Υπαρξιακά

"Σκέφτομαι άρα υπάρχω" (cogito ergo sum) είχε δηλώσει ο Ντεκάρτ.

Κι εγώ που σταμάτησα να σκέφτομαι, σταμάτησα και να υπάρχω. Μια νεκρή ύπαρξη.

Τι οξύμωρη έκφραση! Όσο και το: Μια ζωντανή ανυπαρξία.

Ίσως γι αυτό εκπλήσσομαι όταν οι άνθρωποι μού απευθύνουν το βλέμμα τους, μου μιλούν, με ρωτούν πού χάθηκα και συνεχίζουν να με αντιμετωπίζουν σαν το παλιό ζωντανό όν.

Μάλλον γιατί δεν αναγνωρίζουν το φέρετρο που ντύθηκε το βλέμμα μου.

Μήπως τελικά υπάρχουμε ακόμη κι όταν δεν σκεφτόμαστε; 

Όταν κλείνει την αναπνοή μας ο ασφυκτικός αέρας μιας νοητικής ύπνωσης; 

Όμως τι είδους ύπαρξη είναι αυτή και ποια να 'ναι η υπόσταση της… (αν)υπαρξίας της; 

Είναι η ενσυνείδητη συμμετοχή μας που κάνει τη ζωή πραγματική ή ούτως ή άλλως το παιχνίδι είναι στημένο;

(Απόσπασμα από το "Καθημερινολόγιό" μου, 13/12/11)

Illussions

(Εικόνα: Μ.Κ.Έσχερ)

Μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο κάτοπτρα

η μερική αντανάκλαση της αλήθειας

μπερδεύεται με την αυταπάτη

.

Ο Μάγος

Ανήκω σε μια φυλή που δεν είναι γνωστή στον πολιτισμένο κόσμο σας.

Όταν γεννήθηκα, εκείνος, ήδη ζούσε εδώ και πολλά χρόνια. Όλοι τον σεβόμασταν κι όλοι τον υπακούαμε τυφλά σε ό,τι κι αν μας έλεγε. Ήταν ο μάγος της φυλής μας αλλά η εξουσία του ξεπερνούσε την εξουσία κάθε αρχηγού μας και τον λατρεύαμε πιο πολύ κι από τους Θεούς μας.

Κάθε πρωί σηκωνόταν και διέταζε τον ήλιο να βγει και ύστερα του 'δινε οδηγίες πώς να ακολουθήσει την πορεία του ως τη δύση. Κι ο ήλιος τον υπάκουε.

Τα βράδια έριχνε πέτρες στο φεγγάρι για να σηκωθεί πιο ψηλά και να φωτίζει καλύτερα. Και το φεγγάρι τον φοβόταν και σηκωνόταν στη μέση του ουρανού.

Όταν το φεγγάρι έτρεμε από το φόβο του να βγει ή μισοέβγαινε κρυφοκοιτάζοντας να δει αν ο μάγος μας είναι ακόμη εκεί, αυτός γελούσε με τη φοβισμένη του όψη και διέταζε τα αστέρια να μας φωτίζουν όσο μπορούσαν για να μην το τρομάξει περισσότερο. Κι εκείνα τον υπάκουαν ώσπου να ξεθαρρέψει το φεγγάρι και να βγει και πάλι ολόκληρο.

Ο μάγος μας είχε τόση μεγάλη δύναμη σε ουρανό και γη! Πριν σπείρουμε τα χωράφια μας, μιλούσε στους σπόρους και τους έδινε οδηγίες πώς να νικήσουν το σκοτάδι της γης και να φυτρώσουν. Μάθαινε στα δέντρα πώς να βγάζουν καρπούς, στα ζώα πώς να ζευγαρώσουν και να γεννήσουν τα μικρά τους, συζητούσε με τις εποχές για το τι θα φέρει η κάθε μία και πολλά άλλα που ούτε τα χωράει ένας κοινός νους.

Κι όταν κάτι δεν πήγαινε όπως το είχε σχεδιάσει, πάντα μπορούσε να βρει ανάμεσά μας ποιος από μας βεβήλωσε με τη σκέψη του ή τις πράξεις του την ιερή δύναμή του και την αποδυνάμωσε ώστε να μην πετύχει το στόχο της. Και αλίμονο σε εκείνον που θα έκανε κάτι τέτοιο. Τον περίμενε σκληρή τιμωρία.

Πάνε πολλά χρόνια που ο μάγος μας πέθανε ξαφνικά χωρίς να αφήσει κάποιον αντικαταστάτη του.

Κι εγώ, γέρος πια, βλέποντας τα πάντα να υπακούουν ακόμη στις οδηγίες του, σκέφτομαι με δέος και σεβασμό πόσο μεγάλη ήταν η δύναμή του!

17/8/11

Photo: The Magician by Matteo Bertelli

.

Ένοχοι Δούλοι

Τι θα σημάδευες αν ήθελες
να υποτάξεις έναν άνθρωπο;

Την εσωτερική του αξιοπρέπεια.

Ίσως γι αυτό οι θρησκείες
δημιουργούν ενοχές και "δούλους Θεού".

------------------------------- 

Μιλούσαμε για τις σχέσεις, τον έρωτα, την ευκολία του σήμερα, τις ενοχές και τις αναστολές που εμφυτεύουν στο μυαλό μας: Πρέπει, δεν πρέπει, κανόνες, τύποι...

Απαγορεύουμε εξωτερικά και υπακούμε εξωτερικά, υποδαυλίζοντας την εσωτερική υποκρισία, τις ψυχολογικές απωθήσεις κι όλα επιστρέφουν κάποτε με τη μορφή διαφόρων συμπλεγμάτων, αντιδραστικών σχηματισμών, μετατροπών...

Οι μεγαλύτεροι πολέμιοι καταστάσεων είναι αυτοί που απωθούν με κάθε τρόπο την επιθυμία τους γι αυτές και την ιδέα ότι τους αρέσει. Κι επειδή στο βάθος του μυαλού τους θα 'θελαν να είχαν τη δυνατότητα νά 'καναν κι οι ίδιοι κάτι τέτοιο, αλλά με τίποτε δεν θα τολμούσαν να το παραδεχτούν, ορμούν αντιδραστικά στους άλλους που δεν έχουν τους δικούς τους ενδοιασμούς, για να πολεμήσουν έτσι την παραμικρή πιθανότητα αποδοχής και να στερεώσουν θριαμβευτικά την άρνηση μέσα τους.

Δείτε τους φανατικούς των "καθώς πρέπει", τους "πουριτανούς", τους "φύλακες αρχών", τους θρησκόληπτους... Ακριβώς σαν το παράδειγμα με τον Δήμαρχο της πόλης στην ταινία "Σοκολά"...

 

Λαβύρινθος

Τιμωρία, ξανά στο Λαβύρινθο
μέχρι να μάθεις να μην κοιτάς τριγύρω
αλλά επάνω...

(κι αυτή τη φορά χωρίς μίτο-μήτο)
Κάποιοι Λαβύρινθοι είναι τόσο παράξενοι...
Η έξοδός τους είναι στην οροφή
αλλά τη βρίσκεις μόνο
ψάχνοντας προς τα κάτω...

(όχι, χωρίς το κόλπο του καθρέφτη)
Το μόνο που με προβληματίζει
είναι ότι όταν μείνεις εκεί μέσα
για πολύ καιρό, συνηθίζεις
και νομίζεις το Λαγύρινθο
ως τη μόνη πραγματικότητα

(μόνο η μνήμη φωτός αντέχει, ευτυχώς)


.

Μάρμαρο

...
η ζωη μια δρασκελια,
η χαρα μας μια σταλια,
νιατα παραπονεμενα,
κι ονειρα,
στην αντηλια...



.

Φυσούσε

Φυσούσε χθες τόσο πολύ
που γέμισε τρικυμία.
Αναταράχτηκαν κομμάτια νου και καρδιάς
και παρασύρθηκαν από τον άνεμο
να πετούν και να στροβιλίζονται στους δρόμους
πάνω από τα κεφάλια των περαστικών
και τις στέγες των σπιτιών.
Πάνω από το πλήθος της διαδήλωσης
και τις φωνές των μεγαφώνων
τα χειροκροτήματα και τα συνθήματα.
Έφευγαν μακριά σαν κυνηγημένα
λες και βρήκαν ξαφνικά
μιαν ανέλπιστη ελευθερία.
Κι όμως, δεμένα με αόρατη κλωστή,
ξαναγυρνούσαν πάλι πίσω
φέρνοντας γεύση από άνεμο και σκόνη.
Ναι, η σκόνη έφταιγε για τα δακρυσμένα μάτια.


.

Ιπτάμενα Ξωκλήσια

Αναρωτιέμαι, αν καμιά φορά, εκεί στα έρημα ορεινά ξωκλήσια πηγαίνουν ακόμη βουκόλοι να ανάψουν κανένα κεράκι.
Κι αν τύχει να τους πάρει, λένε, ο ύπνος και ονειρευτούν άλογα που πετούν ως το φεγγάρι, τότε το ξωκλήσι, λένε, βγάζει φτερά και πετάνε όλοι μαζί του: βοσκοί, όνειρα άλογα και φεγγάρια, ως τη ζώνη του Ωρίωνα κι ακόμα παραπέρα…


-Μα, κάθεσαι και πιστεύεις ακόμα στα παραμύθια άλλων εποχών; θα μου πείτε…

Πίνακας: Kristian Hristo

Καταμπέρδεμα

Τράβηξα μια δυνατή γουλιά από καφέ για να ξυπνήσω.
Το καλαμάκι δέχτηκε να μου τη δώσει. Τι βολικά και υπάκουα που είναι συνήθως τα καλαμάκια (αν δεν έχουν καμιά δολιοφθορά τρύπας στην λιγνόψηλη υπόστασή τους).

Μαζί με τη γουλιά τράβηξα και 2-3 ανακατεμένες σκέψεις αλλά πού να συνέρθω…

Άραγε το απλό ως καταφύγιο έχει διαφορετικά αποτελέσματα όταν γίνεται από αδυναμία κατανόησης και διαφορετικά όταν γίνεται από ενσυνείδητη αποποίηση του πολύπλοκου;


Γκέντελ, Χιούμ, Τσόμσκι, το στοίχημα του Πασκάλ, η ψευδαίσθηση του Σανκάρα, Ποσοδείκτες, Επαγωγική Λογική, το πρόβλημα της Αυτοαναφοράς, Ντεντερνισμός, Ρασιοναλισμός, Ωφελιμισμός… ζαλίστηκα σήμερα να περιπλανιέμαι ανάμεσά τους.

Τι ωφελεί όλος αυτός ο προβληματισμός; Ποιο μεγάλο ζήτημα ταυτοποίησης της υπόστασής μας μάς κατατρέχει; Γιατί να μην μας αρκεί να απλώνουμε το χέρι να κόβουμε ένα μήλο και δαγκώνοντάς το να αισθανόμαστε την πληρότητα του ζειν.
Τώρα θα μου πεις και ο Αδάμ και η Εύα άπλωσαν το χέρι κι έκαναν κάτι παρόμοιο και γνώρισαν την ανάποδη πλευρά του ζειν (για όποιον πιστεύει την κυριολεξία όλων αυτών)…

Σκεπτικισμός, Ουσιοκρατία, Οντολογικές Πεποιθήσεις, Δυϊσμός…
Τι στο καλό ψάχνει ο εγκέφαλός μας, αφού στο κάτω-κάτω όλα είναι υποκειμενικά και ο καθένας μας υιοθετεί όποια θεωρία του ταιριάζει καλύτερα και "κουμπώνει" καλύτερα στις πνευματικές του αναζητήσεις;

Κι αυτό μπορεί να θεωρηθεί βεβαιότητα και να υπάρξει εφησυχασμός ή συνεχίζεται με μια διαρκή ατέρμονη αναζήτηση;
Μήπως, τελικά, υπάρχουν κι άλλοι αντικειμενικότεροι τρόποι γνώσης (επίγνωσης, αυτοπροσδιορισμού) με τη συμμετοχή και του υπόλοιπου εαυτού μας κι όχι μόνο του εγκεφάλου; (και δεν εννοώ αποκλειστικά τις στιγμές της μέθεξης).

Τον τελευταίο καιρό, άσχετη με όλα αυτά, έχω καταμπερδευτεί…

Πίνακας:  "Eve the Only One Left to Us" - Max Ernst, 1925

.

Πανσέληνος

.

.

                         The Red Moon, by Osaku Draculia

.

Γέλαγε!

Όλο γέλαγε!Και το φεγγάρι ολόγιομο.
Μα εκείνος κοιτούσε μόνο εκείνη.
Που γέλαγε!Και το φεγγάρι ματωμένο.
Μα εκείνη ούτε που το πρόσεξε.
Γιατί γέλαγε!Είχε για φεγγάρι της εκείνον.
Μέχρι που τον μάτωσε.
Κι ας γέλαγε!

Υ.Γ.
Αυτό το 'ποίημα' μου (λόγω των παλιών χαμένων αναρτήσεων), το 'χω αναρτήσει 2 φορές, η άλλη εδώ:   Πανσέληνος 2008

Πάμε Λευκό Πύργο;

Κουτάκια 2

Είπε να μου κάνει ένα δώρο.
Του 'πα να διαλέξει όποια ανάρτηση ήθελε.
Διάλεξε την ανάρτησή μου "Κουτάκια"
και πρόσθεσε τη δική του ματιά:

Ευχαριστώ!

.

.


Πολλές φορές
για να θυμόμαστε τον ουρανό
η μάνα
έλεγε τ' όνομά σου
κι ας ήσουν από χρόνια
κάτω απ' το χώμα


.

.



Καμιά φορά
έτσι για να σε θυμηθώ
πιάνω ένα αστέρι
και το κλείνω στη χούφτα μου

Μα πάντα
απ' τις σχισμές των δαχτύλων
βρίσκουν πέρασμα οι αχτίδες του
και με τυφλώνουν




.

Απολογία

.


Συγνώμη κύριε προϊστάμενε,
δεν το υπολογίσαμε
Τα σίδερα πυκνά και αλύγιστα
η κλειδαριά διπλοκλειδωμένη
και μόνιμος φύλακας απ' έξω
Πού να το φανταστούμε
πως θα δραπέτευε
με μια κρυμμένη σπίθα;


.

Ερώτημα

Θα προτιμούσες ποτέ
έναν δικό σου παράδεισο
αν ήξερες ότι θα χτιστεί
πάνω σε κάποιου την κόλαση;

.

Αγγελία

Μεσούσης της νυκτός
Θύλακες φωτός
Σε έκπτωτες πατρίδες
Αναζητούν αχτίδες

Κουτάκια

Πήραμε τις λέξεις και τις τακτοποιήσαμε ξανά στα κουτάκια τους.
Ακριβώς στα ίδια. Όπως χθες και προχθές. Όπως κάθε μέρα.
Μόνο που διαφωνούσαμε για τη σειρά.
Σε άλλα κουτάκια τις έβαζες εσύ σε άλλα εγώ
Τις ίδιες λέξεις
Και σχημάτιζαν άλλες προτάσεις
Αχ, αυτά τα κουτάκια
Σα να παίζαμε τζένγκα τραβούσαμε ένα από δω κι ένα από κει
Και τώρα βρίσκονται σωριασμένα στο πάτωμα
Ποιος θα νοιαστεί να τα μαζέψει
Άστα, θα τα πατήσει ο χρόνος σου είπα
Πήρες ξανά μόνο τα δικά σου και τα έβαλες στη σειρά
Να, έτσι είναι το σωστό, μου πες
Κι εγώ δε μίλησα
Άφησα τα δικά μου στο πάτωμα
Να μπορείς να τα πατάς κι εσύ μαζί με το χρόνο

Πηγή Εικόνας

Βροχή

Τα απογεύματα
δίναμε ραντεβού με τη βροχή
κι ας το ξέχναγε εκείνη καμιά φορά.
Εγώ πάντα πιστή,
την περίμενα.
Κι όταν ερχόταν
μούσκευε τα λουλούδια στο μπαλκόνι
και έκανε τα φύλλα τους να γυαλίζουν,
έκλαιγε ασταμάτητα στα τζάμια μου
κι ανατρίχιαζε με την ψύχρα της το σώμα μου.
Καμιά φορά
για να την καλωσορίσω,
την άφηνα να μπει μέσα.
Άνοιγα διάπλατα την πόρτα
και η κουρτίνα πήγαινε πέρα δώθε χορεύοντας.
Τότε η βροχή,
στην αρχή δειλά με μερικές ψιχάλες
και μετά ολοένα πιο ορμητική,
με τρελές ριπές
μούσκευε την κουρτίνα,
το ράφι με τα βιβλία μου δίπλα στην πόρτα,
μαστίγωνε το πρόσωπό μου και τα ρούχα μου
κι όταν χόρταινε, έφευγε απότομα
κι έδινε τη θέση της στο βράδυ.
Σκοτεινό με μυρωδιά υγρασίας.
Μα εγώ πάντα περίμενα
τον ήλιο της επόμενης μέρας
να μας στεγνώσει.
Την κουρτίνα
τα βιβλία
και μένα.

4/6/11

Η μελαγχολία της Χίμαιρας

Charles Baudelaire: Η μελαγχολία του Παρισιού
Πεζά Ποιήματα, μετάφραση: Δημήτρης Χορόσκελης

Εκ των υστέρων βρήκα κι αυτήν τη μετάφραση:

Κάτω από ένα απέραντο ουρανό γκρίζο, σε μια μεγάλη πεδιάδα γεμάτη σκόνη, χωρίς μονοπάτια, χωρίς χλόη, χωρίς ένα γαϊδουράγκαθο, χωρίς μια τσουκνίδα, συνάντησα πολλούς ανθρώπους, που βάδιζαν κυρτοί.
Καθένας απ' αυτούς έφερε στην πλάτη του μια πελώρια Χίμαιρα, τόσο βαρειά όσο ένας σάκκος αλεύρι ή κάρβουνο, ή όσο ο οπλισμός ενός ρωμαίου πεζού στρατιώτη.
Αλλά το τερατώδες κτήνος δεν ήταν ένα βάρος αδρανές. αντίθετα περιτυλισσόταν και καταπίεζε τον άνθρωπο με τους ελαστικούς και δυνατούς μυς του. Γραπωνόταν με τα πελώρια νύχια του στο στήθος του υποζυγίου του. και το μυθικό του κεφάλι ξεπερνούσε το μέτωπο του ανθρώπου, όπως μια απ' αυτές τις περικεφαλαίες με τις οποίες οι αρχαίοι πολεμιστές ελπίζανε να προσθέσουν τρόμο στον εχθρό.
Ρώτησα έναν απ' αυτούς τους ανθρώπους να μου πει που πήγαιναν έτσι. Μου απάντησε ότι δεν ήξερε τίποτε για τούτο, ούτε αυτός ούτε οι άλλοι. αλλά προφανώς πήγαιναν κάπου, γιατί ήταν σπρωγμένοι από μια ανίκητη ανάγκη να βαδίζουν.
Πράγμα περίεργο, να σημειώσομε: κανένας απ' αυτούς τους ταξιδιώτες δεν είχε ύφος θυμωμένο εναντίον του άγριου κτήνους, που ήταν κρεμασμένο απ' το λαιμό του και προσκολλημένο στην πλάτη του. είπε ότι το θεωρούσε σαν να αποτελούσε μέρος του ίδιου. Ολα αυτά τα πρόσωπα, κουρασμένα και σοβαρά, δεν μαρτυρούσαν καμμία απελπισία. κάτω από τον μελαγχολικό θόλο του ουρανού, τα πόδια βυθισμένα στην σκόνη ενός εδάφους το ίδιο περίλυπου όσο ο ουρανός, πορεύονταν με την καρτερική φυσιογνωμία εκείνων, που είναι καταδικασμένοι να ελπίζουν πάντοτε.
Και η ακολουθία πέρασε δίπλα μου και βυθίστηκε στον ορίζοντα, στο μέρος όπου η στρογγυλή επιφάνεια του πλανήτη διαφεύγει από την περιέργεια του ανθρωπίνου βλέμματος.
Και στην διάρκεια κάποιων στιγμών επέμενα να θέλω να καταλάβω αυτό το μυστήριο. αλλά, σε λίγο η ακαταμάχητη Αδιαφορία κατέπεσε πάνω μου και ένιωθα τόσο βαρειά καταπονημένος, όσο δεν ήταν αυτοί οι ίδιοι από τις καταθλιπτικές τους Χίμαιρες.

Μετάφραση: ΧΡΥΣ. ΤΣΙΚΡΙΤΣΗ - ΚΑΤΣΙΑΝΑΚΗ