύρινθο και δεν μπορούσα να βγω.
Απόμακροι ψίθυροι ερχόταν στ' αυτιά μου.
Η Αριάδνη είχε αγκαλιάσει τον Θησέα από το λαιμό και κοιτώντας τον ίσα στα μάτια μιλούσε σιγανά με τα λόγια τού Καζαντζάκη:
"Απόψε έχουμε πανσέληνο. Θα γίνει ο μεγάλος αγιασμός στην αυλή του παλατιού. Μείνε αν θες να καυχάσαι κι εσύ στη ζωή σου πως είδες τους Κρητικούς να προσεύχονται και να χορεύουν"…
Του 'λεγε και κάτι άλλα για ταυροκαθάψια και μυστήρια που δεν πολυκατάλαβα.
Έμεινε τελικά ο Θησέας, έφυγε.. δεν ξέρω.
Μόνο, τις νύχτες με πανσέληνο, κάτι κλάματα ερχόταν από τα μέρη της Νάξου.
Την εγκατέλειψε λέγανε χαιρέκακα τα κουτσομπολιά.
Όχι, φώναζε ο Ρόμπερτ Γκρέιβς. "Η Αριάδνη έχει φεγγαρικό χαρακτήρα. Γέμισμα και άδειασμα. Τον μαρτυρά και το κρητικό επίθετο στο όνομά της: 'Αρίδηλα' (λάμπω, φαίνομαι από μακριά)".
Και να είναι στη χάση θα 'ρθει και το γέμισμα.
Κι αν είναι στο γέμισμα θα ρθει και το άδειασμα.
(Τελικά δεν κατάλαβα πώς ο Θησέας γίνεται 'Δυσσέας κι ας το 'πε τόσο ..αρίδηλα ο Γκρέιβς)
Κι έμεινε, η Αριάδνη, εκεί στη Νάξο σαν τον μύθο για την κόκκινη μηλιά ενός λεηλατημένου πολιτισμού.
Άξιον εστί κι αυτό «κι η αχτίδα του ήλιου γίνηκεν, ιδέστε ο μίτος του Θανάτου» (Ο.Ελύτης)

Κι έτσι, χαμένη στις σπείρες του λαβύρινθου, χωρίς τους ήχους των κορυβάντων, με τον απόηχο του μεγάλου αγιασμού και του μύθου της Αριάδνης και του Θησέα (ο Μινώταυρος πού ήταν; όπου ήθελε ας ήταν, μόνο μέσα μου να μην ξεπεταχτεί απρόσμενα καμιά φορά), σέρνοντας πίσω μου ένα μπλε καροτσάκι της λαϊκής, πότε άδειο - πότε γεμάτο, πηγαινοερχόμουν μέχρι που να μην αντέχω άλλο πια την κούραση.

Κι εκεί που σκεφτόμουν πως στις διαστάσεις της ζωής μας υπάρχουν πράγματα* (*από το πράττω-ενεργώ -άρα δεν αφήνομαι, διαμορφώνω το περιβάλλον μου) που δεν τελειώνουν, επειδή η αρχή συμπίπτει με το τέλος τους και επομένως υπάρχει ακόμα η 'ελπίδα' του κύκλου, σαν τη φεγγαρωπή χάση και φέξη, ήρθε ένα μήνυμα στο κινητό μου:
"Οπλίσου με δύναμη, υπομονή και κουράγιο. Εγώ θα σε βοηθήσω με όλη μου τη δύναμη. Όποτε θες κάτι, κάνε μου αναπάντητη" .
Ο ίδιος ο Μίτος, αυτοπροσώπως, μου επιβεβαίωνε ότι θα με βοηθήσει να βγω από εκεί.
Και κράτησε το λόγο του.
Κάθε φορά που βρισκόμουν στο αδιέξοδο, λες και το 'ξερε.
Δεν περίμενε αναπάντητη.
Προλάβαινε και μου τηλεφωνούσε πρώτος: "Όλα καλά; Χρειάζεσαι την βοήθειά μου;".
Κι όλο άπλωνε κι άλλο το νήμα για το δρόμο προς την έξοδο.
Με δάκρυ και συγκίνηση το έπιανα και προχωρούσα γιατί μήτε αδερφός δε νοιάστηκε.

"Θάμα-θάμα" απορούσαν κάτι περαστικές κυράτσες, χαμένες στο λαβύρινθο από χρόνια.
"Τόσο πολύ νήμα! Δεν έχει λίγο και για μας; Τυχερή είσαι..." και προσπαθούσαν να βρουν τρόπο να απλώσουν χέρι.
"...και υπέρ του δέοντος θετική", συμπλήρωσε κάποιος που μασούσε αμερικάνικες τσίχλες και πετούσε αναιδώς κάτω τα χαρτάκια. "Θα χρειαστείς και αρνητισμό τώρα που θα βγεις εκεί έξω".
"Αν είναι να γίνω έτσι και να πετώ τα χαρτάκια κάτω, να μου λείπει", του απάντησα οικολογικά.

Πρώτα είδα τα σύννεφα.
Τι πολύ ουρανό και σύννεφα που θα 'χει το νέο μου τοπίο!
Κι ένα μεγάλο μέρος από την διαδρομή του φεγγαριού στον ουρανό.
Ώστε έτσι είναι τελικά η έξοδος!
Καθώς ξεκούραζα το βλέμμα μου στο νέο ουρανό, παρατηρώντας την πορεία της Αριάδνης, μού 'ρθε μια σκέψη:
Πώς μπορεί να υπάρχει μόνο ένα κομμάτι Θεού μέσα μας;
Αυτόματα θέτονται όρια στο Θείο. Αρχή και τέλος.
Επομένως δεν μπορεί να έχουμε μόνο ένα πεπερασμένο κομμάτι αλλά όλο το άπειρο του ορισμένου ως "Θεός".
Είμαστε το παν, κι όχι κουκίδες στο σύμπαν.
Κι όπως λέει ο Ελύτης:
"Ποιος, πώς και γιατί καταφέρνει, το μέρος της ζωής, το φαίνον, το μη θολούμενον, να το καθιστά σχεδόν αόρατο για τους άλλους;"
Ποιος από μας θα καταφέρει να σηκώσει ολοκληρωτικά το πέπλο της ύπαρξής για να δει ότι όλα εμπεριέχονται σε αυτό που είμαστε αυτή τη στιγμή;
Είμαστε το σύμπαν ολόκληρο!
Όχι εγωκεντρικά, αλλά ενσωματωμένο μέρος του όλου….
Εμείς η αρχή και το τέλος, εμείς το Α και το Ω…

" είναι που πλέον δε νογάει κανένας
τι πάει να πει αντανάκλαση μεσημεριού
πώς κι από πού ακουμπάει τ' ωμέγα στο άλφα
ποιος εντέλει αποσυνδέει τον Χρόνο"

Απάγγειλα Ελύτη στον ύπνο μου;
Πότε τα 'μαθα αυτά απ' έξω που δε μπορώ να θυμηθώ τι έφαγα χθες;
Ταράχτηκα. Ξαναθυμήθηκα το "λίγο μου"…
Τόσο μικρή!
Ποιο 'παν' τόλμησα να διανοηθώ προηγουμένως;

Ξύπνησα αναστατωμένη, με το βιβλίο του Ελύτη στα χέρια μου.
Κάποιος είχε μαρκάρει με φώςφορο τους στίχους από τα Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας:

"Έτσι συμβαίνει
να παραστρατίζω κάποτε
για το καλό μου
έτυχε κι έχανα το νήμα
της Αριάδνης δεν εξετυλίχθηκε ποτέ ως το τέλος

ποιος να συνεχίσει

μέσα σ' επαναστάσεις και πολέμους μεγαλώσαμε όλοι
εξού στο μέτωπό μας
το σημάδι της σφαίρας που δεν έπεσε
ανά πάσα στιγμή εξακολουθεί να προκαλεί το θάνατο

ΥΓ. Μόνο που υπάρχει και μια διαφορετική εκδοχή: μη με πιστεύετε
όσο γερνώ τόσο λιγότερο καταλαβαίνω
Η πείρα μού ξέμαθε τον κόσμο. "

Τα κάναμε σαλάτα!

2011-05-04T12:03:00.007+03:00

Είχε:

Ευαισθησία μαρουλιού

Καρδιά αγκινάρα

Ευφυΐα ραδικιού

Σκέψεις βλίτου

Συμπεριφορά λεμονιού

Ύφος βαρύ πεπόνι

Ανάστημα μαϊντανού

Γλοιωδία μπάμιας

Περιεχόμενο κολοκύθας

Τον έπιασα στα πράσα αλλά με έφαγε λάχανο

Και μου 'κανε την καρδιά περιβόλι!

Ακύρωση

2011-05-03T15:06:00.008+03:00

Μ’ ερωτεύτηκε ένα σύννεφο.
Τις νύχτες ερχόταν και κροτάλιζε
ρυθμικά νανουρίσματα έξω απ’ το παράθυρό μου
-Ονειρέψου με, μου ‘λεγε!

Μ’ ερωτεύτηκε ένα σύννεφο.
Τις μέρες ερχόταν και με σκίαζε
παρακαλώντας να με κάνει κυρά του ουρανού
-Παντρέψου με, μου ‘λεγε!

Μ’ ερωτεύτηκε ένα σύννεφο.
Μα ήταν πριν την καταιγίδα.
2/5/03

(αφιερωμένο)

Ku-Ba-Ba

2011-05-03T07:15:00.008+03:00

Ψάχνοντας κάποιες μουσικές, είχα την απρόσμενη τύχη να ανακαλύψω την Ku-Ba-Ba.
Μια κοπέλα από την Τουρκία που δεν ξέρω πώς, ανακαλύπτει φανταστικές μουσικές τις επενδύει με όμορφες εικόνες και τις ανεβάζει στο youtube.
Το όνομά της, αν κατάλαβα καλά - από τη μετάφραση του πολυμεταφραστή, σημαίνει Σελήνη στα φρυγικά.
Είναι μια άλλη ονομασία της Κυβέλης, όπως διευκρινίζει...

Nigdy Nie (Ποτέ)

2011-05-01T19:07:00.007+03:00

Antonina Krzysztoo-Nigdy Nie

Υπέροχη Μουσική, Φωνή (Antonina Krzysztoo) και Εικόνα (Marek Brzozowski)

2011-04-30T14:07:00.004+03:00

(και για να επανέλθω στην "αρμόζουσα τάξη" και να σοβαρευτώ, ένα κείμενο για προβληματισμό:)

Η τέχνη είναι μια μετα-γλώσσα με την οποία οι άνθρωποι προσπαθούν να επικοινωνήσουν, να μεταδώσουν πληροφορίες για τον εαυτό τους και να αφομοιώσουν την εμπειρία των άλλων -στοιχεία που δεν έχουν σχέση με πρακτικά οφέλη, παρά με τη συνειδητοποίηση της ιδέας της αγάπης που το νόημά της έγκειται στη θυσία, στο άκρο αντίθετο του πραγματισμού. Μου είναι αδύνατον να πιστέψω πως ένας καλλιτέχνης μπορεί ποτέ να εργαστεί μόνο και μόνο για να 'εκφραστεί'. Η έκφραση του εαυτού του δεν έχει νόημα αν δεν υπάρχει ανταπόκριση. Για να δημιουργηθεί πνευματικός δεσμός με τους άλλους, η έκφραση αυτή πρέπει να αποτελεί μια οδυνηρή πορεία που δεν έχει κανένα πρακτικό όφελος -να είναι εντέλει πράξη θυσίας. Πάντως σίγουρα δεν αξίζει τον κόπο να ασχοληθεί κανείς μαζί της για να ακούσει απλώς και μόνο τον αντίλαλό του!
Η διαίσθηση παίζει ρόλο και στην επιστήμη και στην τέχνη...

Από το βιβλίο: "Σμιλεύοντας το χρόνο"
"πνευματική αυτοβιογραφία του εν τω γίγνεσθαι" του Α. Ταρκόφσκι

.

Τέλος θραυσμάτων

2011-04-30T13:21:00.002+03:00

Οι λέξεις σε εκθέτουν.
Σήμερα.

Και χθες.
Τι; Επειδή ήταν πιο ελέγξιμες;

Απορία

2011-04-30T12:52:00.001+03:00

Πώς να στερέψει το στερημένο;

Κυριολεξία

2011-04-30T12:49:00.002+03:00

Ήταν φτυστός ο πατέρας του

(Χρόνια ρεμάλι στη φυλακή)