Ξέρεις

Πάντα ξέρουμε. Από την αρχή.

Είναι η λήθη που μας εμποδίζει.

Κι είναι το α στερητικό που προτρέχει
της α-λήθειας μας οδηγός.

Μα ξεχνιόμαστε, σαν άνθρωποι

και το α- βιαστικό να κατα-νοήσει,

γίνεται μια α-νους αυταπάτη,

ξεχνώντας πως το ω-μέγα

δεν κατακτιέται με γράμματα

μα με αριθμητική,

ξεκινώντας από το μηδέν.

Συμμαζεύοντας τα χαρτιά μου, βρίσκω διάφορα.
Βρήκα ξεχασμένο, χθες το παρακάτω:

Το μαύρο κοράκι κάθισε σήμερα στον ώμο μου από νωρίς το πρωί. Θα πρέπει να ξέφυγε από το βιβλίο του Πόε δίπλα στο κομοδίνο μου. Προσπάθησα να το διώξω αλλά ήταν μάταιο. Με κοιτούσε συνέχεια με τα διαπεραστικά του μάτια σιωπηλό.

-Τι θέλεις πια, του φώναξα τσατισμένη.

-Ξέρεις, μου είπε με μια τσιριχτή φωνή που αντήχησε και αντανακλάστηκε πολλές φορές στα ηχεία του μυαλού μου.

-Δεν ξέρω, αντιστάθηκα. Δεν καταλαβαίνω, γιατί, πώς…

Ξέρεις, μου ξανατσίριξε.

-Μόνο να βλέπω το παρελθόν και να το συγκρίνω με το τώρα μπορώ. Αλλά πάλι… είναι πράγματα που δεν καταλαβαίνω…

-Ξέρεις…

-Δεν ξέρω! Μόνο υποθέσεις μπορώ να κάνω. Είναι όμως έτσι; Βλέπεις, περπατάμε τυφλοί ή καλύτερα, επιλεκτικά τυφλοί, βλέποντας ό,τι θέλουμε να δούμε.

-Ξέρεις!

-Πόσες διαστάσεις έχει η αλήθεια; Ποιο είναι το μέγεθος της πραγματικότητας; Μήπως οσες έχει κι ώσπου φτάνει το μέγεθος της αντιληπτικής μας ικανότητας; Αν όλα είναι υποκειμενικά, πώς μπορώ να ξέρω;

-Ξέρεις!

-Όχι δεν ξέρω. Βλέπω αποχρώσεις αλλά όχι πίνακα. Ζω υποκειμενικά και υποκειμενικά αντιλαμβάνομαι. Η υποκειμενικότητά μου είναι διάτρητη γιατί βομβαρδίζεται συνέχεια από αυτά που φέρνουν οι στιγμές.

-Ξέρεις.

-Ξέρω ότι όταν βολεύομαι να βλέπω με αυτά τα μάτια είναι δύσκολο να τα αλλάξω και να δω με διαφορετικά…

13/7/11

 

Φυσάει/Νυχτώνει

Ψάχνοντας κάτι άλλο, βρήκα διάφορα γραφτά μου που τα είχα ξεχάσει.
Ανάμεσα σε αυτά κι ο παρακάτω μονόλογός μου σε ένα παλιό σημειωματάριο.
Γραμμένος ακριβώς έτσι, με ορμή σκέψης, χωρίς ούτε μια διόρθωση ή μουτζούρα.

Φυσάει. 

Κι εγώ που άφησα πίσω μου μια θάλασσα, αισθάνομαι να με χαιρετά με τη μυρωδιά της που στέλνει το αεράκι. Μα η πόρτα κλειστή! 

Α, και να της έδινα μια και να άνοιγε στο διάστημα και στο χρόνο. Αυτόν που πέρασε κι αυτόν που θα 'ρθει. Να τον έπλαθα στα χέρια μου σαν γνώστης, σαν από καιρό να ήξερα τι πρέπει.

Νυχτώνει. 

Κι η σιωπή ετοιμάζεται να με σκεπάσει για άλλη μια φορά. Κι η νύχτα παχιά με θυμάται συχνά. Βουλιάζω μέσα της ψηλαφώντας ίχνη και άκρες. Τα πόδια μου κολλάνε στην πηχτή της λάσπη κάνοντας διστακτικά βήματα. 

Πάμε καλά από 'δω Οδυσσέα; Είναι μακριά η Ιθάκη;

"Όταν θα φτάσεις στην Ιθάκη θα ξέρεις πια τι 'ναι ο θάνατος."

Όχι, δεν υπάρχει Οδυσσέας, ούτε Ιθάκες. 

Μόνο βήματα. Διστακτικά, αγωνιώδη, ανέμελα, ανήξερα. 

Πάρε τα βήματα και φτιάξε το χρόνο.

Πάρε τα  βήματα και σχημάτισε το δρόμο.

Πριν και μετά.

Σαν μια στατιστική μελέτη. 

Όμως οι προθέσεις μας δεν είναι πάντα δεδομένες.

Κι η ελπίδα δεν καθορίζει πάντα το αύριο. 

Μόνο (αρκεί) να είσαι έτοιμος να πηδήξεις από το καράβι. 
Ο Οδυσσέας θα φτάσει στην Ιθάκη. 

Άσ'τον αυτόν, την είχε χαρτογραφήσει από χρόνια στο μυαλό του. Βουτιά στην άγνωστη θάλασσα. 

Και αν πνιγώ; 
Συμβαίνουν κι αυτά. Τόλμησες όμως - κι αυτό δεν είναι παρηγοριά. Όταν παλεύεις με τα κύματα δεν δρέπεις δάφνες. Όταν πνίγεσαι δε σου σφίγγουν το χέρι. 

Και τι σημασία έχουν οι άλλοι κάτι τέτοιες στιγμές. 
Και πότε να έχουν; 

Ζωές περικυκλωμένες. 

Οι πραγματικοί μονόλογοι λείπουν. 

Οι περισσότεροι γράφονται για να ακουστούν. 

Η δυστυχία του να κουβαλάς ό,τι αρνείσαι.

Έχεις δρόμο ακόμα. Κοίτα γύρω σου ναυάγια.

29/11/10

 

Φυλακισμένοι

Είχα μια φίλη μπλόγκερ που χάθηκε εδώ και καιρό.
Σήμερα κάτι έγινε σε μια άλλη πλευρά του διαδικτύου που λέγεται Face Book και μου φάνηκε ότι το μέιλ που μου έστειλε μια κοπέλα είχε την ηχώ της φωνής της.

Αφιερώνω αυτό το μειλ (από αυτήν την πλευρά, όχι από εκεί) στους αποστεωμένους υπερασπιστές μιας λογικής που λειτουργεί σαν το κρεβάτι του Προκρούστη. Που αντιδρούν, κλείνουν τα αυτιά τους, πετσοκόβουν και τελικά καταφέρνουν να τα φέρουν όλα στα δίκαια προαποφασισμένα μέτρα τους.
Λίγη σημασία έχει γι αυτούς η πραγματική αλήθεια.
Μόνο το δικό τους συρματόπλεγμα και ό,τι περικλείει είναι το αποδεκτό.


Το μειλ:
"Πόσο προβλέψιμες είναι οι αντιδράσεις των ανθρώπων που ζούν βάσει προκατασκευασμένων ηθικών συνήθως ιδεών...αντιδρούν πάντα με προκαθορισμένο τρόπο. Η αντίδρασή τους είναι προβλέψιμη. Είναι ρομπότ. Ο αληθινός άνθρωπος αντιδρά αυθόρμητα. Αν του πεις κάτι, τα λόγια σου βρίσκουν ανταπόκριση, όχι αντίδραση. Ανοίγει την καρδιά του στα λεγόμενά σου, εκθέτει τον εαυτό του σε αυτά και σου αποκρίνεται.
Ο άνθρωπος που έχει συγκεκριμένες ιδέες για το πώς πρέπει να είναι τα πράγματα, για το πώς πρέπει να ζει ή να σκέφτεται, σκληραίνει. Δεν αντιδρά στα ερεθίσματα άμεσα. Αν τον ρωτήσεις κάτι έχει έτοιμη την απάντηση. Είναι μηχανικός. Θωρακίζεται, προστατεύεται , εξασφαλίζεται. Το αντίθετο του πνευματικού ανθρώπου."

Ή όπως το 'γραψα σαν κατακλείδα σε ένα ποίημα μου:
"Γεμίσαμε λυτρωμένους νεκρούς
και ζωές εν τάφω."


Το πιο λυπηρό από όλα είναι ότι έχουν βολευτεί τόσο πολύ νοητικά σε όσα νομίζουν ως τα μόνα σωστά, που δεν πρόκειται ποτέ, όχι να βγουν αλλά ούτε καν να καταλάβουν τη φυλακή τους...



.

Προσωρινή Στάση

Ας λέω ότι δε θα γράψω.

Οι λέξεις σφηνώνονται μέσα στο μυαλό μου μέχρι να βρουν διέξοδο.

Όπως χθες που με χτύπησε απρόσμενα το:

Και μια μέρα
να 'ρθεις να λογαριαστούμε.
Όχι εσύ όμως
αλλά το αστέρι που κρύβεις μέσα σου.

Ή το άλλο που με τριβέλιζε για μέρες, μέχρι που το ‘γραψα και ησύχασε:

Όπως στους μικρούς μαθαίνουν πώς να μιλούν
έτσι θα 'πρεπε να μαθαίνουν και στους μεγάλους πώς να σιωπούν!

Κι αυτό, που από χθες θα μου φάει το μυαλό αν δεν το αποτυπώσω.

Κάθε μέρα παλεύω με τους δαίμονές μου.

Και κάθε μέρα με νικούν.

Όμως κάθε πρωί ξυπνάω ζωντανή.

Και καμιά δεκάδα από φιλοσοφικές ατάκες του κιλού, να διασκεδάζουμε αυτές κι εγώ εν τω άμα της γέννησής τους.

(Τις παλιές τις έχω ξεχάσει όλες, τις τυχόν καινούργιες θα τις καταγράψω όλες μαζί σε σετ δώρου.)

Έρχονται οι λέξεις, στροβιλίζονται μέσα μου και μόνο άμα τις ξορκίζω αποτυπώνοντάς τες μπορούν να φύγουν για να μείνει το κενό και να δημιουργηθεί θέση για τις επόμενες που ίσως περιμένουν τη σειρά τους. 

Διαμετακομιστικό δοχείο στο ταξίδι τους ο εαυτός μου…

Κι ένα τελευταίο:

Είμαστε κι εμείς
οι ανώνυμοι επιβιώσαντες
που παίρνουμε τη ζωή
ένα βήμα τη φορά.

.

La Grande Bellezza

Έχει καιρό που σταμάτησα να γράφω.

Από τη μια διάφορες συγκυρίες που με ισοπέδωσαν κι απ’ την άλλη ένας σκεπτικισμός για τον πραγματικό κινητήριο λόγο και την χρησιμότητα των όσων θα έγραφα, μαζί με μια ανήλεη κριτική.

Έτσι, άφηνα/αφήνω τις διάφορες ιδέες να έρχονται περαστικές από το μυαλό μου και να φεύγουν ανεπεξέργαστες (ούτε καν μια δεύτερη σκέψη επ' αυτών).
.

Από μένα πέρασα και στους άλλους, απορρίπτοντας ποιήματα που δεν είχαν τη λάμψη, τη στίλβη της πραγματικής ουσίας. Λόγια, λόγια, λέξεις, λέξεις, προσπάθειες επί προσπαθειών…Γιατί να ονομάζονται όλα ποίηση;
Ολόκληρα κατεβατά με άσκοπους πλατειασμούς νοημάτων, αχρείαστες λεπτομέρειες με τη μορφή εντυπωσιακών λέξεων... Τόσο κενό που χρήζει προβολής για να τραφούν εκατοντάδες «ποιητικά Εγώ»… Και ξαναρωτάω απέλπιδα: γιατί να ονομάζονται όλα αυτά Ποίηση;

Αυτό νομίζω θα ‘ταν το πρώτο κρατούμενο.

Το δεύτερο κρατούμενο ήρθε από μια ιταλική ταινία:  La Grande Bellezza  (The Great Beauty).

Ένας πολύ φινετσάτος εργένης,  πρώην συγγραφέας, επίκεντρο των κοσμικών κύκλων, ζει σε ένα κενό κοσμικότητας και δήθεν κουλτούρας, εκφυλισμού της τέχνης…
.

 (αν και θα ‘χα πάρα πολλά να πω και για τον χαρακτήρα του έργου και για τον εξαίρετο ηθοποιό που τον ενσαρκώνει και γενικότερα για τα μηνύματα που υπάρχουν μέσα στην ταινία – και για τα εμφανή και για τα άλλα, αυτά που είναι κρυμμένα σε μικρές λεπτομέρειες, δε θα πω τίποτα και θα τα παραλείψω -περισσότερες πληροφορίες και κριτική για την ταινία εδώ, πατήστε σύνδεση για να μπείτε στα ενδότερα της σελίδας)
.

…Κάποια στιγμή, λοιπόν, αυτός ο κοσμικά περιφερόμενος από πάρτι σε πάρτι και από event σε event, συναντάει ένα ζευγάρι και τους ρωτάει πώς θα περάσουν το βράδυ τους. Του απαντούν ότι εκείνη θα τελειώσει το σιδέρωμα, θα πιουν μαζί ένα κρασί και μετά θα πάνε για ύπνο και τότε αυτός αναφωνεί για το πόσο ωραίοι άνθρωποι είναι.

Το τρίτο κρατούμενο ήρθε από μια χθεσινή φευγαλέα συζήτηση για τη ματαιότητα, το τι είναι ζωή και τι αξίζει σ' αυτήν… (με αναπόφευκτη αναφορά στην παλιά ταινία του 1987,  Wim Wenders: Wings of Desire, όπου ο Άγγελος συνεχώς απαριθμεί με λαχτάρα τα απλά πράγματα που απαρτίζουν ό,τι λέγεται ζωή...)

Κάπως έτσι θα έγινε το άθροισμα των εντυπώσεων που δούλευαν μέσα στο μυαλό μου και εμφανώς και υπόγεια.

Έτσι, σήμερα που ξύπνησα μου ‘ρθε στο μυαλό το χθεσινό μου όνειρο. 

Πολύ ζωντανό. Έφερνα στη μνήμη μου τα όσα είδα και προσπαθούσα να καταλάβω τα γιατί, τι και πώς…
Κι ενώ επικέντρωνα τη σκέψη μου στα βασικά πρόσωπα και στοιχεία του ονείρου και προβληματιζόμουνα, θυμήθηκα ότι μέσα σε όλη του την ιδιάζουσα πλοκή, κάποια στιγμή διάβαζα ένα βιβλίο και ανάμεσα στα κείμενά του, στο πάνω μέρος της αριστερής σελίδας, υπήρχε ένα ποίημα. Καθώς το διάβαζα μου φάνηκε αριστούργημα και μέσα στον όνειρο, τάχα, μου ήρθαν μνήμες ότι ήταν πασίγνωστο σαν ποίημα με κριτικές καταξιωμένων ανθρώπων που το εξυμνούσαν και μιλούσαν γι αυτό ως 'ύμνο στην απλότητα' και την ομορφιά, εξαίρετη έμπνευση και απόδοση και διάφορα τέτοια.

Κι ενώ ήταν τόσο ζωντανό όλο το όνειρο και όταν ξύπνησα θυμόμουνα κατά γράμμα και το ποίημα και πολλές άλλες λεπτομέρειες, με το να ασχοληθώ με την, κατ’ εμέ, σημαντικότερη πλοκή του ονείρου τα τι και τα πώς του και τις σκέψεις επί σκέψεων, όταν το θυμήθηκα σαν δευτερεύον στοιχείο του ονείρου και πήγα να το καταγράψω, είχα ξεχάσει πώς το διάβασα επακριβώς. 

Θυμάμαι ότι είχε περισσότερες λέξεις κι ότι ήταν μεγαλύτερο (δεν έμοιαζε με χαϊκού, όπως το καταγράφω), αλλά πάει πια...

Υποτίθεται πως κάτω από το ποίημα το όνομα του ποιητή ήταν Μπόρχες, αλλά καθώς χθες όλη μέρα κουβαλούσα ένα μικρό βιβλίο του Μπρετόν στην τσάντα μου και μια και ανέκαθεν μπέρδευα αυτούς τους δύο, νομίζω πως είδα ότι ολόκληρο το όνομα του ποιητή ήταν Αντρέ Μπόρχες… οπότε το αφήνω ασχολίαστο.

Όπως και να ‘χει, ακόμη κι αν δεν υπάρχει πουθενά καταγεγραμμένο και δεν είναι κανενός γνωστού ή αγνώστου ποιητή, δεν το θεωρώ ούτε καν δικό μου, ακόμη κι αν δημιουργήθηκε από υπόγειες διαδρομές συνειρμών και υποσυνείδητες επεξεργασίες των νοητικών δεδομένων που προανέφερα ή και άλλων δεδομένων που ούτε καν φαντάζομαι.

Κι όσο περνάει η ημέρα και το σκέφτομαι, συνεχίζει να μου μοιάζει, όλο και περισσότερο λιτό μα μεστότατο και αριστουργηματικό. Κυριολεκτικά ύμνος στην απλότητα!

Ήταν κάπως έτσι:

‘’Η Κυρά μου βγήκε
κι εκάθησε στην πεζούλα.

Ω, τι όμορφο δειλινό!’’

[Κρατώ μια μικρή αμφιβολία, μήπως ο τελευταίος στίχος θα 'πρεπε να καταγραφεί ως:
"Ω, τι όμορφο που έγινε το δειλινό!".
Βρίσκομαι σε δίλημμα αν εννοείται ήδη και είναι περιττή η επεξήγηση ή αν δεν είναι και τόσο εμφανές και πρέπει να γίνει η αλλαγή, επειδή αυτήν την εντύπωση αποτύπωνε το ποίημα στο όνειρό μου...]

(μήπως το ότι δεν γράφω πια, μου τη φέρνει πισώπλατα στα όνειρα;)

.

Μή με διαβάζετε

Μη με διαβάζετε όσοι...

Μή με διαβάζετε όταν δέν έχετε
παρακολουθήσει κηδείες αγνώστων
ή έστω μνημόσυνα.
Όταν δέν έχετε
μαντέψει τη δύναμη
που κάνει την αγάπη
εφάμιλη του θανάτου.

Μη με διαβάζετε όσοι...

Όταν δέν αμολήσατε αϊτό
την Καθαρή Δευτέρα
χωρίς να τον βασανίζετε
τραβώντας ολοένα το σπάγγο.

Όταν δέν ξέρετε πότε μύριζε τα λουλούδια
ο Νοστράδαμος.
Όταν δέν πήγατε τουλάχιστον μιά φορά
στην Αποκαθήλωση.
Όταν δέν ξέρετε κανέναν υπερσυντέλικο.
Αν δέν αγαπάτε τα ζώα
και μάλιστα τις νυφίτσες.
Αν δέν ακούτε τους κεραυνούς ευχάριστα
οπουδήποτε.
Όταν δέν ξέρετε πως ο ωραίος Modigliani

Μη με διαβάζετε όσοι...

τρείς η ώρα τη νύχτα μεθυσμένος

χτυπούσε βίαια την πόρτα ενος φίλου του
γυρεύοντας τα ποιήματα του Βιγιόν
κι άρχισε να διαβάζει ώρες δυνατά
ενοχλώντας το σύμπαν.
Όταν λέτε τη φύση μητέρα μας
και όχι θεία μας.
Όταν δέν πίνετε χαρούμενα
το αθώο νεράκι.
Αν δέν καταλάβατε πως η Ανθούσα

είναι μάλλον η εποχή μας.

Προσοχή!

Χρώματα!

Μή με διαβάζετε

όταν

έχετε

δίκιο. 

Μή με διαβάζετε όταν

δέν ήρθατε σε ρήξη με το σώμα…

Ώρα να πηγαίνω.

Δέν έχω άλλο στήθος.

Νίκος Καρούζος

Τα  ποιήματα, Α’ (1961-1978)

Ματαιώσεις

Hard Ride by Holly Roberts

Άντε να τη γλιτώσεις

άμα σε βάλει

στο στόχαστρο της

η Ματαιότητα...