...Πισαρίνα!

Και ξαφνικά, άστραψε ένα κλικ στο μυαλό μου... κι έτρεξα να βρω τις αποδείξεις και να τις φωτογραφίσω.
Ίσως να μου αρέσουν μερικά έργα του Πισαρό γιατί... μου μοιάζει!
Μα, ναι! Δείτε τον πρώτο πίνακά του από την πρώτη ανάρτηση (Πισαρό 1), δείτε κι αυτόν τον δικό μου. Δεν είναι σα να με αντέγραψε?


Σημείωση: Η ανάρτηση αυτή έχει ημερομηνία λήξεως. Αύριο θα σβηστεί!

Καμίγ Πισαρό 2

Boulevard Montmartre-Morning

-
-
Boulevard Montmartre-Night

-
-
Boulevard Montmartre-Rainy Weather

-
-
Boulevard Montmartre-Afternoon

-
-
Boulevard Montmarte

-
-
(Όχι δεν έχω μπερδέψει τους δύο πρώτους τίτλους. Ο ένας προφανώς απεικονίζει τη Μονμάρτη ξημερώματα κι ο άλλος το βραδάκι-σουρούπωμα που λέμε)

-
-

Καμίγ Πισαρό 1

Και μια κι έπιασα τη ζωγραφική και το Ιμπρεσιονισμό, τρεις πίνακες του:
Ζακόμπ-Αμπραάμ-Καμίγ(ή Καμίλ) Πισαρό.
(Σεν Τόμας Αντίλλες 1830 - Παρίσι 1903)

Χαρακτηρίστηκε ως «πατριάρχης του ιμπρεσσιονιστών», λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του ύφους του, αλλά και κυριολεκτικά, διότι ήταν ηλικιακά ο γηραιότερός τους.
Έχει επίσης χαρακτηριστεί ως ο «ζωγράφος της γης», καθώς μέσα από το έργο του, εξιστόρησε — με το δικό του τρόπο — τη ζωή των αγρών, τα οργωμένα χωράφια, τα τοπία, τα ζωντανά, τους ανθρώπους και τους κόπους τους, το χωριό που κοιμάται και την πόλη που σφύζει από ζωή.

Πολύ φίλος του Σεζάν(«Ο ουσιαστικά ιμπρεσιονιστής Πισαρό και ο ουσιαστικά μεταϊμπρεσιονιστής Σεζάν επηρέασαν βαθιά ο ένας τον άλλο για όλη τους τη ζωή... Εδωσαν και οι δύο πολλά ο ένας στον άλλο... Ο Σεζάν απελευθέρωσε τον Πισαρό σε έναν βαθμό... Ο Πισαρό χαλιναγωγούσε τον Σεζάν») και του Γκογκέν.
Για ένα χρονικό διάστημα πέρασε και στον πουαντγισμό.

Το 1874 ενώνεται με την ομάδα των ιμπρεσιονιστών και είναι ο μοναδικός που λαμβάνει μέρος σε όλες τις εκθέσεις της ομάδας (ανώνυμης εταιρίας).
Το 1879, περίοδο κρίσης της ομάδας, όταν οι περισσότεροι φεύγουν και μένουν σ' αυτήν μόνο όσοι είναι πλούσιοι και μπορούν να αντέξουν οικονομικά χωρίς να πουλούν πίνακες, ο Πισαρό μένει θαρραλέα, με οικονομική βοήθεια από τους φίλους του.
Το 1886, ανθρωπος με ανοιχτούς ορίζοντες, διαπληκτίζεται με τους υπόλοιπους (χαρακτηρίζοντας τους ως "ρομαντικούς που έχουν συμφέρον να μάχονται τις καινούργιες τάσεις") και επιμένει να λάβουν μέρος στην έκθεση της ιμπρεσιονιστικής ομάδας (που ήταν και η τελευταία), δύο νέοι καλλιτεχνες (Σερά, Σινιάκ) με αποτέλεσμα να αποσυρθεί ο Μονέ, να ακολουθήσουν οι Σισλέ και Ρενουάρ που δεν είναι έτοιμοι να κατανοήσουν τις καινοτομίες της νέας γενιάς και τελικά να δημιουργηθεί σχίσμα στην ομάδα.
-

Σπύρος Παπαλουκάς-Τέχνη: το θαύμα του ανθρώπου

"Ογδόντα τέσσερα χρόνια έχουν περάσει από την πρώτη ατομική έκθεση του Σπύρου Παπαλουκά στη Θεσσαλονίκη, στο Λευκό Πύργο (1924), και τώρα “επιστρέφει” στην πόλη μέσα από μία μεγάλη αναδρομική έκθεση στο πλαίσιο των 43ων Δημητρίων."
(Εφημερίδα Μακεδονία)

Μέσα στα τρεξίματά μου πέρασα σήμερα τυχαία από το Κέντρο Πολιτισμού στην Τούμπα, είδα τη γιγαντοαφίσα για τον Σπύρο Παπαλουκά, είδα και "φως" και μπήκα.
Είχαν εγκαίνια και ακόμα μάζευαν το κέτερινγκ όταν έφτασα. Ρώτησα αν μπορώ να μπω, αλλά ο χρόνος ήταν περιορισμένος. "Εν τάχει", όπως υποσχέθηκα στην ευγενική κοπέλα που επέβλεπε το χώρο, έριξα μια ματιά στην έκθεση.


Τα έργα ανήκουν στη συλλογή του Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη, δώρο της κόρης του ζωγράφου Μίνας.

Κάποια έργα του Παπαλουκά αισθανόμουν ότι είχαν ιδιαίτερους κώδικες στον τρόπο της επιλογής των χρωμάτων, αλλά δεν είχα τον χρόνο να μείνω να τα επεξεργαστώ. Σα να περιείχαν προβληματισμούς ή κάποιο βάθος που δεν έπιανα η πτωχή.

Ερωτεύτηκα δε δύο από τα γνωστά έργα του με την πρώτη ματιά, γιατί άλλο να τα βλέπεις σε φωτογραφίες κι άλλο να σου μιλούν μπροστά στα μάτια σου. Νομίζω ότι άμα ήμουν πλούσια θα γινόμουν συλλέκτρια έργων τέχνης. Είναι η δεύτερη αδυναμία μου μετά τα βιβλία.

Μια και μου περίσσευαν λίγα λεπτάκια ακόμα, έριξα μια γρήγορη ματιά και στα υπόλοιπα έργα τέχνης της συλλογής του Κέντρου Πολιτισμού. Κάποια από αυτά ήθελα τόσο πολύ να μπορούσα να τα αποκτήσω ενώ κάποια άλλα με άφησαν αδιάφορη.

Ε, όσο να πεις κάποια από τα ελάχιστα γλυπτά δεν γλίτωσαν από το άγγιγμά μου. Νομίζω ότι τα αισθάνομαι καλύτερα με την αφή. (Αγγίζω το σχήμα που σμίλεψε ο καλλιτέχνης για να μου μεταδώσει κάτι από αυτό που θέλησε να εκφράσει.)

Ίσως να ήταν η γρήγορη ματιά, ίσως και η δική μου προβολή πάνω στα έργα, όμως
1. Κάποια τα αισθάνθηκα να περιέχουν κάτι από τον καλλιτέχνη, ένα κομμάτι του εαυτού του και μου φάνηκαν υπέροχα.
2. Κάποια άλλα είχαν μεν κομμάτι του καλλιτέχνη αλλά δεν είχαν καλή τεχνική και μου φάνηκαν μέτρια.

3. Κάποια άλλα είχαν καλή τεχνική αλλά μέσα από αυτά δεν έβγαινε κάτι από τον καλλιτέχνη αλλά ένα μεγάλο "εγώ" ή αλλιώς "κοιτάξτε τι μπορώ να κάνω" ή "ΕΓΩ είμαι καλλιτέχνης κι αυτό είναι το έργο μου-θαυμάστε με" και διάφορα τέτοια αρνητικά και υπερφίαλα αισθήματα.
4. Κάποια ήταν και μέτριας τεχνικής και μέτριας εσωτερικότητας.
5. Και μόνο ένα -ευτυχώς- μου φάνηκε παντελώς κενό και άτεχνο, παρ' όλη τη δουλειά και την πολυπλοκότητα που προσπάθησε να βάλει ο/η καλλιτέχνης/-ις. Μια απλή "κατασκευή" με καμιά εσωτερικότητα.

Κι όλα αυτά σε ένα τέταρτο με είκοσι λεπτά περίπου!
Πλησίασα στον ασπροστρωμένο μπουφέ έξω από το Κέντρο Πολιτισμού, ζήτησα ένα ποτήρι νερό από τον σερβιτόρο, το ήπια μονορούφι κι όρμησα ξανά στα τρεξίματα μου.
Είχα αργήσει και έπρεπε να τρέξω για να προλάβω, αλλά μου άρεσε αυτή η παράκαμψη.

Πληροφορίες για το Ίδρυμα Θεοχαράκη.
Κάποια έργα και κείμενα για τον Σπύρο Παπαλουκά.
Πληροφορίες για την Έκθεση και βιογραφικό του.

(Σημείωση: Όλα τα έργα της ανάρτησης είναι του Σπύρου Παπαλουκά)
-

Είναι-Φαίνεσθαι

Modigliani

Θυμάστε τον παλιό κοινωνικό προβληματισμό του Έριχ Φρομ: "Να έχεις ή να είσαι;"

Σήμερα έχει μετατραπεί σε: "Να είσαι ή να φαίνεσαι" με το κοινωνικό βάρος να κλίνει απαρέγκλιτα με κενότητα προς το δεύτερο.

Οι άνθρωποι όμως που έχουν μάθει πραγματικά να "είναι" ποτέ δεν μπορούν να επιζητήσουν, να αναπαυτούν και να αρκεστούν σε κάποιο ψεύτικο "φαίνεσθαι" όση κοινωνική αποδοχή και προβολή κι αν τους παρέχει.

Δυστυχώς, η ταχυκοινωνία μας που έχει συνηθίσει στο πλασάρισμα και στο μάνατζμεντ, ειδωλοποιώντας το "φαίνεσθαι", δεν αναγνωρίζει το "είναι" ανάμεσά της, χωρίς την προπομπή και την επικάλυψη των φανφάρεων και των μεταξωτών φυκιών πλεγμένα σε απαστράπτουσες φορεσιές γιούνισεξ μπούργκας με φρου-φρου τίτλων και κατορθωμάτων, διακοσμημένες περίτεχνα με μπόλικα λαμπερά λογύδρια-στρας περί "εγώ" όπως ειθίζεται.

Ίσως καλύτερα όμως, γιατί απομονώνει και διευκολύνει όσους πραγματικά "είναι" στο "λάθε βιώσας" και τους απαλλάσσει από την περιττή αυλή τών: "Είμαι ο... γιατί ξέρω τον...".

(Μπα, θα 'ναι που ξύπνησα στραβά σήμερα...)

-
-
_____________________________________________________________________________________

Αφορισμοί

Α Φ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι    Μ Ο Υ

Μωρία η Σοφία των ανθρώπων.
Στέκουν με ένα αναμμένο σπίρτο στο χέρι,
ενώ λίγο πιο πέρα η φωτιά σαρώνει τα πάντα.
13-02-06

Το δικό σου το λίγο
(εξωτερικό ή εσωτερικό),
μπορεί να είναι πολύ για κάποιον άλλον,

Το δικό σου το πολύ
μπορεί να είναι λίγο για κάποιον άλλον

Φοριέται η ζωή σε όλα της τα επίπεδα!
17-03-06

Η λέξη Θάνατος ξεκινάει με ένα ΘΑ;
Μελλοντικό μόριο.
Όπως και η μελλοντική μας κατάληξη.
18-03-06

Και τα μικρά
Και τα μεγάλα πουλιά
Πετάνε
Κουνώντας τα φτερά τους
10-11-03

Μικρός που είναι ο κόσμος!
Ιδίως όταν το Μ γράφεται με Π
20-03-06

Δεν θέλω να ζήσω μια παραμυθένια ζωή
επειδή πάντα περνάνε αυτοί καλά
αλλά οι άλλοι κ α λ ύ τ ε ρ α !!!
18-02-05

Ευτυχισμένος ο καρπός στο δένδρο
που δεν τον έκοψε κανείς
μέχρι που σάπισε
26-12-03

Όταν οι άλλοι έχουν μικρή ιδέα για μας
Τότε έχουν μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους

Ο έρωτας μας επιστρέφει με τόκο
ό,τι του προ-δώσαμε.
26-9-03

Όλο και κάπου υπάρχουν ήρωες
άσχετα με το μέγεθος και πέρα από συγκρίσεις
05-10-06

Το τίμημα της Γνώσης είναι
ότι … την γνώρισες

Καλά τα ωραία λόγια,
αλλά θα ήταν ακόμη καλύτερα
αν δεν ήμασταν αναγκασμένοι
να τα κάνουμε πράξεις
10-11-03

Ο άνθρωπος ζητάει καλό για τον εαυτό του,
άσχετα αν αυτό είναι κακό για τους άλλους

Οι γυναίκες γίνονται ευτυχισμένες όταν
δεν αναφέρεσαι στα χρόνια τους
ή αναφέρεσαι σ' αυτά
με παρελθόντα χρόνο σε μορφή ενεστώτα

Ποια η διαφορά μεταξύ καλής και κακής ποίησης;
Η πρώτη είναι επίδειξη της σκέψης
Η δεύτερη, λύτρωση της σκέψης
26-12-03

Τόσο μικροί άνθρωποι τόσο μεγάλες επιθυμίες;
Ή το μέγεθος
είναι ακριβώς στα μέτρα της μικρότητας μας;
...-02-04

Τα δένδρα είναι
τα όνειρα των σπόρων
για τον ουρανό
…-01-05

Μερικοί μεγάλοι έχουν ακόμη τις απορίες που είχαν παιδιά
Ποτέ δεν μεγάλωσαν ή ποτέ δεν ήταν παιδιά;
15-04-05

Οι ασυνείδητα καλοί
γίνονται θύματα.
Οι έξυπνα καλοί
"προσφέρουν" αρκετές φορές στον διπλανό τους.
Οι δυναμικά ευσυνείδητοι καλοί
αλλάζουν κάτι από τον κόσμο γύρω τους
(ανάλογα με την ζέση τους)
…2005

Πολλές φορές, όταν χάνεις κάποιον άλλον
νομίζεις ότι χάνεις τον κόσμο
Όταν χάσεις τον εαυτό σου
τότε έχασες τον κόσμο σίγουρα
15-10-05

Κολλημένοι στις ίδιες λέξεις
μιλάμε για διαφορετικά πράγματα
26-12-03

Ούτε τα ράσα κάνουν τον παπά
Ούτε οι ρίμες τον ποιητή
Ούτε τα ράφια την γεροντοκόρη
Ούτε οι ρήσεις τον σοφό

Αν γυρίζοντας πίσω σήμερα
βλέπεις τον εαυτό σου καλύτερο από χθες,
όσα συνέβησαν είχαν σκοπό να σου δείξουν κάτι.
Αν όχι, είχες τα μάτια κλειστά.
29-10-02

Δεν μας ενοχλεί ο εγωκεντρισμός του άλλου
παρά μόνο, επειδή στα μάτια του
η δική μας αξία είναι λιγότερη
από αυτήν του εαυτού του

Δεν μπορεί να μας δώσει κανείς τίποτε.
Μόνο παίρνουμε.
Ό,τι είναι να πάρουμε.
Ό,τι μπορούμε.
Ό,τι υπήρχε από πριν.
20-01-06

Μερικοί Πολύτιμοι
Τι Λίθοι που Είναι!
13-04-06

Κάποτε,
τις εποχές τις έφερνε ο χρόνος

Tώρα,
οι βιτρίνες των καταστημάτων
Άνοιξη 2005

Τι άλλο είναι μια ελπίδα
από την προσμονή του αύριο;
Μήπως μπορεί τότε κανείς να πει
Πως οι αισιόδοξοι
δεν ζουν στο σήμερα αλλά το προσπερνάνε;
… - 89

.

Παλιότερα είχα μαζέψει τους Αφορισμούς μου,
Παλιότερα τους είχα αναρτήσει,
Παλιότερα τους κατάργησα…
Πάει καιρός που δεν έχω άλλους αφορισμούς.
Ίσως γιατί δε νοιάζομαι να τους μαζέψω...
Ίσως γιατί δε μου βγαίνουν πια, επειδή μπερδεύονται και χάνονται σε βαθύτερους στοχασμούς...

Οι παλιοί αυτοί Αφορισμοί μου βρίσκονται επίσης και στο σάιτ του Πάτροκλου Χατζηαλεξάνδρου: Περι-Γραφής

-



-

Ελύτης

.
Το φως δουλεύοντας τη σάρκα μου, φάνηκε μια στιγμή στο στήθος το
μενεξεδί αποτύπωμα, κει που η τύψη μ' άγγιξε κι έτρεχα σαν
τρελός. Ύστερα, μες στα πλάγια φύλλα ο ύπνος μ' αποστέγνω- σε, κι έμεινα μόνος. Μόνος.
Ζήλεψα τη σταλαγματιά που απαρατήρητη δόξαζε τα σκίνα. Όμοια
να 'μουν στο έκπαγλο μάτι που αξιώθηκε να δει το τέλος του Ελέους!
Ή μήνα κι ήμουν; Στην τραχύτη του βράχου, ανάρραγου από την κορ-
φή ως τα βάραθρα, γνώρισα τα πεισματικά σαγόνια μου. Που
σπάραζαν το κτήνος μέσα στον άλλον αιώνα.

(Ελύτης - Έξι και μία Τύψεις για τον Ουρανό)

Πένθος

.

Ανδρέα Λασκαράτου – "Ιδού ο άνθρωπος"

*Αφιερωμένο στον ...Ορέστη

περί άλογης κατανάλωσης συναισθημάτων

για αυτολύπηση (όρα νο2)

ή ικανοποίηση του απέναντι (όρα νο3).

1.Γνήσια ευαισθησία-2.Αδυναμία χαρακτήρος-3.Προσποίηση ευαισθησίας.

Δια τέτοια προκείμενα, θα είναι αρμοδιώτερο να βάλωμ' εμπρός μας πρόσωπα του αδυνατωτέρου γένους, γυναίκες.
Τους τρεις δε τούτους ομοιόμορφους, αλλά διαφορετικούς χαρακτήρες, τους βλέπουμε περισσότερο πραγματωμένους εις μίαν περίστασιν, την σπουδαιότερην της ζωής, εις την ύστερην ασθένειαν του συζύγου.

1. Η ευαίσθητη γυναίκα νοσηλεύει τον άνδρα της, και κάθεται στο προσκέφαλό του εις την στιγμήν της αγωνίας του, με τη θλίψη κρυμμένη μεσ' στην ψυχή της, χωρίς να λείψη σε τίποτε εις τον άνδρα της. Όταν τον ιδή αποθαμένον, τα εξωτερικά σημεία της λύπης της είναι σχετικώς μέτρια, ενώ μέσα της έχει όλον εκείνον τον σπαρακτικόν πόνον όπου φθείρει την ύπαρξήν της.
Η γυναίκα τούτη λυπείται ότι χάνει το σύντροφό της.

2. Η αδυνάτου χαρακτήρος γυναίκα χάνει κάθε ενεργητικότητα σε περίσταση χρείας. Ο κίνδυνος του συζύγου της την καταβάλλει, και την κατασταίνει ανίκανην να τον βοηθήση. Τραβιέται στην άλλην άκρη του σπιτιού, όπου αγωνιά κ' εκείνη με σπασμούς, υστερισμούς, λιποθυμίες, και τα παρόμοια, ώστε να μοιράζη τους νοσηλεύοντας άλλους, μεταξύ του πάσχοντος και του εαυτού της.
Η γυναίκα τούτη λυπείται ότι χάνει τον προστάτη της.

3. Η προσποιούμενη ευαισθησίαν, ως επί το πλείστον, διαρκούσης της ασθενείας του νοσηλευομένου ιδικού της, εκατέγινε εις το να βάλη καταμέρος και να φυλάξη ως ιδιαίτερον ιδικόν της, όσα περισσότερα από τα ενυπάρχοντα. Ενώ, αν η ασθένεια είναι κάπως κολλητική, δεν εχθέτεται πάρα πολύ στην κοντακιανότητα του αρρώστου. Επιφυλάττεται όμως όταν ιδή αποθεμένον τον ιδικόν της να κάμη το χρέος της. Τότε οι υστερισμοί, οι λιποθυμίες, οι φωνές και οι μάνητες είναι πλήθειες.
-Αφήστε με να πέσω από το παράθυρο.
ενώ κανείς δεν την εμποδίζει.
Η γυναίκα τούτη θέλει να κάμη να τη θαυμάσουνε και πραγματικώς τη θαυμάζουνε, οι ανόητοι δια τη νομιζομένη ευιασθησία της, και οι νοήμονες δια την επιτυχή προσποίησή της.

Ο πρώτος χαρακτήρας είναι αξιότιμος.
Ο δεύτερος ευκαταφρόνητος.
Ο τρίτος συχαντερός και αποτρόπαιος.

(η ορθογραφία είναι του συγγραφέα, από το 1886 - το βιβλίο που έχω είναι πολύ παλιό και δεν γράφει ημερομηνία έκδοσης - Εκδόσεις Πέλλα πάντως)

.

Λεξιλόγιο

*εχθέτεται = εκτίθεται

*κοντακιανότητα = η ιδιότητα του ...κοντά, του πλησιάσματος! (ωραία σκωπτική γλώσσα, ε;)

*συχαντερός = από το σιχαίνομαι

.

Και λίγα βιογραφικά:Ο Α. Λασκαράτος υπήρξε σκωπτικό και μαχητικό πνεύμα ο οποίος αγωνίστηκε εναντίον των προλήψεων, των συμβιβασμών, των υποκρισιών και των δεισιδαιμονιών της εποχής του και της Επτανησιακής κοινωνίας.
Φωτισμένος, προοδευτικός, ενάρετος, ηθικά ακέραιος, υπήρξε εχθρός της αμορφωσιάς, πολέμιος των προλήψεων και της αδικίας, μαχητής εναντίον κάθε πλάνης δεισιδαιμονίας, υποκρισίας και οπισθοδρομικότητας. Μαστίγωσε τα ελαττώματα του κλήρου, την κάθε είδους τυραννία και ασχημία και φιλοδόξησε να γίνει φρουρός του χρέους, κοινωνικός αναμορφωτής, ένας φιλοπρόοδος ηθικολόγος και οραματιστής οικογενειακών και κοινωνικών θεσμών εδραιωμένων στην ομορφιά, στην αγάπη και στην ειλικρίνεια.
Άλλο τόσο όμως στους αγώνες του αυτούς, που τάραξαν τα λιμνασμένα νερά μιας μικρής κοινωνίας, αποδείχτηκε επίμονος και ασυμβίβαστος, φανατικός και θορυβώδης, υπερβολικός και φιλόνικος. Η δράση του συνοδεύτηκε από διώξεις, δίκες, φυλακίσεις, αφορισμούς εξορίες, που τα υπέμεινε όλα αλύγιστος, συντροφευμένος από τη στοργική συμπαράσταση της συντρόφου του.
Και είναι το δίχως άλλο προς τιμήν του, η αλύγιστη αυτή εμμονή στο δρόμο της συνείδησής του, παρά τις δυστυχίες στις οποίες τον έριξε και την πτώχεια που του στοίχισε και που την αντιπαρήλθε θαρραλέα χωρίς να τον πτοήσουν οι ανάγκες της πολυμελούς του οικογένειας (εννιά παιδιά σύνολο, επτά κορίτσια και δύο αγόρια).

Γεννήθηκε το 1811στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς και πέθανε το 1901, πέντε μήνες μετά την άρση του αφορισμού του, ώστε να κηδευτεί με …τιμές και με πανελλήνια αναγνώριση.

(Θ. Π. - Από τον πρόλογο του βιβλίου του Α. Λασκαράτου: "Ιδού ο άνθρωπος" όπου παρουσιάζονται χωριστά οι διάφοροι ανθρώπινοι χαρακτήρες)

Πίνακες:

1. Weeping woman by Paul Kerr.

2. Weeping Woman, 1937, by Pablo PIcasso.

3. Weeping Woman With Handkerchief, 1937, by Pablo Picasso.

Και περισσότερα βιογραφικά: (για να μην ψάχνετε κι αλλού)

Ανδρέας Λασκαράτος (1811-1901)

Ο Ανδρέας Τυπάλδος Λασκαράτος γεννήθηκε το 1811 στην Κεφαλονιά. Η οικογένειά του ανήκε στις παλιές αριστοκρατικές οικογένειες της Επτανήσου. Ο πατέρας του Γεράσιμος καταγόταν από τη Νάπολη και διέθετε μεγάλη περιουσία και πολιτική δύναμη.

Πρώτοι δάσκαλοι του Ανδρέα ήταν οι Ευγένιος Διογένης και Σπυρίδων Τρέκας.

Σε ηλικία δώδεκα ετών έφυγε για το Αργοστόλι, όπου έμεινε στο σπίτι του θείου του κόντε Δελλαδετσίνα. Εκεί διδάχτηκε την ιταλική και την αρχαία ελληνική γλώσσα από τους Ιάκωβο Βαπτιστή Μπαρτολότσι και το Νεόφυτο Βάμβα αντίστοιχα. Στο Αργοστόλι γνώρισε επίσης το λόρδο Μπάυρον.

Εν συνεχεία φοίτησε στη Σχολή του Κάστρου και το 1828 πήγε στην Κέρκυρα όπου μυήθηκε στην ιταλική σάτιρα και λογοτεχνία από το Βιτσέντζο Νανούντσι, ποιητή του Κύκλου του Σολωμού και θιασώτη της απλής γλώσσας. Εκεί γνωρίστηκε επίσης με τον Ανδρέα Κάλβο, του οποίου υπήρξε μαθητής, καθώς και με το Βηλαρά.

Καθοριστική ωστόσο στάθηκε η γνωριμία του με το Σολωμό, στον οποίο ο Λασκαράτος υπέβαλε ποιήματα και μεταφράσεις και από τον οποίο ενθαρρύνθηκε να συνεχίσει να γράφει.

Σπούδασε νομικά στην Ιόνιο Ακαδημία και εργάστηκε ως βοηθός στη Γραμματεία της Ιονίου Γερουσίας και στο Ειρηνοδικείο Κεφαλληνίας. Το 1836 έφυγε για το Παρίσι, όπου έμεινε ως το 1839, οπότε πήγε στην Πίζα. Εκεί πήρε το δίπλωμα του δικηγόρου, ήρθε σε επαφή με τις φιλελεύθερες ιδέες της εποχής και έγραψε τα πρώτα του ποιήματα. Επέστρεψε στην Κεφαλονιά σε ηλικία 30 ετών και διορίστηκε Πρόεδρος Δικαστής στο Ληξούρι, θέση από την οποία σύντομα παραιτήθηκε. Το 1844 πέθανε ο πατέρας του και ο Ανδρέας ανέλαβε τη διαχείριση της περιουσίας του. Την ίδια περίοδο (1845) ταξίδεψε στην Κρήτη για να γνωρίσει τον λαϊκό πολιτισμό της, επέστρεψε όμως απογοητευμένος, καθώς μπόρεσε να συγκεντρώσει μόνο λίγα τραγούδια , τα οποία δημοσίευσε στο οικογενειακό περιοδικό Λύχνος, το οποίο εξέδωσε το 1859 και ως το 1868, οπότε και έκλεισε, έβγαλε μόνο 49 φύλλα.

Στο δρόμο για την Κρήτη πέρασε από την Αθήνα, όπου τύπωσε το έργο του Το Ληξούρι εις του 1836, μίμηση του ποιήματος του Αl. Tassoni La sechia rapitia. Από την Κρήτη επέστρεψε στην Κεφαλονιά και παντρεύτηκε την Πηνελόπη Καργιαλένια, κόρη μεγαλεμπόρου καταγόμενη από το Λιβόρνο, η οποία στάθηκε πιστή σύντροφος και συμπαραστάτιδά του.

Το 1850 πήρε μέρος στις εκλογές της Θ΄ Βουλής ως αντίπαλος του κόμματος των φιλελευθέρων, απέτυχε ωστόσο και έφυγε με την οικογένειά του για το Αργοστόλι. Το 1856 δημοσίευσε το έργο Μυστήρια της Κεφαλλονιάς, ήτοι σκέψεις απάνω στην οικογένεια, στη θρησκεία και στην πολιτική, το οποίο κίνησε αντιδράσεις, οδήγησε στον αφορισμό του και έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή του. Έφυγε για τη Ζάκυνθο, αντιμετώπισε ξανά δυσκολίες και κατέφυγε τελικά μόνος στο Λονδίνο. Εκεί διεύρυνε τις γνώσεις του και έγραψε την Απόκριση στον αφορισμό, έργο που εκδόθηκε δώδεκα χρόνια αργότερα. Η αλληλογραφία του με τη σύζυγό του είναι ενδεικτική για την ψυχολογική του κατάσταση εκείνη την περίοδο. Αντιμετώπισε και νέες αντιδράσεις, συνέχισε ωστόσο να τυπώνει έργα του από την Αθήνα, την Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο και την Κέρκυρα, ώσπου κατηγορήθηκε για συκοφαντία του ιδεολογικού του αντιπάλου και μέλους της επίσημης εκκλησίας Λομβάρδου και φυλακίστηκε για τέσσερις μήνες.

Νέες αντιδράσεις προκάλεσε το ποίημά του Νανάρισμα για τον τότε διάδοχο του θρόνου. Το περιοδικό του Λύχνος έκλεισε και ο ίδιος κινδύνεψε ξανά να φυλακιστεί, γλίτωσε όμως κατόπιν επιστολής του στο Βασιλιά. Το 1864 δημοσίευσε μια Στιχουργική της γραικικής γλώσσας, μετέφρασε δύο βίους αγίων από τα αγγλικά και μετά τον μεγάλο σεισμό του 1867 έγραψε το Ιστορικό των σεισμών. Την έκδοση της Απόκρισης στον Αφορισμό, ακολούθησε νέα δίκη, αυτή τη φορά όμως ο Λασκαράτος αθωώθηκε. Αμέσως μετά δημοσίευσε το έργο Η δίκη μου με τη Σύνοδο.

Λόγω οικονομικών δυσκολιών επιχείρησε να ιδρύσει ένα ιδιωτικό Παρθεναγωγείο σε συνεργασία με τη σύζυγό του, προσπάθεια που απέτυχε. Το 1872 εκδόθηκαν τα Στιχουργήματα και από το 1873 ως το 1876 σειρά φυλλαδίων με τίτλο Η κοινωνική μας κατάσταση. Την περίοδο εκείνη ήταν ήδη γνωστός στο χώρο του ελεύθερου ελληνικού κράτους και στον κύκλο του Παλαμά. Το 1873 ανακηρύχτηκε επίτιμο μέλος του συλλόγου Βύρων και το 1877 του Παρνασσού. Το 1878 έγραψε το δοκίμιο Η τέχνη του δημηγορείν και του συγγράφειν και το 1879 το Ιδού ο άνθρωπος , το οποίο εξέδωσε το 1886 μαζί με μια συλλογή από χαρακτήρες στα πρότυπα του Θεόφραστου και του La Bruyere. Το 1884 δημοσίευσε το φυλλάδιο Περί γλώσσης και το 1889 το Γλώσσα.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του συμπλήρωσε το έργο Ήθη, έθιμα και δοξασίες της Κεφαλονιάς που δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του και συνέχισε να γράφει ποιήματα, λυρικά και σατιρικά. Στα 1894 - 1896 επιχείρησε μια επανέκδοση του Λύχνου.

Λίγο πριν το θάνατό του με εισήγηση του νέου Δεσπότη Κεφαλληνίας Γερ.Δοριζα άρθηκε ο αφορισμός του. Πέθανε το 1901 στο Αργοστόλι.

Στο έργο του Λασκαράτου κυριαρχεί πνεύμα φιλελεύθερο, κριτικό, δηκτικό και το ύφος του συχνά γίνεται έντονα καυστικό. Συνεπής στους λόγους και τα έργα του διώχτηκε για την ελευθεροστομία του, δεν έχασε ποτέ όμως τη μαχητικότητά του.

Οι ιστορικοί της λογοτεχνίας τον χαρακτήρισαν ως τον κυριότερο σύνδεσμο ανάμεσα στην Επτανησιακή και την Α΄ Αθηναϊκή Σχολή.

Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Ανδρέα Λασκαράτου βλ. Άγρας Τέλλος, «Λασκαράτος Ανδρέας», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια. Αθήνα, Πυρσός, 1931, Αλισανδράτος Γ.Γ., «Ανδρέας Λασκαράτος», Η παλαιότερη πεζογραφική μας παράδοση· Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο Ε΄· 1830-1880, σ.278-303. Αθήνα, Σοκόλης, 1996, Κωστίου Κατερίνα, «Λασκαράτος Ανδρέας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 5. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1986, Παπαγεωργίου Αλέκος Γ., «Λασκαράτος - Τυπάλδος Ανδρέας», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 9. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ. και Παπαγεωργίου Αλέκος Γ., «Σύντομο χρονολογικό διάγραμμα της ζωής του Α.Λασκαράτου», Νέα Εστία 70, ετ. ΛΕ΄, Χριστούγεννα 1971, αρ.827, σ.134-139.

(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.)

.

Αντίο Καλοκαίρι!

Σε έναν κόσμο όσο το δυνατόν περισσότερο κερδοκεντρικό κι όσο το δυνατόν λιγότερο ανθρωποκεντρικό, όπου όλες οι ενέργειες και ο τρόπος ζωής μας επικεντρώνονται στις μελέτες των ειδικών για την διαφορά κόστους-κέρδους, σε βάρος της ποιότητας και της γνησιότητας -ώστε να αυξάνεται φυσικά όσο γίνεται η απόστασή των δύο αυτών,

Σε έναν κόσμο ταχύτητας, όπου οι πληροφορίες, οι εικόνες, η τεχνολογία τρέχουν (ακόμα κι εμείς), όπου τα παλιά, γρήγορα αντικαθίστανται από τα καινούργια στην κούρσα της κατανάλωσης, παίρνοντας απ' τον άνθρωπο την κυριαρχία της ενημέρωσης και αφήνοντας τον σε μια μοναξιά ενός μικρού περιθωρίου εξειδικευμένων, ατομικοποιημένων και μη σφαιρικών γνώσεων, πληροφοριών και επιλογών,

Σε έναν κόσμο όπου τα πάντα αλλάζουν χωρίς να προλαβαίνουμε να δούμε και να κατανοήσουμε τις φάσεις και την πορεία αυτής της αλλαγής, παρά μόνο να σερβιριζόμαστε (αν προλάβουμε κι αυτό) κρύο η ζεστό το αποτέλεσμά τους, άκουσα την πιο ωραία ατάκα χθες βράδυ, καθρέφτισμα της παιδικής ψυχής και της ασχηματοποίητης εικόνας που έχει ακόμα για όλα αυτά.
Φυσούσε ένα δροσερό αεράκι και ανακάτευε τα τσουλουφάκια από το μικρό κοριτσάκι που καθόταν στα κάγκελα του τσιμεντένιου κενού της πολυκατοικίας του, μαζί με το αδερφάκι του και τη γιαγιά του. Και τα δυο φορούσαν ζακετάκια για να φυλαχθούν απ' τη βραδινή ψύχρα..

Σε μια τρέλα του αέρα που του ανακάτεψε ακόμα πιο πολύ τα μαλλιά και το φουστανάκι του, το κοριτσάκι, με μια γλυκιά αθώα φωνούλα, απευθυνόμενο στη γιαγιά του διαπίστωσε:
"Το καλοκαίρι χάλασε!"
Πάει, "χάλασε" κι αυτό λοιπόν!
Όπως χαλάνε όλα γύρω μας.
Από τα προχειροφτιαγμένα παιχνίδια των παιδιών που διαλύονται σε λίγες ώρες στα χεράκια τους, μέχρι τα παιχνίδια των "μεγάλων" που μας παίζουν ολοένα και περισσότερο σαν χειραγωγήσιμα κερδοφόρες και αναλώσιμες μαριονέτες (χωρίς ιδιαίτερη αξία), έχοντας καταντήσει τα πάντα ένα τεράστιο κουκλοθέατρο (σκιών) με μια απερίγραπτη καταστροφικότητα και μη σεβασμό στη φύση και στο περιβάλλον. .

.

Ημερολόγιο

.
Πόσες φορές το 'χω ακούσει κατ' επανάληψη αυτό το τραγούδι φέτος το καλοκαίρι στους περιπάτους μου! Ακούραστα, ξανά και ξανά και ξανά... πατώντας συνέχεια την επανάληψη στο ..ΜΡ3όφωνό μου.
Λες και με μεθάει αυτή η μελαγχολική απλότητα της σύνθεσής του.
Το λιτό μοτίβο της κιθάρας, σα να σε υποβάλλει εισαγωγικά να επικεντρωθείς στην ποιητικότητα των λέξεων και να μπεις στο βαθύτερο νόημά τους, που δεν είναι τόσο εμφανές με το πρώτο άκουσμα. Και το βιολί στο πίσω μέρος, όλο να σιγοντάρει και να προσθέτει περισσότερο συναίσθημα σ' αυτήν την μελαγχολική γραμμή...
Είναι τόσο ξεκάθαρες οι μελωδίες όλων των οργάνων... παραμένουν αυτούσιες και δεν συγχέονται στο άκουσμά τους... ακούστε την διακριτική παρουσία του μπάσου, που όμως εντείνεται και τονίζει τα σημεία που πρέπει για να αναδείξει τη μελωδική γραμμή, παραχωρώντας τη θέση του -χωρίς να το πάρεις είδηση- στα κρουστά...

Μια από αυτές τις φορές, ακούγοντάς το τραγούδι αυτό, καθισμένη άκρη-άκρη στην προκυμαία, δεν μπορούσα παρά να καθρεφτίσω -κι εγώ- φορτώνοντας στα κύματα τις δικές μου σκέψεις. Ποιος ξέρει πού να έχουν φτάσει ως τώρα...
Στα κύματα, που μες τη νύχτα τα έβλεπα σαν μια συμπαγή πηχτή μάζα που σάλευε αργά-αργά, λες και η ρευστή θάλασσα είχε μεταμορφωθεί σε μια συνοχούμενη οντότητα με όλα τα ζωικά συναισθηματικά γνωρίσματα και τις εκδηλώσεις μιας ύπαρξης.

(Μόνο εκεί στο σημείο που πουλάει την ψυχή του στον διάβολο μου το χαλάνε οι στίχοι, αλλά κάνω διάφορους φιλοσοφισμούς επί του θέματος, τους οποίους, επιτρέψτε μου, να μην τους αναπτύξω επί του παρόντος.)




Αν δείτε κάποια με γουόκμαν να περπατάει στην παραλία κοιτώντας προς ...τα πάνω στον ουρανό (πότε θα σκοντάψω και θα γκρεμοτσακιστώ...) με ένα περίεργο μειδίαμα στα χείλη, να μαζεύει εικόνες του κόσμου και των χαρακτήρων γύρω της (μα γιατί τόσα εν υπνώσει χαμένα βλέμματα;), να κάθεται με τις ώρες να μελετάει το γλυπτό του Γ. Τσάρα αφιερωμένο στο ζεύγος Βισβίζη (τι πλαστικότητα που έχουν τα σώματα, ειδικά το γυναικείο - φοβούμενη μη με παρεξηγήσουν πέρασα το χέρι μου επάνω στην κοιλιά της γυναίκας για να αισθανθώ το σώμα και με την αφή, και ρίγησα στην ζωντανή σάρκινη αίσθηση που μεταδίδει... λες και αισθνόσουν πραγματικά τους μύες της κοιλιάς της κάτω από το ύφασμα της φορεσιάς της... κι εκείνη η Νίκη, τόσο αέρινη σχηματικά, που αφήνεσαι να σε παρασύρει στο λυγερόκορμο πέταγμά της...) ----- (...έχετε παρατηρήσει πως άμα κάθεστε και κοιτάζετε κάτι -έστω και έναν σκουπιδοτενεκέ- όλο και κάποιοι περίεργοι θα σταθούν δίπλα να κοιτάζουν κι αυτοί...)... τι έλεγα; α, ναι! Αν δείτε λοιπόν κάποια τέτοια, μην την χτυπήσετε στον ώμο (απαλά-απαλά όμως, μην τρομάξει) και της πείτε "γεια σου κυκλοδίωκτον", γιατί θα σας κοιτάξει με απορία και θα κάνει τελείως, μα τελείως την ανήξερη.

Παραθέτω περισσότερες πληροφορίες για το γλυπτό του μνημείου Βισβίζη:

Περιγραφή-ΣυμβολισμόςΗ σύνθεση παριστά- συμβολίζει την ιστορική δράση του ζεύγους Βισβίζη και λειτουργεί-κυριαρχεί παράλληλα, σαν σύμβολο του αγώνα των Θρακών στη θάλασσα κατά το 1821.
Ο άνδρας βρίσκεται ξαπλωμένος, νεκρός, αγκαλιάζοντας το ναυτικό κανόνι, που το πυροδοτεί η γυναίκα του, δίνοντας έτσι το μήνυμα της συνέχισης του αγώνα.
Πίσω πλάγια βρίσκεται η πλώρη του πλοίου και στο ακρόπρωρο δημιουργείται το κυρίαρχο σύμβολο του αγώνα στις θάλασσες, η νίκη, που θυμίζει τη Νίκη της Σαμοθράκης.
Τα σχοινιά που κρέμονται, πέρα από το αισθητικό στοιχείο που προσθέτουν στη σύνθεση, τονίζουν ιδιαίτερα το ναυτικό χαρακτήρα της παράστασης.
ΑισθητικήΗ σύνθεση είναι εικονική, ευδιάκριτη με αφαιρετικά στοιχεία στη φόρμα, ώστε το έργο να έχει μια πιο σύγχρονη άποψη και να αναδεικνύονται έτσι κάποια στοιχεία του περισσότερο.
Τεχνική - Διαστάσεις
Κατασκευασμένο από ορείχαλκο, χρωματισμένο και πατιναρισμένο, στηρίζεται στο πίσω μέρος σε μια ημιδιαμορφωμένη μαρμάρινη στήλη-βάθρο, από την οποία αναπτύσσεται η πλώρη του πλοίου.
Οι διαστάσεις του έργου είναι περίπου 3μ ύψος, 2,5μ. μήκος και 2μ. πλάτος. Το ύψος είναι περίπου 60 εκ., ώστε ο θεατής να βλέπει μπροστά - χαμηλά τον νεκρό και η υπόλοιπη σύνθεση να μην αναπτύσσεται μπροστά του σε μεγάλο ύψος.


Και λίγα ιστορικά στοιχεία για το ζεύγος Βισβίζη:
Ο Χατζη-Αντώνιος και η Δόμνα Βισβίζη
0 Αντώνιος Βισβίζης, ο Χατζη-Αντώνης, ήταν πλούσιος πλοίαρχος και εφοπλιστής από την Αίνό της Θράκης. Ένθερμος πατριώτης, μυήθηκε πολύ νωρίς στη Φιλική Εταιρεία και πρόσφερε πολλά για την προπαρασκευή και τη διεξαγωγή του Αγώνα. Το 1808 παντρεύτηκε τη Δόμνα, κόρη γαιοκτήμονα από την Αίνο, γεννημένη το 1783. Όταν στις 2 Μαΐου 1821 ήλθαν στην Αίνο Ψαριανά πλοία με αρχηγό τον Γιαννίτση και βομβάρδισαν το τουρκικό φρούριο, ο καπετάν Βισβίζης με τη γυναίκα του, με την οποία είχε αποκτήσει ήδη πέντε παιδιά, ενώθηκαν με τους Ψαριανούς με το μπρίκι τους, που λεγόταν «Καλομοίρα» και είχε 16 κανόνια και 140 ναύτες. Τα Ελληνικά πλοία εκυρίευσαν το οχυρό και οι επαναστάτες άρπαξαν 24 κανόνια και τα έφεραν στα Ψαρά.
Το μπρίκι του Βισβίζη, τα 4 πλοία του Γιαννίτση και άλλα 7 ψαριανά πλοία είχαν αρχηγό τον Γ. Σκανδάλη. Η «Καλομοίρα» στα μέσα Μαΐου του 1821 βοήθησε τους επαναστάτες της Κασσάνδρας, τον Δεκέμβριο του 1821 έσωσε στο Άγιο Όρος τον Εμμ. Παπά, που πέθανε φεύγοντας πάνω στο μπρίκι αυτό και μεταφέρθηκε στην Ύδρα. Ύστερα η «Καλομοίρα» πήρε μέρος σε επιχειρήσεις στο Βόλο, στο Τρίκερι, στον Ευβοϊκό κόλπο, στη Στυλίδα και στην Άγια Μαρίνα. Μετέφερε τον Οδυσσέα Ανδρούτσο με τους οπλαρχηγούς και τους άνδρες του. Την εκστρατεία παρακολουθούσαν και μέλη του Αρείου Πάγου.
Στην εκστρατεία αυτή στην Αγία Μαρίνα, πέθανε πάνω στο μπρίκι του ο Βισβίζης. Η Δόμνα έκρυψε τον νεκρό στο πλοίο και συνέχισε τον αγώνα. Την επομένη του θανάτου του συζύγου της έφερε αυτόν στη Λιθάδα της Εύβοιας και τον έθαψε στο ναό των Αγίων Αναργύρων.
Η Δόμνα αναδείχθηκε γενναία καπετάνισσα, εφάμιλλη της Μαντώς Μαυρογένους και της Μπουμπουλίνας. Η φήμη της έφθασε και στο εξωτερικό. Επί τρία χρόνια μετείχε σε εκστρατείες με το πλοίο της ξοδεύοντας για τις δαπάνες αυτού και για τη συντήρηση του πληρώματός του. Ύστερα δώρισε την «Καλομοίρα» στο Κράτος, που μετέτρεψε το μπρίκι σε πυρπολικό, με το οποίο ο Πιπίνος ανατίναξε την Τουρκική φρεγάτα «Χαζνέ Γκεμισί» το 1824.

Η Δόμνα Βισβίζη έκτοτε έζησε δύσκολα χρόνια, φτωχή και ξεχασμένη με τα πέντε ορφανά της στην Ύδρα, στη Σύρο, στο Ναύπλιο και πάλι στη Σύρο, ώσπου της χορηγήθηκε μια μικρή μηνιαία σύνταξη 30 δραχμών. Από τη Σύρο, όπου έζησε ως το 1845, ήλθε στον Πειραιά, όπου πέθανε σε ηλικία 66 χρονών. 0 γιος της Θεμιστοκλής, που σπούδασε στη Γαλλία, το 1842 διορίσθηκε ακόλουθος στο Υπουργείο των εξωτερικών και το 1845 ανέλαβε τη θέση Του διοικητού της Νάξου. Οι Θρακιώτες λοιπόν δεν έλειψαν ποτέ από τις μεγάλες στιγμές της Πατρίδας και ούτε θα λείψουν, Ακρίτες άγρυπνοι αυτοί.

«Η ευπειθεστάτη πατριώτισσα και δούλη,
Δόμνα Βισβίζη»... Η υπογραφή της σεμνής ηρωίδας.
Υ.Γ.
Σας χρωστώ και φωτογραφία,-ες του γλυπτού - θα το κάνω με την πρώτη ευκαιρία - όσο για τους Θεσσαλονικείς προτείνω να το μελετήσουν ιδίοις όμμασι -καλό είναι να προσέχουμε λιγάκι κάποια από τα αξιόλογα γλυπτά που κοσμούν την πόλη μας.
Προς το παρόν, αρκεστείτε στο προσχέδιο του καλλιτέχνη.